1(3
j ,. u . LIBER DECIMUS TERTIUS; g§\
atttnd, Ixfisamd, calamo, junco, xylobalsamo, casia , resina Hujus proprietas, ut Veit*ur in coquendo, Monec desinar olere: rursus refrigeratum odorem suum Capit.
- ln guli quoque succi nobilia unguenta faciunt. In primis 37 malobathrum: postea irisy ri ^a , & Cyzicena amaracus : 38 herbarum utraque. Pauca his , & alia alii miscent :fj Ul ^urima, alterutri mei, lalis florem, omphacium , 39 agni folia, panacem , externamia. Prodigiosa cinnamomino pretia. 40 Adjicitur cinnamo balaninum oleum , xyl6-ho a ^f um J , ca L muS ^ juncus, balsami 'semina , myrrha , mei odoratum : ühguentorunic crastiffimum. Pretia ei 4t a x. xxv.ad x. ccc. Nardinum, 43 sive foliatum, cori-. at omphacio , balanino , junco , costo , nardo , amomo , myrrha , baliamo. In hocS nere conveniet meminisse, herbarum, quas nardum Indicum imitentur, 44 species no*ni a nobis este dictas : tanta materia adulterandi est. Omnia autem acutiora fiunt costo;^nioino, quae maxime, nares feriunt: crassiora myrrha, suavioraque : medicinas autemk 1 lora croco : acerrima per fe amomo. Hoc & capitis dolores facit. Quidam fatis ha-ent aspergere , quas sunt pretiosissima , 45 ceteris decoctis. 4S Myrrha & per se uriguen-uin facit sine oleo, stacte dumtaxat • alloqui nimiam amaritudinem affert. Cyprino viri-is !t 3 47 siisino unguinosum , Mendesio nigrum, rhodino candidum, myrrha pallidum.
. s Lint antiquas inventionis genera, & postea officinarum furta. Nunc dicetur cumulusiple deliciarum, & summa auctoritas rei.
49 4 Ergo regale unguentum appellatum, quoniam Parthorum regibus ita temperatur iconstat myrobalano, costo , amomo , cinnamo s ° coinaco , cardamomo, nardi svi-Ca , mato, myrrha, casia , styrace, ladano , opobalsamo , Calamo, junco , oenanthe ,nalobathro , serichato , cypro , aspalatho , panace , croco , cypiro , amaraco , SI loto ,Zieste , vino. Nihilque ejus rei causa in Italia victrice omnium , in Europa vero tota,praeter irin Illyricam , & nardum Gallicum , gignitur. Nam vinum , Sc rosa, & myrti°iia, oleumque, communia fere omnium terrarum intelliguntur. -
t HI. Siccis odoribus constant , quas 1 diapasmata vocantur. Nam fascem unguentimagma appellant. 3 Inter omnes potentiflimus odor, quisquis novissime additur. Un-Buenta optime servantur 4 in alabastris , odores in oleo : quod diuturnitati eorum tanto^silius est, quanto pinguius, 5 ut ex amygdalis. Et ipsa unguenta vetustate meliora. s Solmimicus his : quamobrem in umbra 7 coquuntur plumbeis vasis. 8 Experimentum eorumm ver st manu capitur , ne carnose partis calor vitiet.
IV. Hasc est materia luxus e cunctis maxime supervacui. Margaritas enim gemmaeque Cap,a( I heredem tamen transeunt: vestes prorogant tempus: unguenta illico exspirant, ac suis
iS
cap. n,20
2 5;
30
II si
Noti.
fcag. i88. Vide Notas & Eitiend. nurrt. IIT-
37. Malobathrum.] De quo lib. sup- ieCt. N 57 -
38. Herbarum utraque. ] E genere herbarum utraque. r
de Notas & Emendi num. IV- _ •
3 9- Agni, filia. ] Hoc est , viticis , quem Orsci agnonVocant, ut (licetur lib. 24. fest. 38. —. r „
40. Adjicitur cinnamo. 3 ITxc totidem verbis Dio
AECrtfsifsimum.] Quam quidem crassitudinem a myrrha
obtinet, inquit Diosc. loc. cit. quod & Plmius po pm affirmat.
42. A X. XXr. ai X. CCC. ] A denariis XXV.ad de-Narios CCC. Denarii XXV. monet* Gallicx,
decem omnino. Trecenti, librae vicena: supra c
43. Sive foliatum. ] A sobo nardi, de qua libro lup. «ct.
^- 7 - H*c Diosc. totidem verbis , lib. }■ ca P- 7s* 0
r'a,«£iiV( ifnsAiÄ'rev » GalenoI- pag. Z91.
