yOI

N 0 TAL ET EMENDATIONES

AD LIBRUM XIII.

\,

NATURALIS HISTORIA

C PLINII SECUNDI

Sect. 1 .

Ili L

I lil

LffiSBIPraliSI NGUEN TUM Persarum 'genti se delet. ]Locum hunc ita refinximus admonitucodicum Reg. Colb. & Paris cum priusperperam legeretur, Persarum ese debetgentis unguentum. Salmasium non audio,qui pag. 947- in Solin. pro ingluvie , qua;_vox paulo post sequitur , inluvie repo-nit - & v.xaelcw , seu balnei & lavationis neglectum ea vo-ce signari hoc loco putat.

Sefl.i. II. OEnanthinum in Cypro, posea Adramytteo. ] In librisvulgatis hxc interseruere Plinii interpolatores : deinde inAF.gypto prxposimm : quod nescio unde haustum sit: nam ne-que ea verba M S S. ulli agnoscunt, neque Apollonius ip-se, cujus oratio est simillima Plinianas: oh«»)» A’ Ku-rts«« - inquit ille , -q 'Afya/uostviir,. Theophr. lib.de odori-bus, pag. 1S7. Oiva'vSjv«» ei Kusrp».

III. Megalium. ] A magnitudine virium id ei unguentonomen adseriptum , Plinium secuti diximus. Neque nos ta-men pratterit scriptores alios in alias abire partes. Nam aSiculo quodam , cui Megalo nomen fuerit, appellationemdeductam ait Sosibius apud Athen. lib. 1 s. pag. 690. EtJulius Pollux lib. 6. cap. 19. pag. 2 96. Mupov Me^AeTu».MsjäAs SoceA/äiV*. Suidas quoque, pag. 112. tom. 2. & an-te istos Galenus, lib. 2. ds'clrtus, cap. 2. pag. 380. Quin& de nomine discrepant. Nam Helladius in Chrestoma-thia, apud Phot. in Bibi. cod. 279. pag. i;8;. Mupa» Me-toAemv vocat , <sU/t Ms&A®- ffe/ychius

quoque : M£TO».«ov psupoil... Meto»v.©. j«p r.s 'ZintAiarr,;

& /utrzitAilu /ao/u tycozoricdoiiv ttupE» * /utst ^ 4 >E-pExgjfnjr.

I V. Herbarum utraque. Pauca his , (V alia alii miscent. ]Ita rescripsimus admonitu codicum Reg. Colb. & Pariscum prius perperam legeretur , Herbarii in utraque pauca,sed alta alii , &c. perinde ac si herbariorum munus foret,odores miscere, non myropolarum potius § seu unguenta-riorum.

V. Ceteris decoclis. ] His verbis subjungunt ista libriVulgati, impendio parcentes : sed non eadem est vis , nifi unadecoclis, qux nulla omnino M S S. exemplaria agnoscunt,non Reg. 1. 2. aut Colb. 1. 2.3. aliive: idcirco ea, ceuspuria adjectitiaque erasimus.

V I. Vnguenta gratiora esse , qua terram, quam qua crocumsaptant. ] Brodarus lib. 4. Mifcell. cap. 5. cumque secuti Sca-liger & Salmasius in Solin. pag. 1063. legunt, qua ceram,quam qua crocum sapiant. Sic Plinio Tullioque vim fa-ciunt. Nam quid uterque scripserit, Plinius sic aperte de-clarat, lib. 17. fest. 3. ut dici planius nihil postit. Ibi enimgenera terrarum optima investigans, sic ait: Certe Cicero,lux doctrinarum altera: Meliora , inquit, unguenta sunt qua ter-ram , quam qua crocum sapiunt. Hoc enim maluit dicere , quamredolent. Ita est prose flo : illa terra erit optima, qua unguentasapiat. Quod fi admonendi sumus qualis fit terra odor , &c. Quidjam argutiis opus, ut recepta dudum Plinii Tulliique le-ctio convellatur ?

Sebi 7. VII. Faciles se ad scandendum . .. prabent , vitilem sibi arbo-rique indutis circulum. ] Mira hactenus hujus loci depravatiofuit : sic enim libri vulgati, utilem fibi arborique induviis cir-culum. At Reg. codex 2. erroris admonuit, in quo diserte le-gitur , vitilem fibi arboremque indutis circulum. Reg. I. & Colb.f rabenti utilem : unde prabent, vitilem legendum quoque con-jicias. Morem hunc palmas conscendendi Lucianus attigitin Syria Dea, pag. 1069. ubi de homine Priapum ligneumconscendente: » 7 oi dtohs • oeii-o iaon; n*2 r ip«». 0'» adbtt ?«'«»£( , & c. Porro , inquit, ascensus iste in huncmodum illi fit. Catena longa fetpfnm pariter & Priapum circum-dat : deinde ascendit in ligna quadam ex ipso Priapo prominen-tia. Ascendens autem pariter & catenam utrimque attollit : per-inde moderans , ut habenas auriga. Ouod fi Vero quispiam id nonvidit, vidit autem 'eos qui palmas conscendunt, sive in Arabia ,fi-Ve in /Fgypto, fi ve alio aliquo loco , intelligit facile quod dico :ti st tit 1« A /Sp omne Q7T0171S, si (pointfoßa-itosrai , * A

Ibid.

