LIB E R Ü N D EC I M tf S,
E/U8 eruitur öculüs. 10 Morientibiis operire j, rursufque 11 ili rogo patefacere , Quiritmnilitu sacrum est ; ita more condito,, ut neque ab homine supremum eos spectari fas sit ,
^ cado non ostendis nefas. 32 Uni animalium homini depravantur : unde cognomina3 Strabonum & I+ Patorum. Ab iisdem qui altero lumine orbi nascerentur/ kJ Coclites vb-Ca b.:mtur: qui parvis utrisque, 16 Ocella: 17 Luscini injuria: cognomen habuerunt. j'
Nocturnorum animalium, veluti felium , in tenebris fulgent radiantque oculi, ut coii-Ueri non sit: 18 & capra, 15 lupoque splendent, lucemque jaculantur. Vituli marini, *° &hyana - in mille colores transeunt subinde. Quin & in tenebris multorum piscium rdful-Sent aridi , sicut robusti caudices vetustate putres. 21 Non contrivere diximus , qua non°bliquis oculis, sed circumacto capite cernerent. 22 Chamaleoms oculos ipsos circumagi idtotos tradunt. Cancri in obliquum aspiciunt. 23 Crusta fragili inclusis, 24 rigentes. 25 Lo-c üstis fquillifque magna ex parte 25 sub eodem munimento praduri eminent. 27 Quo«tunr duri sunt, minus cernunt, quam quorum humidi. Serpentium catulis , & hirundi-num pullis, si quis eruat, 25 renasci tradunt. Insectorum omnium , & 2S> testacei operi-menti, oculi moventur, sicut quadrupedum aures. 30 Quibus fragilia operimenta, iis 15°culi duri. Omnia talia , & pisces, & insecta 31 non habent genas, nec integunt oculos;
Omnibus membrana vitri modo transtucida obtenditur.
' L V I. - Palpebra in genis homini utrimque. 2 Mulieribus vero etiam infecta quori-^iano. Tanta est decoris affectatio , ut tinguantur oculi quoque. Alia de causa 3 hocdatura dederat, ceu vallum quoddam visus, & prominens munimentum.contra occur- rb^ntta animalia, aut alia fortuitu incidentia. 4 Defluere eas haud immerito Venere abuh-dantibus tradunt. 5 Ex ceteris nulli sunt,-nisi quibus & in reliquo corpore pili. 6 Sedquadrupedibus in superiore tantum gena, volucribus in inferiore: &• quibus molle tergus,
N O T '
■ l0, Monentibus. ] Hoc supremum opprimendorum oculorum ofit-appellat Valet. Max. lib. 2. cap. 6. miro. 8. pag. 107.j 31 patentibus in votis, ut a liberis hoc sibi officii continge*c - 1 ralatitium illud Penelopes votum :
Dii, precar , hoc jubeant, ut euntibus ordine fatis rIlle meos oculos comprimat , ille tuos.j. 1 i- In rogo. ] Ad hunc Quiritium morem allusisse Virgi-adm ^ Urne ^ lls arbitratur, hb. 26. Adversi cap. 3. pag .909.silud poeta: carmen ,
Dat somnos adimitque , e? 1 lumina morte refignatA l 1 ', animalium . ] Atili, sicct. io. probi. 49. pag. 731,ani ^ T '® aav dsifarnts , % /ausos, si /ifi/iset, , Cur
anttum homini, vel uni , vel maxime oculi depravantur ? VideUm sect. 3 1. probiern. 27. & 28. pag. 82 6.
3 • Strabonum. ] Fuit illud Fanniorum , Pompeiorum ,tXi° 1Um d ue Roma: cognomen. Notus & Pompeius Magnif ter 3 cognomento Strabo. Ita vocatur, qui oculis est diitor-s ac depravatis. Louche, bigle.
n H- Patorum.'] Ailis , Papiria:, aliariimque gentium cog-Rorphyrius in Horat I. Satyr. 3. Strabo, qui efl de-oc, ‘^' ls 3 dicitur. Patiis > leviter declinatis. Acto paulo ali*
" Pati dicuntur , quorum huc atque illuc oculi velociter ver-
, Coclites . ] Sic Horatius Cocles appellatus , ille quon-111 Curiatiorum victor.
Q-ff’. Ocelle.] Cognomen id Serviorum familiae. Serviuma/r^ am ’ tr *^ uo bis deprehensum in adulterio scribit CassiusCiceronem, lib. 8. epist. 7.
e] V 7 ' bufi-tut.] Qui per vim , inquit, hominumque injuriai l c . at j essent , ab ea injuria ii cognomen retinuerunt :remi appellati. Fabricius Luscinus in Fastis Consul ite*
s Hlll.
j, 1 8- Et capra.] Ita MSS. omnes , non caprea. Plinius lib.»cct. 76. de capris : Tradunt cv noflu non minus cernere,mterdiu. Et Albertus M. lib. 12. de animal, sub finem,*1 §• 574. Caper montanus , qui rubeos habet oculos,, dicitur vi^Valde. *
1 a' bupoque.] Hinc est quod acutissimi visus lupum essefodicant ^fianus, Phile, & alii," quos citat Bochartus, par*de animal, lib. 3. cap. 10. pag. 826.
