LIBER DECIMUS SEPTIMUS. 75

bes, praeterea. 59 pulvinatis a devexitate labris. Qui ex his longiores fient, ut vites binas ac-cipiant e diverib , alvei vocabuntur. Este vitis radicem in inedio scrobe oportet : sedipsam innixam solido in 40 orientem aequinoctialem spectare: adminicula prima a e ca-lamo accipere.

41 Vineas limitari decumano xvm. pedum latitudinis ad contrarios vehiculorum tran- $fitus, aliisque transversis limitibus denum pedum distingui per media jugera. Aut 11 majormodus fit - totidem pedum 62 cardine, quot decumano, limitari. Semper vero quintanis63 feminari, hoc est, ut quinto quoque palo singulae jugo paginae includantur.

8. Solo spiflo, non nili repastinato , nec nisi viviradicem seri: 4+ tenero, soluto, vel malleo-lum, sulco , vel scrobe . 65 In colles sulcos agere transversos, melius quam pastinare, ut destu- IOvia palis eorum contineantur. Aquoso coelo, vel sicco solo malleolos serere autumno , nilitractus ratio mutavit. 44 Siccus enim & calidus autumno -poscit seri, humidus frigidusqueetiam veris exitu. 47 In arido solo viviradix quoque frustra teritur. Male & in siccis malleo-lus , nili post imbrem. At in riguis , vel frondens vitis , & usque ad .solstitium recte,ut in Hispania. Quiescere ventos lationis die utilistimum. Plerique austros optant, 68 Ca- 1 Sto abdicat.

9- 69 Interesse medio temperamento, inter binas vites oportet pedes quinos: minimumautem laeto solo pedes quaternos: tenui plurimum octonos. 70 Umbri & Marii ad vicenosintermittunt arationis gratia in his, quae vocant 71 porculeta. Pluvio & caliginoso tractu ra-riores poni, sicco densiores congruit. 72 Subtilitas parcimoniae 73 compendia invenit, cum 20vinea in pastinato seritur , obiter seminarium faciendi : ut & viviradix loco suo , &malleolus qui transferatur, inter vites & ordines seratur. 74 Quae ratio in jugero circitersedecim millia viviradicum donat. 75 Inter est autem biennium fructus, quo tardius in fatoprovenit, quam in translato. Viviradix politafin vinea post annum resecatur usque ad terram,ut unus tantum emineat oculus, adminiculo juxta affixo, & simo addito. 74 Simili modo & 2 $secundo anno reciditur, viresque concipit, & intra se pascit 77 suffecturas oneri: alias festi-natione pariendi gracilis atque 18 ejuncida, ni cohibeatur castigatione tali, 79 in fetumexeat tota. Nihil avidius nascitur : ac nisi ad patiendum vires serventur , tota sit te-

a E calamo. ] Ex arundine.

Interpretatio.

Nots.

alte duos pedes QF siemißem infodiendus efl: acclivis regio tres:prxruptior vero collis in quatitor pedes vertendus: quoniam cum asuperiore pane in inferiorem detrahitur humus, vix justum pafti-nattoni prxbet reges um , nifi multo editiorem ripam quam in pla-no jeceris.

. 5 S- Pulvinatis. ] Attumulata tellure in pulvini morem,interiore labro seu ripa scrobis, qua parte vergit in devexi-tatem clivus. 0

60. In orientem. ] Colum, loc. cit. Filem quam ponis facad orientem fpeblel, adminiculo religata.

61. Fineas limitari. ] Vineas , inquit, atquum est in hor-tulos ita dividi, ut singularum modus omnis in semijuge-ra dirimatur. Limitentur esdem via leu itinere XVH I. pe-dum latitudinis , ab ortu in occasum procedente .- ( hoc de-cumanum vocant: ) ut occurrentia e diverso vehicula faci-les trausitus habeant. Sint & alis semita: denum pedumtransverse, quibus media vinearum jugera distinguantur,a meridie in icptcmtnoncm: has cardinem appellant. VideColum, lib. 4. cap. 18. & lib. 3. cap. 20. pag. 121. ubi vi-ncas singulas ait m proprios hortos digerendas , semitisqueac decumanis distinguendas este.

6 2. Cardine, quot decumano. ] De limite decumano & car-dine , dicetur lib. 18. fest. 77.

