UBER DUODECIMOS, ect
autem arbores, ex quibus vestes faciant , 1 cynas vocari , folio palmx simili. Sic In*
0S arbores vestiunt. 2 In Tylis autem & alia arbor floret albx viola: specie, sed mag- ^ni tudine quadruplici , sine odore , quod miremur 3 in eo tractu.
X111. i Eft & alia similis , foliosior tamen , roseique floris : quem noctu compri-nie m J aperire incipit Solis exortu, meridie expandit. Incolae dormire eum dicunt. 1 fert Sea denr infula & palmas, oleasque ac vites, & cum reliquo pomorum genere ficos. Nulliarbor um folia ibi decidunt. Rigaturque gelidis fontibus, & imbres accipit.
XXIV. Vicina his Arabia flagitat quamdam 1 generum distinctionem : quoniamfructus iis constat radice, frutice, cortice, succo, lacryma , ligno , surculo, flore, folio,
P°mo. > io
XXV. 1 Radix & folium Indis est maximo pretio. 2 Radix costi gustu fervens, odore Cap,eximio, frutice alias inutili. Primo statim introitu amnis Indi in Patale infula, duo sunte JUs genera; nigrum, 3 & quod melius, candicans. Pretium in libras * x. v i.
. XX VI. 1 De folio nardi plura dici par est, ut principali in unguentis. 2 Frutex est gra-vi & crassa radice, sed brevi ac nigra, fragilique , quamvis pingui, situm redolente, 3 ut *5,eyperi, aspero sapore, folio parvo densoque. Cacumina 4 in aristas se spargunt: ideo ge-ttuna dote nardi spicas ac folia celebrant. s Alterum ejus genus apud Gangem nascens,damnatur in totum, s oza:nitidis nomine, virus redolens. Adulteratur & 7 pseudonardoerba, quX ubique nascitur crassiore atque laxiore folio, Sc colore languido in candidumpergente. Item S sua radice permixta ponderis cauli, & gummi, spumäque argenti, aut sts 20tuo, 9 ac cypiro, cyperive cortice. 10 Sincerum quidem levitate deprehenditur , & colore|dso, odorisque suavitate, & gustu maxime siccante os , sapore jucundo. Pretium spica:
in libras x. c. 12 Folii divisere annonam: ab amplitudine hadrosphaerum vocatur 13 majori-bus foliis, 14 x. l. Quod minore folio est, mesoiphairum appellatur: emitur x. lx. Lauda-
-
Interpretatio.
xii
a Fntilus iis conflat, J V tilitatem ea genera afferunt, radice See.
v Nota
est Dalecampio, lib. 2. bist. plant. cap. 2.21. sed er-l '°fe falso.
S 'H. XXII. 1. Cynas.] In Indice hujus libri, Chynas.
1 ' In Tylis. ] Theophr. lib. 4. bist. cap. 9.
, 3 - I“ eo 1 faclu. ] In quo sunt fere omnia, qua: ibi gignun-‘Ur, odorata.
. Seit. XXIII. 1. Est ar alia.] Theophr.loc. cit. Contra-riK indolis est Parhataco , Malabaric* Goanxquc regionisarbos, quam Christ, a Costa describit,lib. Arom. cap. 37.qua:**°res aperire incipit Solis occasu, amittit exortu : idcirco Ar-borem Tristem vocant. Eadem a Clusio describitur, pingitur-*lOe, lib. 2. cap. 1. pag. 225.
2. Fert eadem. ] Theophr. loc. cit. & August, lib. 21. de Ci-Ht. cap. y.
Seit. XXIV. 1. Generum .J Aromatum, qua: ipsa gignit.Constant enim ea, 1. radice, ut costus: 2. frutifce, ut cmnamo-Mum , & casia. 3. cortice, ut macir. 4.succo, ut styrax, panax,^ silphium. 5. lacryma, ut balsamum, &c.
Seil. XXV. I. Radix cv filum.] Radix ea costi est: to-J ‘um , nardi. Hac *«t’ , & radix, & folium, appellan-
* Ul '- A malobathro, quod folium Indicum pariter vocant, &in paludibus Indicis gignitur, longe istud diversum, ut recteRemonet Dioscor. lib. 1. cap. xi. quanquam id nardo simi-* e rn vim habet, nt docet Galenus - lib. 7. de fac. simp. med.Pag. 2°j.
2. Radix costi.] Hac quoque Diofc. lib. 1. cap. 15. JNo-^nen etiamnum retinet in officinis, Costus. Describitur accu-r ate a Charasio. in Pharmacouoeia Galcnica, cap. 20. pag.
