6 C. PLINII NATUR. HISTOR.
absimiles, intus habentes flocos molles 4 lucernarum luminibus aptos. Nam 7 & fineoleo flagrant, licuti galla nigra. Fert & aliam inutilem pilulam cum capillo , verno ta-men tempore 8 melligeni succi. Gignunt & ala; ramorum ejus pilulas, 9 corpore , nonpediculo , adhaerentes: candicantes umbilicis : cetera nigra varietate dispersa. lo Media cocci5 colorem habent. “ Apertis amara inanitas ert. Aliquando 12 & pumices gignit : necnon13 & e foliis convolutas pilulas : 14 & in folio rubente IS aquosos nucleos, candicantesac translucidos, quamdiu molles sint, in quibus 16 & culices nascuntur: maturescunt inmodum galbe.
Cap. vili. XI.Ferunt robora 6 c 1 cachryn: ( 2 ita vocatur pilula in medicina urendi vim habens.)io 3 Gignitur & in abiete, larice , picea, tilia, nuce, platano : postquam folia cecidere,hieme durans. 4 Continet nucleum pineis similem: is crescit hieme, aperitur vere pilu-la tota: cadit, cum folia coepere crescere. Tam multifera sunt, tot res praeterglandem pariunt robora. 5 Sed & boletos, 4 luillofque , gulae novifllma irritamenta,qux circa radices gignuntur: quercus probatiflimos: 7 robur autem , & cupresliis ,15 * & pinus, noxios. s Robora Ierunt Sc viscum, &c mella, ut auctor est Hesiodus. Con-statque rores melleos, calo, 10 ut diximus , cadentes , non aliis magis insidere fron-dibus. 11 Cremati quoque roboris cinerem nitrosum este certum est.
XII. Omnes tamen has ejus dotes ilex solo 1 provocat cocco. Granum hoc,primoque 2 ceu scabies fruticis, 3 parva: aquifolia: ilicis : 4 cufculium vocant :20 5 pensionem alteram tributi pauperibus Hispania: donat. Usum ejus gratiorem in con-
NOTi.
6. Lucernarum.] Vicem ellychnii in lucernis praebentes.
7. Et fine oleo. ] Theophr. K cfitmt jb uac Aus UcartpIj fiiAcuva xjjxis.
8. Melligeni succi. ] Qua: melleum succum tactu gustatu-c]iie referat. Theophr. Ww xj Irtpot cpaigfio v hsm 9 i X iy ‘1» pfijaK.a »xpcUv, 3 T, h ‘“pivijv »2?* iirißairrtr yoAäfitAtmeff, tij xj ritu ap>jt,>$ «v r,,v
9. Corpore. ] In ramorum alis, inquit, pilulas gignit
alias, qux per se iplx, suo corpore, ac line pediculo,ramis adhxrelcant : qux umbilicos candicantes habeant,reliquum coquis variegatum e nigro. Ita Theoph. loc. cit.3 >u« d' ovhrlpco . P t paßetfis fig-ctitpov epMg/tovttfiim a*.... rs'f bj« yi iim-n^nugTai ifipaAxc ,
q Imnyifyjus t%et ftcAasuc. Sic enim admonitus a Pliniomedicus Constantinus, vitiato huic alioqui Grxci scripto-ris loco medicinam fecit.
10. Media. [ Theophr. T d jj avap.ltnni xoxxoSxplf xj Aaft-srp»». Cocci colorem , miniatum intellige : uti de psittacitorque in cervice Plinius ait, lib. 10. lect. ;8.
11. Apertu. ] Apertam pilulam nigram videri & sub pu-tridam dixit Theophr. loc. cit. ‘Aioippfyiov dV es» ffiAat ,inloa-xpu. Fungosam raramque lanuginem , qux intus cit,inanitatem vocat.
ii. Et pumices. ] Pumiceum lapillum, oardiiot : j sra^t-<p da xj Atjtt&tav xixnpaidte iai wo"*», Theophr.
13. Et e solus. ] Sic Theophr. poAMigi cpaiffiet cvccmTn-Anfstfiot.
14. Et in folio. ] In ipse folii spina, qux per mediumtergum recta discurrit, f-ri § po'xt.u x? nji pdgss, inquitTheophraitus.
1 Aquosos. ] Pilulas aquosas , albas , pellucidas , quam-diu molles sunt, epmplov Atilufiv, fAjg.opc , vfonuits , diusfimcAos »i. Theophr. Vulgo pilulas asininas vocant.
1 6. Et culices. ] Mtj as Theophraitus dixit, hoc est,muscas.
Seil. X I. i, Cachryn. ] Habet hxc vox Ruggos apud He-sych. aliosque, multos significatus. Est autem hxc Plinia-na usfggot ab ea quam Theophrastus affert, & forma, &nascendi modo dispar. Huic pilulx instar est, cui nihilsimile Theophrastca habet: hxc , postquam folia cecide-re , hieme durat, autumno nata : illa primo vere gignitur.Adjicit tamen statim idem Theophr. Iib. 3. bist. cap. 7.quiddam in robore peculiare autumno nasci , quod perhiemem duret: camquc facile adducor , ut credam nfiggoiPlinianam este. Sed nihil est eo Theophrasti loco cor-ruptius. T it d' idid-nyn S ftcnvu pss fis rtjv ptilAoßoAlas/ &c.
