LIBER DECIMUS SEXTUS. zz

observare , ne qua dedolanda arbos sternatur ante editos suos fructus. 7 Robur verecasum , teredinem sentit : bruma autem , ‘ neque viatur , neque pandatur , alias ob-noxium etiam ut torqueat feie findatque : quod in subere tempestive quoque casoevenit. S Infinitum refert & lunaris ratio : nec nisi a vicesima in tricesimam cadi vo-lunt. 10 Inter omnes vero convenit , utilistime in coitu ejus sterni , quem diem alii 5,interlunii, alii silentis luna appellant. Sic certe Tiberius Cxfar concremato “ pontenaumachiario, 12 larices ad restituendum cadi in Rhatia prasinivit. 13 Quidam dicunt,ut in coitu & sub terra sit Luna : quod fieri non potest nisi noctu. At Ii competantcoitus in novissimum diem bruma , illa Iit aterna materies : 14 proxime , cum supradictis sideribus. Quidam & Canis ortum addunt , & sic calas materies 1S in forum Au- 10gustum. Nec novella autem ad materiem, nec veteres utilistima. 16 Circumcisis quoquead medullam aliqui non inutiliter relinquunt, ut omnis humor stantibus defluat. 17 Mi-rum apud antiquos primo Punico bello clastem Duillii Imperatoris ab arbore excisi lx.die navigafle. u Contra vero Hieronem regem ccxx. naves effectas diebus xlv. traditL. Piso. Secundo quoque Punico bello, IS> Scipionis clastis xi. die a securi navigavit. 15Tantum tempestivitas etiam in rapida celeritate pollet.

L XXV. Cato hominum summus in omni usu, de materiis, haec adjicit. 1 Prelume sapino atra potissimum facito : Ulmeam, pineam, nuceam: hanc atque aliam mate-riam omnem cum effodies, Luna decrescente eximito post meridiem, line vento Au-stro. Tunc erit tempestiva, cum semen suum maturum erit. Cavetoque ne per rorem 20trahas, aut doles. 1 Idemque mox: Nisi 3 intermestri, Lunaque dimidiata, ne tangasmateriem. Tunc ne effodias aut pracidas abs terra. 4 Diebus septem proximis, quibusLuna plena fuerit, optime eximitur. Omnino 5 caveto nigram materiam doles, neveca:das, neve tangas, nisi siccam: neve gelidam, neve rorulentam. s Tiberius idem &in capillo tondendo servavit interlunia. M. Varro adversus defluvia prxeepit 7 observandum 2 3 )id a pleniluniis.

L X X V I. 1. 1 Larici & magis abieti succisis, humor diu defluit. Hx omnium arbo-rum altistimx ac rectiflimx. 1 Navium malis antennisque propter levitatem prxferturabies. Communia his pinoque, ut 3 quadripartitos venarum cursus bisidosque habeant,

Not m.

7. Robur vere. ] Theophr. Aff 1 «^fTautumstUtn : quos

inquit, serissime cedendum, h^me 1 tempore

st caeditur , dum turgelat, ( id quod ^> v ^ lfflC VVitruvius monet, ltb- £ up. ?• 1 ?V 3 <' ■ u j t Vitru-nium fere computrelcit, Fer > 1 . ri(Catis

VMS, omnes arbores fiunt prägnantes* ] f.-uilus. Cum ergo

virtutem efferunt in frondes , anniverjartofipte f

™ vimnd* temporum nece ffuate fuerint , va* &

rnanbui imbedlU. Fu etiam corpora muliebria cum L* »A Panum non ,niteantur integra: neque'qua sunt prxgnantia , praflantur fana : ideo quo f

seminatio crfftens, e Jjmbus cibi potestatibus detrah ahmen _tum in fe : O* qno firmior efficitur ad maturitatem f*nm patitur c/?e solidum id ipsum ex quo procreas*** - ■ xr e _

8. NcqulvLr.^lJüSS. Itcg.Iir Chlstf.que putredinem sentire , neque vermibus ero

mu caesum dixit Thcophr. loc. cit. ... ein. c ,.,.

9 . Infinitum CA'. ] Hzc rursum Theopbr. UO 5 • •' • t

Columella, Ub. XI. cap. i. pag. 370.

Colum. 0 mnis materia fic casa judicatur cane non injej

10. baer omnes vero. ] De hoc argumento multa run

Tius,l,b. i. Hydrogr. cap. -.3. pag. 37- Vide & auctoicmGeopon. lib. 3. cap. 1. pag. 83. ,

11. Ponte naumachiario. ] Juncta fuere F*? _ p

ves : ex quo ponte naumachiarii inter lc diindc \ •Victore teste , Naumachia: quinque Komx fuere,xiv.bis regione , in Circum cffbilx , quo Tiberis aqua utebatur, ut ibi navalis pugnae specimen ederetur.