1.
lib.
3. «5 rä ecns , cap.
44 - Species novem. ] Superiore libro ,scct-
sunt: pseudonardus , nardus Syriaca, Celtica , 3 7
petUs 3 cvpirus , baccharis, hirculus, aserum. ^
45- Ceteris decoclis.] Vide Notas & Einen 1. nu
46. Myrrha er per fe. ] Hoc est, sola. Dioscond. bb- ^t# P- 73. ~2.mx.To , inquit, vocatur pinguuu m
‘'hae cum aqua exigua contusae & ex P rC * ‘ . £ r f a _
adorata ac pretiosa est: quippe qu* uugUen p ^Cla t, quod stacte nominatur : i. ueorlw t~ (
j-ctxT7} i &C.
47. Susino unguinosum. 3 potest^Vsus ea vo-
pinguior, ex quo aliquid un & i r
cc 1 ' llnius «erum, lib. 23 . Ect. 77- d Alex .pib- r.
48. Ergo regale .] Athen lib. 1;. pag. 6po.
^*dag. pag. 177. Lc Crateti apud Athen ^ > v b
Galeno, lib. 3. < Toxisii P' P
49. Conflat. ] Haec Theophr. lib. ^ ama „ ; & Theo-
50. Comico.] Ita MSS. omnes , nc> s i lbr0j
Phrastus ipse loco cit. De cinnamo c0 „ ■ „ 33 e seri-
Ect. 6 3. De calamo, juncoque Syrio , e
thlt0 ’ 45 - ejusdem libri. ^ str3 ^ vu !g a ti,
i i* Loto. ] Sic iheophrast. loc. cit. ti
Colato meile..
Seü. III. 1. Diapasmata . ] Sunt odores sicci, five in pul-verent triti , ur corporibus inspergantur ad sudores coer-cendos, ut Plinius docet lib. 21. scct. 73. sive in pastillismixti > ad faetorem oris & animet depellendum : quo sen-su Martialis, lib. 1. Epigr. 88.
Ne gravis beflerno fragres, Fesiennia , vino,
Pasiillos Cofini luxuriosa voras.
Ißa limint dentes jentacula : sed nihil ohflat iExtremo ruClus cum venit a barathro.
Quid quod olet gravius mixtum diapasmate virus iAtque duplex anima longius exit odor ? StC.
Qui diapasmata componunt, inquit Theophr. lib. de odo-nb. pag. 183. sicca siccis : qui unguenta, humidis humida;unguentarii, fcupifou humida siccis admiscent.
2. Magma. ] M dsttet, unde xpoitfecas/xct , Dioscor. lib. I.cap. 26: Gallis , le Mare , sive ut vulgo pronunciant, le Mari.
3. Inter omnes.] Theophr. lib. de odorib. pag. 18J. E‘m=xmjCTCi yd cis r« tffya'ny i ptßc/.»..d , Ac.
4. In alabastris.] Vide librum 36. fest. ii.
5. Vt ex amygdalis.] Theophr. loc. cit. pag. 184. T Sri
jb %pt>viaTX&’/ .... imi (fini rjxtfx öa/aif; S'id j lud
mixiorfla (£ to Ai srgr ■ ctuTOv j to OiumpuTO-rcv i 010»
■n cietvyd d/.tio'/. Oleum-enim eetatem ferre diutijjsme potest ... „alloqui fuapte natura omnium minime odorem concipit , preptetdensttalem ac pinguitudinem : eorumque pinguissimum quodque, uiex amygdalis. Qui hunc locum non vidit Dalecampius, diCsidere Plinium a Theophrasto credidit.
6 . Sol inimicus.] Theophr. lib. cit. pag. 191. AiatpQelfit
j id [tdoy. <£ äpg. %p m , (£ ren©* , t ö ; &c. Cor-
rumpit j inquit , unguenta calida tempestas > locus , Sol ist in apri-co ponantur. Quocirca unguentorum institores canacula quierunt, &umbras opacissimas.. Sol enim & astus odores aufert. . . i Proindein tafcula plumbea diffundunt , cU dysicla fctXoßda iyyytssit iCr alabastros requirunt, quia frigidus ille est lapis, Cjy unguentisutilissimus.
7. Coquuntur.] Forte rectius conduntur i est Theophr.
8. Experimentum. ] De unguentorum , inquit , suavitate'ac prsstantia experimentum sumitur, prima manus parte 3qute volse opponitur: unde unguentarii eam semper parteni