2. Ita vocatur. ] Eo quoque nomine , inquit, appellatur
pilula quxdam in medicinx usu: quam scilicet vel
potius ugistf ,' 1 ' 1 vocat Diolcor. lib. 3- cap. 88. qui propriefecundi rosmarini fructus: nec pilula, sed semen est : pa-riter urendi vim habens, »«usixsr dvtdfttus.
3. Gignitur. ] Dillimile est , quod in iisdem fere arbori-bus gigni Theophrastus prodit, lib. 3. bist. cap. 7.
4. Continet nucleum. ] Iisdem plane nucis aveilanx iiilumTheophr. describit, loc. cit.
5. Sed c?* boletos. ] Theophr. lib 3. bist. cap. 9. 0< yd /A-xvrm cstfst T ft^au , x) ompfi tkV pt£*f poefifioi , SiC.
6. Smllufijne. ] Id fungorum tertium genus nomen ha-bet : venenis accommodatissimum, ut dicetur lib. 22. lect,47 .
7. Robur autem. ] A put Grxcis, ut diximus. Subscribit inGeorgicis Nicander his versibus : apud Athen. lib. 2,pag. 60.
Cyjofi S’ i Attine »
fllljf 7 T , TtpltX 7 T , spule T ibll tLtiTKp ,
O ihtAta , , t«pi; , srtiUtfm /uoun-mv.
Hoc est , noxia olea , E ume a , ilicis , robonfique purgamenta j*~cent, tumidi, glutinofi , malefici, strangulantes fungi. De Ilisdicetur opportunius, lib. 21. lect. 47.
8. Et pinus.] AthenxusJ, lib. 2. pag. 61. ex Diphilo , pi-neos inter edules accenlet, & ulmeos : oi ini scnAtats x}rttOKoue ytyrofifoi.
p. Robora. ] Theophrast. loc.’cit. icuitue n illa... (IA ¥ dis »otis H otohv plpc-t ftiAt ^ pttAirlae , Lee, Hesiodiversus ln.lunt, in E'ppic, versi 230.
Ooptoi 3
Aupn ßfi is pipet ßaAtlvxS , fi losn j fttAlosaf.
10. Vt diximus. ] Libro XI. lect. 12. Huc pertinet quodMaro cecinit, Ecloga 1 v.
Et dura quercus judabunt roscida mella.
Et quod Nalo , lib. 1. Metam, vers. 112.
Elavaque de Viridi stillabant ilice mella.
I K Cremati, ] Theophr. loc. cit. <l'airi j >q omi icxtukxo-Alrpov ildonije,
■icil. x l l. I. Provocat cocco. ] /T.quat, vel etiam superat.Theophr. lib. 3. bist. c. 16. O j 7 tpiv<^... plpei u] oru^fi rittßuAxtov nguitgi met poniKisv. Ilex fert prater glandem, gra-num quoddam puniceum. In Gallia Narbonensi , nunc Cemul-lon vocant, vel graine d’ecarlate. Quoniam ea grana vermi-culis scatent, quorum sanies coccino tingendo idonea est ,efficitque eum colorem , quem & nos miramur, & veteresimpenle laudarunt. Hinc emblemate vermiculatum dixere, coc-cineo colore tinctum.
2. Ceu stabies. ] Ac veluti arboris excrementum, seu pur-gamentum quoddam. Vide Notas & Emendat, num. 11 1.
3. Parva aquifolia. ] Et parvam ilicem , & fruticem vo-cant, ut ab eo utroque genere ilicis, de quo dictum estlect. 8. diversum istud este iutelligas. Et est ex illo seneid genere , quod aquifolium i ple alibi , aliique dixere ,alii agrifolnun : Galli, le petit Houx: minime, ut prioraduo, glandiferum. Diosc. lib. 4. cap. 48. H*«®' ßapmij ,
Jtiftv(^ ftiupde , ppoynuh je , A fäiDtncotvTtM oi ^9X^91
paust , &c. Frutex eß parvus, surculosus, cui grana , ceu lentisadharent. Tamen & inilice xplia gigni Theophrastus pauloaure censuit. Hxc aquifolia eidem u%U dicitur, 1 . 3-histor.cap. 4. unde & Latinis agrifolium. In Notis qux fallo Tironiadseribuntur, apud Gruterum, pag. 170. ubi arborum ge-nera recenlentur: Fraxinus. Acrifolium. Ilex.
4. Cujcuhum. ] Ko mu Aia, quoniam e cortice eraduntur.'Grxcis nsmdxo.ecs est excrescentes minutias prxlecare.
5. Pensionem alteram. ] Alterum ex horto , ex agro alte-rum pauperes tributum pendebant. Nam & hortensta in ma-cello distrahebant, coccum iidem pastini nascentibus fruti-cibus decerpebant: atque ex gemina ea merce corrade-bant , unde tributum penderent. E cocco igitur pensio al-tera tributi peti solita a Plinio nunc dicitur : altera exhorto, lib. 19. lect. 19. his verbis : cum credatur pensio eapauperum. Accepit hunc locum aliter longe Salmasius inSolm. pag. 175, Tributi collationem ait duplicem suille 1