63. Seminari. ] Surculos ita poni in jugata vite & com-pluviata prLcipit, ut compluviato quoque palo seu peda-mento , cui suum semen surculusve innititur - jugum im-ponatur : atque is vine» jugata: modus , pagina nuncu-patur.

64- Tenero (F soluto. ] Columella, lib. 3. cap. 14. Potestmalleolus in vicem viviradicis conseri > soluta O“ facili terra.

■ In colles sulcos agere transversos. ] Non declives a ver-Ice c °His ad radices, sed ab uno latere transversos ad al-terum latus ut aquarum eluvione terram desilientem palima eorum 5 f cil viviradicum , contineant. In M S S. lieg. 1.V t defluvia tales. R u g. 2. defluviatiles.

66. tecusenin,.] Colum, lib. 3. cap. 14. Fere melius, ß autpluvtns aut frignl us fatus cali efl, aut ager pinguis, aut campe-

ß s is 1 u.iginojä planicies. Kursus autumno, fi fieca , fi calidaest aeris qualitas, si exiUs . fi ntM „ , p r& .

rttpntfive collis. 1

67-In arido filo. ] Theopliv. lib. 3. de causis, cap. 17. pag

sfba- i* T *, n fi ’vj m ftu-ru h~n is -rus ino/ufi&hss

' &C - dc rausa viviradices quoque filofhivto deponendas potius wijcnt , &c, * *

Tom. 11.

68. Otto abdicat . 3 Cap. 40. Firoj, oleas 3 mala 3 pira 3 z>iiuinseri oportet Luna ßlenti poß meridiem , fine vento Außro.

69. IntereJJ'e. ] Paulo aliter Columella, libro 3. cap. 15.pag. 115.

70. Fmhri—ad vicenos. ] Vicenöm ii pedum intervallovitium ordines distinguunt, arationis gratia , quoniam ineospatio frumenta serunt.

71. Porculeta. ] Ita pulvinos & areas appellabant, in qui-bus diversi generis olera conferebantur.

72. Subtilitas. ] Affinis huic est ea parcimonia: ratio,

quam affert Colum, lib. 3. cap. 13. pag. m. Avarius qui-dam. . . . viviradices , vel dccijvs quam reccntisfimos palmites no-vellos erigunt, consitis compluribus inter ordinaria seminaria mal-leo'is , See. Et aliquanto planius , cap. 16. pag. 116. Coaquatostolo , deinceps pastinato, malleolus ordinariis vitibus interserendusefl: cumque fiat erit medio spatio quod vacat inter vites per unamlineam depangere . In eadem deinde linea in qua viviradix ob-

tinebit ordinem suum, prafidii causa , quorum ex numero propa-gare possit in locum demortua vitis, quinque malleoli pangendifiant .. .. Pali consitioni Julius Atticus abunde putat ejsie malleorumsedecim millia.

73. Compendia. ] Compendium,luctum est temporis, pe-cunia:, opera:.

74 - Qj** ratio. ] Julius Atticus apud Colum, lib. 3. cap.

16. pag. 117. ledecnn malleolorum, non viviradicum, milliaabunde putat este : NoS tamen, inquit ille , plus quatuor mil-'libtts conferimus, quia negligentia cultorum magna pars deperit, £F .interitu feminum cetera que virent, rarefiunt. Et c. 3. Nos jam enimvicena milita malleolorum per vinea jugerum inter ordines pangi-mus. Ille (Julius Atticus ) minus quatuor millibus deponit, &'C.Adjicitquc singula millia viviradicis sestertiis sexcentis rusti-cos mercari solitos . hoc est, libris Gallici’ monet* 60.

75. Intercst autem. ] Colum, lib. 3. cap. 4. Biennii spatiumlongum este minime existimandum est, intra quod utique tempestivi-tas seminum-respondet, StC.

7 6. Simili modo. ] Damnare hoc Columella videtur , lib.4. cap. X 1. quanquam Virgilio , Sasern*, Stoloni, & Cato-ni probatum.

77. Sujsefluras oneri. ] Tum oneri sarmentorum , tum fru-ctui ferendo , ut loquitur Colum, lib- 4 - ca P- * 7 - pag- I 4 °-Varro , lib. 1. de re rust. cap. 3 1.

78. Ejuncida. ] Junci instar tenuis , macilenta, exilis. Vi-de Notas & Einend, num. XXXII.

7 9, -In fetum. ] I11 materiem & sarmenta.

Kij

\