ap. :

io

a ii.

15

tfji C. PLINII NATUR. HI ST O K.

bet politura charta , magis splendet. 3 Rebellat ssepe humor incuriose datus priin° J4 malleoque deprehenditur , aut etiam 5 odore, cum fuerit 4 indiligentior. Deprehendit 11 ^& 7 lentigo oculis : sed inserta mediis glutinamentis 8 taenia, fungo papyri bibula, vix n»littera fundente se : tantum inest fraudis. Alius igitur iterum texendis labor.

X X VI. Glutinum vulgare e pollinis flore temperatur fervente aqua , minimo acetiaspersu : nam fabrile, gummisque , fragilia sunt. Diligentior cura : mollia panis fermentati colata aqua fervente : minimum hoc modo 1 intergerii : atque etiam 2 Imi lenita*superatur. Omne autem glutinum, nec vetustius este debet uno die, nec recentius. Posteamalleo tenuatur, & iterum glutino percurritur , iterumque constricta erugatur , atque eX'tenditur malleo. Ita sunt longinqua monumenta Tiberii Caiique Gracchorum manus, ss i:Capud 3 Pomponium Secundum vatem civemque clarissimum vidi annos fere post c c. Ja 111vero Ciceronis, ac Divi Augusti, Virgiliique faepenumero videmus.

XXVII. Ingentia exempla 'contra Varronis sententiam de chartis reperiuntur. Nap 1 'que Castius Hemina , 2 vetustiflimus auctor Annalium, quarto eorum libro prodidit, 3 ^- !I ’Terentium scribam agrum suum in Janiculo repastinantem, offendisse arcam, in qua NH'qui Roma; regnavit , situs fuisset. In eadem libros ejus repertos. P. Corneli 0,

ma

L. F. 4 Cethego , M. Baebio Q^F. s Pamphilo Coss ad quos 6 a regno Numae collig nn<tur anni 7 dxxxv. & hos suisse 8 e charta: majore etiamnum miraculo, quod tot n 1 'fossi duraverunt annis: quapropter in re tanta ipsius Heminae verba ponam. Mirabarituf20 alii, quomodo illi libri durare potuissent: ille ita rationem reddebat: Lapidem fuisse q ua 'dratum circiter in media arca vinctum 9 candelis quoquoversus. In eo lapide insuper h'bros impositos suisse: propterea arbitrari eos non computruisse. Er 10 libros citratos fust'se : propterea arbiträrster tineas non tetigisse. In his libris scripta erant philosophia; 11 P Tthagoricae. Eosque combustos 12 a Petilio Praetore , quia philosophiae scripta essent*25 Hoc idem tradit 13 L. Piso Censorius primo commentariorum: sed 14 libros septem J u '

NOTi.

tamen polita attritu non sorbet atramentum papyrus, sed re-tinet: & nitore tum magis oculis placet.

3. Rebellat. ] Humorem vocat liquorem Nili turbidum,qui glutini, ut diximus, vicem pnebebat in texendis char-tis : hic fi primo incuriose & minus temperate datus fue-rat , rebellabat interdum , & quod e fiet humore pastimnimio madida , scribenti veluti resistebat , ac reluctabatur.

4. Malleeque. ] Quia exprimitur malleo humor , exsudat-que sub ictibus , qui minus probe fuit prelo exsuctus.

f. Odore. ] Prodit etiam labem odor, charta presertim ne-gligentius prxlo compressa , siccataque , foetidus ac situmolens : qui nec praelo elisus est, nec insolatu dissipatus.

6 . Indiligentior. ] Ita libri omnes. Forte rectius, indulgemior,hoc est, largior, abundantior, humor scilicet.

7. Lentigo. ] Macula lentiginosa, chartarum plagulis asper-sa , colore subrufa, qualis in hominum ore conspicitur. Hxsordes , hi nxvi deprehenduntur oculis, obversa ad Solis lu-men charta.

8 . T<enia. ] Taenia , inquit , hoc est , inanis quidam inplagulis ductus , cui vel gluten non adhaesit - vel illitumevanuit, aut corruptum est, jam neque malleo, neque ocu-lis , sed vix aliter quam scriptura ipsa deprehenditur : namdum sola papyri fungosa, bibulaque raritas, ablque tecto-rio ullo , calamis scribentium occurrit, litteram sive atra-menti scripturam, dum haurit, diffundit : itaque ea com-bibitur , & utramque charta: faciem , tam aversam, quamadversam, inquinat

SeB. XXVI. 1 Intergerii. J Cum esset gluten illud te-nuiffimum , levistimumquc , minimum inter singulas sche-das spatium occupabat. Intergerium vocat medium gluti-namentum , quod inter duas schedas interjectum erat. Abintergerivo pariete ducta metaphora. Vide Voll", in Ety-molog.