Sei 7 . 4 .

'A 7« q; , s civ ’ Alyj.rcui, rj att.ohl x.u c ist vi A E ;<V, ,

VIII. Bella primum demonstravere gemina. ] Torsit mirice hic locus conjectorum ingenia, cum in libris vulgaslegi cernerent , bellas primum demonstravere gemmas. A 1enim scribendum censuerunt, bullas cum primum demonfirave-re gemmeas. Dalecamp. lib. 3. his piant, cap. 18. Novellas cunsprimum demonstravere gemmas ; alii, tenellas. At quas , qilXtOtgemmas, gemmeafve bullas demonstrare palmarum foha siipoliunt ? Nam delicias Sabellicus facit, qui gemmas inter-pretatur, pictas luxurioso eo secuio figuras in divitum pa- ■ /; -vimentis, quas fcopte monstrare, sive retegere idcirco di-cantur, quod scopis pavimenta converrerentur, e palma- .rum foliis texi solitis. Ruellii medici alias eruditi sane mepiget, qui cum hunc locum non intelligeret, lib. r. de nat.stlrp. pag. 216. exscripsit tamen , bellas primum monstraveregemmas. In M S S. Reg. Colb. &c. geminas legitur. Nostramemendationem ipsa per se orationis series interpretatioquedefendit: duplicem enim ab hisce foliis ad hominum vitamfructum pervenisse Plinius indicat; alterum, ut ad simili'tudinem bifidorum foliorum , ut diximus , bellandi gemmaacie ratio, gemina in bello .cornua, geminat acies excogi-tata; sint. Alterum , ut ipsa ad funes vitiliaque opera tex-tura prosint : Primum , inquit , gemina demonstravere bella:nunc ad opera vitilia finduntur. Mos est Plinio scilicet, qU-^quibus ex rebus quas natura finxerit, artes initium ortum-que habuerint, indicare obiter. Sic lib. 1 o. sect. 12. de mil-vis : Idem videntur, inquit, artem gubernandi doeuiße cauda fl*~xibus: in calo monflrante natura , quod opus effit in profundo.

IX. Archelaide. ] Dalecampius hoc loco , Lf Cappadocia in- -M

quit, Archelaide , de qua nimirum lib. 6. sect. 3. Quid ? adeo-ne Plinius stipes fuit, ut Archelaidem Cappadocia;, Judasasconvallem este putaverit ? Fuit Archelais non Cappadoci®modo, scd&JudaKe oppidum,haud procul Hiericunte: mTabula Peuting. Hiericunte X 1 1. Archelaide XII. Si tamen mTabuhe fides habenda potius, quam Plinio lit , qui »oncivitatem, sed convallem Judxa; vocat Archelaida. ilis*

X. Tertium ex his genus patete. ] Ita M S S. editique libri,

& recte : nam primum caryotarum genus, Nicolai; alterum,Adelphides; pateti’, tertium. Quid igitur causa; est cur hicDalecampius alterum reponat, pro tertium ? j

X I. Suum genus e sicciore turba junceis, pralonga gracilitas " scurvatis interim. Nam quos ex bis honori Veorum dicamus, chy-deos appellavit fiuixa ,gens contumelia numinum infignis.~\ Pro-prii, inquit, & peculiaris cujufdam generis, iidemque m'cioris natur®, ut in caryotarum genere Nicolai, junceisunt, interdum curvati, oh praelongam junceamque graci-litatem : propter quam & junceorum illis est appellatio in-dita. Prius legebatur : Suum genus e_ficciore turba daflylts. Atin M S S. vocis illius daflylis , nec vola, nec vestigium , utaiunt. In Reg. 1. 2. Colb. 1. 2.3. Chiffl. feste Dalecampi°>

Paris & in aliis, quos Salmasius vidiste se profitetur, in, So-lin. pag. 1322. Suum genus e ficciors turba jacens. Qui Parmenfern editionem accuravit, daflylis primus adjecit, annexuit-que cum altera voce jacens: Suum genus e sicciore turba ja-cens daflylis. Priorem ex his expunxere confidentius dein-ceps secuti. Salmasius posteriorem immutavit, loco cit. acprimum quidem /Egyptiis deinde se ipse retexens , bala» tSreposuit, pro daflylis: quod vetustiore Lvo dactylos nemoscriptorum apud Grxcos Latinosve, pro palmulis usurp a 'rit: idque verbum medio tantum ®vo irrepserit, Sunfere temporibus. Alii plura hoq ipso in loco immutare ?aggreffi sunt : suum genus e sicciore herba , nonnulli: quisiccior turba sit, haud intellexere : cum palmula; sint >bus minus est succi aut liquoris. Sic libro 1;. sect. ■

gens pofiea turba prunorum , versicolor , nitra , candida. I renim palmas ebrias ac nimio liquore abundantes commen-davit auctor : nunc turbam sicciorem : mox arentes inAlii, e sicciore turba Idxis : voluntque lusiffc Judseos sinn ^tudine nominis, dum Chydxos appellavere , quos Id^.-alii nuncuparent: At & id longius a vetere scripturacedit; noa minus quam balani daflylique .- & de Id*is <*»-

1