Band 
Tomus primus.
Seite
632
JPEG-Download
 

'«3» C. PLINII NATUR. HISTOR.

nos ferant . 1 Vulva ejecto partu melior quam edito. 8 Ejectitia vocatur illa - hasc P or ^ aria: 9 primiparae suis optima: contra effetis. A partu, praeterquam eodem die iliis occ» 3livida ac macra. IO Nec novellarum suum , praeter primiparas probatur: potiuique vcterum, dum ne effetarum, nec biduo ante partum, aut post partum, aut quo ejecerint di •5 Proxima ejectitiee est , occise uno die post partum. Hujus & sumen optimum , 11 fi lll0C \fetus non hauserit: ejectitiae deterrimum. a 12 Antiqui abdomen vocabant: priusquam caleret, 13 incientes occidere non assueti.

L X X X V. 1 Cornigera una parte dentata, & quae in pedibus talos habent, 2 sevo P 111 ”guescunt. 3 Bisulca, scistisve in digitos pedibus, & non cornigera, 4 adipe. 5 Concretus10 hic , & cum refrixit, fragilis : semperque in fine carnis. 5 Contra pingue inter carnei"cutemque , succo liquidum. Quaedam non pinguescunt , 7 ut lepus , perdix. 8 Sterili 0 *ra cuncta pinguia, & in maribus, & in feminis. 9 Senescunt celerius praepinguianibus animalibus est quoddam 10 in oculis pingue. Adeps cunctis sine sensu , *nec arterias habet, nec venas. Plerisque animalium est pinguitudo silie sensu: quam 0 ,*5 causam sues spirantes 12 a muribus tradunt arrosas. Quin & L. Apronii Consularis V"'ifilio detractos adipes, levatum que corpus immobili onere. ,

LXXXVI. 1 Et medulla ex eodem videtur esse, 2 in juventa rubens, & senecta abescens. 3 Non nisi cavis haec ostibus: nec cruribus jumentorum, aut canum: quarecta 4 non ferruminantur , b quod defluente evenit medulla. 5 Est autem pinguis iis,fl u f'20 bus adeps : sevosa, cornigeris: s nervosa, & in spina tantum dorsi , offa non habentv

om*

quia

Interpretatio.

a Antiqui. ] Antiqui id sumert , abdomen vocabant ; b Quod defluente. ] Quod idcirco evenit, quoniampriusquam id in callum duresceret, propinquas partui sues fluit medulla , qua: ferruminat,occidere non assueti.

de 2

N O T A>

dat ist seminis , disputat SennertUs, lib. 4. Pract. part; 1.sect. z. cap. is. pag. 643. Ex vestigiis porro vett. codd. fu-nesta libentius , quam funebris agnoverint.

7. Fulva ejeßo. ] Jam ad amplissimam ganea: materiamexplicandam transit: vulvam nimirum suillam. Ejectus par*tus est qui per abortum in lucem prodiit i vulva, quae huncfetum continuit, «srw; chtßoxdhs dicitur ab Hipparcho,apud Athenaeum, lib. 3. pag. 101. Editus, qui legitimotempore ac nascendi modo prodibat. Hxc omnia miscetCorn. VVitei, tont. 1. Thesaur. Critic. cap. 1. pag. 588.

8. Ejeßitia, ] ’Euß dxtt&( 3 y.

3. trimis ara. ] Suis quae primo genuit, rrpaiToja »k.

10. Nec novellarum . ] Virginum. Martialis, lib. 13. Epigr.56. pag. 708.

Te fortasse magis capiet de virgine porca ,

Me materna gravi de sue Vulva capit.

' II. Si modo fetus. ] Si mammam fetus 11011 exhauserit. Estenim sumen, farcimen illud quod fiebat ex mammis suillis,post primunt statint partunt exsectis, antequam porcelli su-xilsent: idque quo magis lacte plenum erat, hoc ampliuscommendabatur : unde illud Plinius laudari ait, quod fe-tus non hauserit: & Martialis , lib. 13. Epigr. 44. pag. 704.

EJfe putes nondum funten : fle ubere UrgoEffluit, Cr vivo laße papilla tumet.

Mammas idem appellat, lib. z. Epigr. 37.

IZ. Antiqui abdomen vocabant. ] Priusquam abdomini su-minis vocabulum Publius mimorum poeta imponeret, utdictunt est lib. 8. lect. 77. Forte a lacte abdito & fugato,abdominis appellatio ab antiquis indita : quoniam ii, ante-quam ubera callescerent, hoc est, ante quam siccato lactedurescerent, suem occidere non solerent.