2. Lini lenitas.'] Ita M S S. omnes , non Nili, ut editi, quodest ineptum. Hoc inquit, glutine Ixvior fit charta , ita ut nelino quidem charta: la:vitas cedat.

z. Pomponium. ] Diximus de eo lib. 7. sect. 18.

SeB. XX VII. I. Contra Varronis. ] Qui ante Alexan-driani conditam usum charta: ex papyro Agyptia confecta:suille negabat, ut dictum est sect. 21.

2. VetußiJJimus. ] Vide Notas & Emendationes , num.

XVI.

3. Cn. Terentium.] Vide Notas & Emendationes, num.

XVII.

4. Cethego. ] Cave Cethego huic adseribas, aut ci quemCatoni comparat Horatius , libro 2. epist. 2. versu 117.nummum argenteum , qui est in Thesauro Regio , cumCethegi, ut creditur , nomine. Caput Roma» galeatum ex-hibet , galea desinente in formam pilei, quem gerunt equi-tes nostri , Dracones appellati : ut & Germanici. Retro,E X S c. Ex Senatusconsulta. .)(• Vir caprx inequitans, pal-

mam humero gerit: infra capram , C E T-E G U S :tribus inter se nexis , T H & £. Inferius , R O M A • m

Si Cethegino«

coronam lauream , victori* symbolum alterumhic intelligendus esset, non line gentis fu* , scilicet no«sine Cornelii nomine scriberetur ; nec tali situ. Sententiaest : Cohors Equestris Trajani , Hostilem Equitatum Gertnansirum V icit Sexies. Capra lymbolum illius cohortis Equestri 3fuit, quia Jovi sacra : unde & Jovem fabula: serunt capri-no lacte nutritum. Cohortem suille victricem & palma: &smus, & laurea corona significat: de Germanis autem equ 1 'tibus, forma galea:, qua Roma tegitur. Inde haud dubi c.Trajanus Germanicus est cognominatus. Nummi alii qu in 'que, quos ex Goltzio profert D. Vaillant, inscriptos C t'T H E G U S , ficti illi in otio siint.

5. Pamphilo. ] Ita libri omnes , etiam MSS. GcHerehi Consulatum anno Urbis D L x XIII. Livio quidem teile -lib. 40. pag. fio. ubi Corn. Lentulus , & Bxbius Pam-philus appellantur. Est quidem in nummis e Thelauro Rcg*°j& apud Latinum , in Familiis , pag. 4;. TAMPU-habent e* littet* hanc sententiam, - T itus Antoninus M ara'thi ( in Pnoenicia ) P rastdiariam Imposuit Eegionem. Caveenim credas Fastis asserentibus Tampilum cognomen lixbi^gentis esse. Caput Rom* victricis galeatum & alatum nummus exhibet ea parte : altera, quadrigas currentes . - infra >M. BAEBI, C. F. Marcus Bxbius Triumvir Monetalis CaApariter Triumviri Filius.

6 . A regno Numa. ] Ab initio regni : quod ille capesiivikanno V. C. xxxvn.

7. Anni D X X X V. ] Plutarchus in Numa, pag. 74. anno»numerat fere quadringentos: sed magno errore.

8. £ charta ] Qp* ex papyro Agyptia esset constata.

9- Candelis. ] E lcirpis, vel ex corylo, ut ipse monet , libroX V I. sect. t. x x.

1 o. Libros citratos. ] Quibus videlicet interjecta citri folii tquorum h*c propria dos , ut arceant animalium noxia, ho£est, tineas , quemadmodum dictum est libro sup. sect- 7*ubi vide quae in Notis adjicimus, de citrosa veste. In libri*hactenus editis , cedratos legitur. At M S S. Rag. Paris. Tolet-

citratos . 7

ir. Pythagorice.] Livius , lih. 40.pag. 51;. hoc ipsum r ^ferens , Adjicit Valerius Antias , inquit , libros Pythagoricos } U, JIvulgata opinioni , qua creditur Pythagora auditorem fuijsemendacio probabili accommodata fide.

12. A Petilio.] Livius loc. cit. Lactantius, lib. Tj 3 ?'

22. Plutarch. in Numa , pag. 74. ex Pisone , «r i&t*Tlesrat. , : s

13. L. Piso.] Vide Auctorum Indicem. In libris vulga

perperam C. Piso. c- m

14. Libros septem.] Latinos nempe de jure Pontificu »

totidemque Grxcos de disciplina sapienti* , ut ait »aMas. loc. cit. jg