11. Larices .... cadi. ] Causam Palladius edocet, U • 1 .

Novemb. tit. 15. pag. 173. quoniam neque flammam rePbintjnec carbones creant, ut dictum est sect. I9<

*J. Quidam dicunt.] Sic auctor Geopon. loc. ctt.

* 4 - Proxime , cum. ] Ad bonitatem , perennitateinqumateria epu, quL tum cuditur , cum coitus incidit in ip-lum bruma» diem, accedit ea proxime , cujus csluva ht,cum idem coitus in occasum incidit supra dictorum itae-

lum, Fidicula, & Arcturi.

IV Inferum Augustum. ] Ita MSS. omnes: hoc e it, adforum Augusti cx*dificandum, quod in octava Urbis re-gione fuit, Ut P. Victor prodidit.

16. Circumcisas. 3 Habet Vitruvius eadem, lib. cap. 9 -pag. 33. Palladius quoque , loc. cit. pag. 1? -- Materies, in-quit, ad fabricam cedenda est , c»m Luna decrescit : sed arbo-res qut caduntur , usque ad medullam securibus recisas > aliquan-

diu stare patieris 3 »t per eas partes humor , fi quis invenis con-tinetur3 excurrat.

Tom. 11 .

17. Mirum pnd. ] Florus lib. 2. cap. 2. pag. 42. DuillioCornehocjue Coß. etiam man congredi Populus Rom. ausus est. Tumquidem ipfit velocitas classis comparata aujficium fuit. Intra enimL X. diem quam casa filva fuerat , C L X. navium elasfis in anco-ris ftetit: ut non arte salix, sed quodam munere Deorum conver-sa in naves , atque mutata arbores viderentur. Fuit hic annusUrbis CCCCXC 11 I. belli Punici primi quartus : quintoprimus idem Romanorum Duillius navalem victoriam a-deptus est.

18. Contra.... Hieronem. ] Syracusanum Regem. Egit dchoc bello, victorisque celeritatem commendavit Florus,loc. cit. Hiero sub initium primi Punici belli victus a Ro-manis , victorum in partes postea amicitiamque transiit. ■

i>?. Scipionis. ] Africani prioris.

Seil. L X X V. 1. Prelum e sapino. ] Ita nunc Cato , cap.3 I. pag. 2 <?. Prahm e sapino atra potissimum facito : aut ulmeam,aut pineam, vel nuceam : hanc atque aliam materiem omnem cumeffodies, ceteraque , ut Plinius.

1. Idemque mox. ] Cap. 37.

3. Internes ri. ] Interlunio, & in coitu Luna:.

4. Diebus septem. ] Vide Notas & Emendationes , Itum,XXV.

s. Caveto nigram. ] Ita MS S. Libentius tamen, caveto ne-quam materiam ex Catone agnoverint,, cujus verba refere-mus in Notis & Einend, num. cit. Dalecampius legit ni-gra, fubintelligique Limamjubet. Quid porro sit Luna ni-gra , nescio.

6. Tiberius idem.] De quo nempe proxime, sect.sup. ItaMSS.

7. Observandum id. ] Nempe tonderi a pleniluniis tem-pestivius este. Varro, lib. 1. dc re tust. cap. 37. Ego istaetiam , inquit Agrafius, non solum in ovibus tondendis, J.d in meacapillo a patre acceptum fervo, ne decrescente Luna tondens calve-fiam. Ubi Fulvius Ursinus male emendat, ut Jecrefieute Luna.

Seil. LXX VI. 1. Larici, VC. ] Theophr. lib. 5^ bist.cap. 2. G'ms y TfitistSet , f« ^ tars tMmt, xj 0« <? t mo-Ktjf iori srsAv, jgpo'm d^lmtt • cm t 1? f Aarni . Rur-

sum Tnuxij larix est.

2. Navium malis. ] Theophr. loc. cit.

3. Quadripartitos. ] Pectines quatuor, seu venarum cursus,quos in polita maxime materia cernimus amnium instar,auguiuinvc serpere. Si quaterni suerint, quadripartitos ve-narum cursus materies nähere dicitur; vel, ut Vitruviusait, quadrifluviis elfe disparata : si bini modo , bifido ve-narum cursu : si unicus , sintplicc.

E