13. Incientes occidere. ] Inciens qua: sus dicatur, Festus de-clarat : Gravida , inquit, efl qua jam gravatur conceptu: prag-nans, Velut occupata in generando quod conceperit ; inciens, pro-pinqua partui, quod incitatus fle partus. Nepotes & luxuriososfui feculi Plinius notat ,ut Turnebus animadvertit, lib. zo.Adversi cap. 2.3. pag. 645. qui ut illa parte tenera fruerenturantequam occallesceret durareturque, ante partum sues gra-vidas occidere solebant, quod majores non factitabant. InReg. 1. Colb. 1. z. & Paris, inicientes, unde nos cum Tumebo,incientes, fecimus: cum id scientes hactenus vitiose legeretur.

Seß. EX X X V. 1. Cornigera. ] Arist. lib. z. de part. anim.cap. ;. pag. 384. ,

z. Sevo pinguefiunt. ] tR?. Anst. loc. cit. Sevum vel

v sebum , du fuif.

3. Bisulca. ] Arist. loc. cit. ^ (

4. Adipe. ] XU/itxLd diri W , Adipem pro

sevo habent. vnfe.tXn nunc Philosopho adeps est , sevumWo?. Mox eidem W«? adeps erit: pingue, mfitxtj. Adipemipsum pro sevo dixisse Latini quoque videntur , quod inconficiendis candelis ut plurimum usurpatur. Testis Augu-

stinus, lib. z. dd moribus Manich. Quid de adipe refpe n

tis , qui prope omnes Italia lucernas illuminat ?

s. Concretus hic. ] Adeps nimirum. Arist. enim lib; 3 ' iccn ,anim. cap. 13. pag. 36z. adipem, & pingue diflerre^m v ^ aCscribit: quod fragilis adeps sit, cogaturque & con i C frcre‘frigore: pingue contra liquidum , neque aptum 8 eia - ngU eLocis enim ac situ, non natura modo discrepare : Pnamque inter cutem carnemque gigni: adipem n ,° n , f .sed ad extrema carnis, nifccxn j «j piset . • j

—" ffyj A em B^cofis nclyTsi, TryjyvoTzq ‘fyoptfrB 0 *

7n/LceXij, yoTO» « otdctuv , AuUpipssei

it'

adip e

■ant ii

, ■ 4 »

j jq reif renotf- _

TtifaeXn jfyej) fet ra|t> Mppcg,T@y jjj mpyflc. a *toj[ , dxQ i im rf A tt a 2 eztpxcih. To siap porro q^oftis-dici a Latinis scriptoribus, testis est Philoxenus in G in ,Svr ap ,pingue , fpijjum , adeps. Vide Bartholin. lib. I- A>cap. 3- pag. 17.

6. Contra pingue. ] IIilcO.i].

7. Ft lepus , perdix. ] Sunt qui de perdicibus ncgesse verum. Vide Busbeq. epist. 3. sol. 67.

8. Steriliora. ] Arist. lib. 1 o. bist. anim. cap. 1 3 -P 3 »’ 2Causam ejus rei affert idem, lib. z. cap. s- pag- ^^ 4 ^, ,4

3. Senescunt. ] Arist. loco proxime cit. Hxc verba <maribus in feminis. Senescunt celerius prapinguia, dei /Jj

M S S. omnibus: & certe ivndmuTU mihi ac supposiri"videntur. cale^*

10. In oculis pingue. ] In oculis id repetitur, ad .ctionem oculi conferens, ad humectationem, facilioremotum, & ad inanitates inter musculos & vasa coinpN ^

11. Quia nec arterias, & c. ] Ubi enim sensus est ,

na & arteria est : ut in musculis, quorum nullus e ^iis , ut Galenus docet, lib. 1 6. de usu part. cap. XI- ? 3 °, .fia

j i;u - „../1 a, Jft-t' 1 *

, modo fahZ'f

iz. A muribus. ] Varro,lib. z. rei rust. cap- 4 - in ‘

scio esse speßatam suem, qua pinguitudine carnis non modo F'Vre >tsn pojfet , sed etiam in ejus corpore sorex exesa carne »id» _fecijjet. . & peperijfet mures. Hoc etiam in juvenca saltum accep , ‘Et balxnis quoque in Groenlandia, sine ullo doloris sei" 1insciis adeps exscinditur.

Seß. L X X X v I. I. Et medulla ex eodem. ] Ex eadem mu*tena, nempe ex sanguine: adipem iram & pingue con vseo scribit Philosophus , lib. z. de part. cap. 5 pag. MC

duliam,cap. 6. pag. cit. f« ^ «' ftotxdt itiflur®' ,

i. In juventa. ] In juvenculis e, mlc nas. Arist. lib- Vnist. cap. 15. p a g jg 0-

3. Nonnisi cavis. ] Arist. pag. 381. ,

4. Non ferruminantur. ] Non conglutinantur , nec solsean-tur fractura? ; harc enim ferruminatio conelutinarioque 0 "sium fieri debet defluente medulla, & in fzaäurx ^? cUtranseimte. Ea porro iri jumentis canibusque nulla em

f. Est autem pinguis, &c. ] Arist. pag. 380. & Üb- 2part. cap. tf.pag ,?8f.

6 . Nervosa. J Arist. loco proxime cit.

de