£t Plinius lib. 8. sect. 44. de hyaena : Oculis
. ’' e e ße varietates tradunt, colorumque mutationes. Reddunt sor-be semper oculis , ut idem de chamaeleone scribit , quem*bique colorem proxime attingunt.
^ ai. Non conmvsre diximus. ] Libro 8. sect. 45.' Vide.NotasRmend.num. LXXVIII.
a-. Chr
lis. ] Hic enim, ut Plipias ait lib. 8. sect. 51.pupilla motu , sed totius oculi versatione ctrcumfpictt, ;a3- Crusafragili.] Graeci vocant: tales fimt
Batnmari, cancri, &c. Vide lib. 9. sect. 44- & 50.
: a 4- Rigentes. ] Non circumaguntur.
Locupis. .. .praduri eminent.] Duris oculis 3pj Uf 3 locustas esse, notum est. Hipc jocus in medicum, aptid"urum in Mena:ch. act- 5-sc. j. vers 24.
M E D. bic mihi hoc : solent tibi unquam oculi duri fieri ?
M E. Quid ? tu me locufiam cenfies efje, homo ignariffime ?
26. Sub eodem munimento-.] Crusta similiter fragili, per quahioculi fenessrantur.
27. Quorum duri » ] Avist. lib. 2. de pari. änimal. cap.aij.pag-^SS- ,
28. Renasci tradunt.] Neque hoc loco , neque lib. 2 j. secti50. hujus miraculi sponsorem haberi se cupit.
2L. Et tefiacei. ] ’O.-jyc ngfoftyi, , quibus est opetimeiituratesta, quacumque ostrearum duritie integuntur: ut testudo.Hxc Arist. loc. cit. ' .
30. Qmbus fragilia. ] Crustacea scilicet, qua: crusta fragiliinregunrur. Arist. loc. cit. Tu-fip yo <ncx>ipofopf&. murm tneXn-
£•"». . .
31. Non habent,] Nos palpebras dicimus, Graj-t
ci. Cur his e* desint, causam Phssosophus;aft'eit lbc cit.
32. Omnibus membrana. ] Quasi palpebri quadam transtu*
eida semper obducta. Arist. loc. cit. -- i. ' • v
Sefi. XVI. 1. Palpebra in genis . ] Genas appellat oculo-rum tegumenta, palpebras pilorum vallum, ut Tullius loqui-tur, lib. 2. de Nat Deor. pag. 108. quibus ipsa: palpebrassunt munit*. Igitur qua: Plinio gen* dicuntur , hae Tulliopalpebra: : quas ille palpebras , ß Atcpa&lJiis alii , hoc est,, pilos qui palpebrarum oras ambiunt, vov-eant. Hx utrimque homini sunt, hoc est, superne pariter &inferne, supra & infra, usa --j uum, inquit Philos. lib. 1. bist»anim. cap. 9. pag. 65. • . .
2 Mulieribus vero. ] Quibus illita fuco semel est facies, idnisi quotidie fiat, turpissimis rugis, & colore lurido ea ctatimfoedatur. Vide Notas & Emend. nurti. L X XIX.
3. Hoc Natura dederat.] Palpebras nimirum, sive, lit niosest nunc loquendi, palpebrarum pilos. Tullius eleganter loc.cit. Mumt.eque fimt palpebra-tamquam vallo pilorum : quibus LVapertis oculis, fi quid incideret, repelleretur& somno conniven *tibus, cum oculis ad cernendum non egeremus, utique tamquam in~voluti quiescerent. Palpebras porro Plinius cum genas vocat jsequitur vetustum morem , cujus Festus meminit: Genas En-nius palpebras putat ,■ cum dicit hoc versu :
Pandite fulti ’ genas Gr corde relinquite fiemnum,
Alii eas partes putant genas dici', qua Junt sub oculis. PacuViuS ' ge*nas putat eße , qua barba primum oritur , hoc versui ■ d'-
Nunc primum opacat flore lanugo genas. '
4. Defluere eas.] Arist. sect. 4. probiern. 19. pag. 70s. Ai»
•ndtms as ßXttpae/.hs Tidyioi. Cur salaces hi fiunt, qui*
bus pili palpebrarum defluunt ? LocUm vide. Id iterum repe«tit, lib. 3. bist. anim. cap. 10. pag. 348- ac Plinius ipse ,sect. p4. q , •
3. Ex ceteris.] E ceteris animantibus-cilium habent pal-pebris adjunctum omnia , qux pilos obtinent reliquo iricorpore : ß^ttyccg/.d'ccc d' irti -räs ßXttyap&y , eote. Tappet
e%l. Arist. lib. 2, de pärt. anim. cap. 14. pag. PP4.
6. Ssd ijuddrttpedibiii« 3 fiiiuäm > ut 1 dicctUv
I O O. ■ > J