Odoratas nec Arabs decerpsit aristas.
Spica:, scu arista:, folio parvo densoque constant. Närdüsidcirco Indica gemino nomine commendatur, spicae, & fo-liorum. Quanquam nardi spica a Galeno lib. 1. de antid.cap. 14. pag. 887. pro radice accipitur, quoniam qua: parsspiCx nomen habet , radici est proxima. Nardi aristarumiconem Clusius exhibet, lib. x. Arom. cap. 33. pag. 202;Hoc nardum est pisticum , Joan. XII. 3. iidele , probum,non adulteratum : sed (ut mox Plinius dicet,) sincerum. InBatavia India: agro nascitur.
y. Alterum.] Hac pariterDiosc.lib. r. cap. (.
6 . Oyanitidis.] Ab elicum, quod odore foedo nares feriat.
7. Pseudonardo. J Lectam a le pfeudonardum in Genebramonte Delphinatus, testatur Charasius, in Pbarmacop. Ga-len. cap. 20. pag. 292. Quamobrem hallucinantur ii qui pu-tant eile lavendulam, la Lavande.
8. Sua radice. ] Radiculis seu fibris tenuibus.
9. Ac cypiro.] Has voces ex MSS. Reg. & Colb. addidi-mus. De cypiro, cui candor odorque vicinus nardo , dice-mus lib. z 1. scct. 69. De stibio, lib. 33. scct. 33. Habet hisparia Diofc. lib. 1. cap. 6 .
10. Sincerum.] Diofc.loc. cit.
11. In hiras X, C.] Denarii centum , moneta: Gallica:libras efficiunt quadraginta. Nunc vilius enutur , multaexpeditiore ac frequentiere commercio apud Indos, quamolim fuit, ut notat Garcias,lib. 1. Arom. cap. 33. pag.
vrtuimuiu reunei m uuiciins , .
Charasio, inPharmacopcera Galcnica,cap. 20. p e -
V*Et 3 uod melius. ] Diofc. loc. cit. & Oribas. lrb.xi. pag.
4 - X VI.] Ita scribendum, non xvi. Hoc est, denarii fex-
Monet* noltr*, astes octo & quadraginta. ■ ,
Seil. XXVI. i.De folio nardi.] Dc Indica nardo hxc lunt
Mcipienda. „ . , rA-
; PnrtM est. ] Diversi igitur generis a Synaca nardo ,G
Vca, Creticaque : qua genera omnia, non frutices, sed.hei*■* luntj ut mox dicetur. , - g .
■, 3- iit cyperi.] S IC Diosc. lib. 2. cap. 6- «b fG y
odore cyperum imitatur De cypero, cistui nardum imitetur, dicemus , lib. *i- ■ 7 °' At £
^88. Reg. Colb. Chiffl. & Paris hoc loco , aut cuprejjum leriuir. ,
. 4 - 'In aristas. ] Auctor libri de simp- »ned- ad ^ernian.
it f'r l r P T ' t0m ‘ I3 ‘ P , § ;/ imi est enim st«*iv plurimas habet velrn aristas, Statius, lib.
X O
12. Folii .... annonam. ] Hoc est, pretium aliud alii nar-
di folio mercatores fecere : majori minus : minimo, ma-ximum. Ita MSS. omnes - non folia. Quod porro de foliisnardi Plinius , hoc de malobathro quoque, quod Indicumfolium uar i\oyflw vocant, prodidit Auctor Peripli marisErythraei: qui uia malobathri genera facit : primum quodmajore folio - hadrolphairum : forte quod in (plueras scupilulas folia ea convolverentur: quod ex minore, meso-sphserum: quod ex minimo .denique, microsphairum. r/vt^)J $4v rgsta ' eso (4" fS secti, 0 »©- <pdxt.u , ii afyeolpcuptiv , jaa-I.dbaSfpcii Myffstpoi esa dV & , to /ueovircpaipoii *
esca JV ^ ^tucpovtps, •m ^otpo / ffcpc«pö?. Nota locutio , incendereannonam , vel Ut Varto loquitur , excandefacere annonam : Gallidicunt, encherir.
13. Majoribus fliis.] Sic Auctor Peripli mox laudatus. Atin MSS- Reg. & Colb. pipulis legitur , forte pro pilulis , seu
spharrulis. ' ...
14. X.L.] Ita MSS. omnes. Denam quinquaginta, suntmonet* Gallic*, librae viginti. Denarii L X. librae viginti qua-tuor. Denique Lxx v. libra tricena,
ZZzz