Band 
Tomus secundus.
Seite
84
JPEG-Download
 

84 C. PLINII NATUR. HI STO R. J

3. 12 Vermiculantur magis minufve quaedam, omnes tamen fere : IJ idqueaves cavi cor-ticis sono experiuntur. I+ Jam quidem 6c hoc in luxuria elfe coepit: prazgrandesque roborumdelicatiore sunt in cibo: " costos vocant: atque etiam farina saginati, hi quoque altilesfiunt. 16 Maxime autem arborum hoc sentiunt piri, mali, fici: minus, quae-amarae sunt &5 odoratae. 37 Eorum qui in ficis exsistunt, alii nascuntur ex iplis: alios parit, qui vocaturcerastes : omnes tamen in cerasten figurantur , sonumque edunt parvuli stridoris. u Etsorbus arbor infestatur vermiculis rufis & pilosis, atque ita emoritur. 19 Mespilus quoquein senecta obnoxia ei morbo est.

4. 20 Sideratio tota e cado constat. Quapropter & grando in his causis intelligi debet:IO & 11 carbunculatio, & quod pruinarum injuria evenit. 22 Haec enim verno tepore invita-tis, & erumpere audentibus sitis mollibus insidens, adurit a lactescentes germinum ocu-los, quod in flore carbunculum vocant. 23 Pruina: perniciosior natura , quoniam lapsi per-sidet, gelatque, ac ne aura quidem ulla depellitur, quia non fit nili immoto aere & sere-no. 24 Proprium tamen siderationis est, 2S sub ortu Canis siccitatum h vapor, cum insita*5 ac novella: arbores moriuntur, praecipue ficus & vites. 26 Olea praeter vermiculationem,quam aeque ac ficus sentit, clavum etiam patitur, sive fungum placet dici , vel patellam.Hcec est Solis exustio. Nocere 27 tradit Cato Se muscum rubrum. 28 Nocet plerumque viti-bus atque oleis & nimia fertilitas. Scabies communis omnium est. 29 Impetigo, & quae ad-nasci solent, cochleae, peculiaria ficorum vitia: nec ubique: sunt enim quaedam aegritudi-20 nes & locorum.

■ 30 Verum ut homini nervorum cruciatus, sic & arbori, ac duobus aeque modis. 11 Autenim in pedes, hoc est, radices, irrumpit vis morbi: aut in articulos, hoc est, cacumi-num digitos, qui longilfime a toto corpore exeunt. 32 Inarescunt ergo: & sunt apudGraecos sua nomina utrique vitio. Undique primo dolor, mox &c macies earum partium25 fragilis, postremo 33 tabes, morsque, non intrante succo, 34 aut non perveniente: maxi-meque id fici sentiunt. 35 Caprificus omnibus immunis est, qua: adhuc diximus. JS Sca-

Interpretatio.

a Laficscentes.} Lacteo succo turgentes germinum oculos lus dicitur,adurit, quod quidem vitium cum ilorem exullit , carbuucu- b Vapor. ] Calor.

Noti.

in radicibus»ac paulo supra radias finiit, ijitod vocant pingues-cere : qui certe morbus ex nimietate humoris filet accidere. Et lib.A. hilf C. 16 . «’<** ixoptßfia fiy>tTUj, m ye asiSs tuo pi-

4 'L» ®curep fxvstst. Ac fi nimii imbres fuerint, qua sunt ad radi-cern , quasi htimePlantur: hoc autem Vocant pinguescere : fit

xctKiot XoniJAt vel

1 r. Vermiculantur. ] Vermibus infestantur, quos in corti-ce generant. Hrc Thcophr. lib. 4. hist. cap. 16. X'oruy% •fi

tif dirtlf >h tmÜMxUi kH ’ wi» 7 K pd/J i^X-TtUS, TU sti 73 MtUf,

xafilxip orvxij, p.r,hl«, , y} «/Ti A- . Omnes enwi fere vermes etiamgignunt! fidquadam pauciores , quatiam plures: ut ficus i malus,pirus. ■

13. idqueaves. ] Maxime vero pici Martii, ut diximuslib. io. lect. 20.

14. _7.tm quidem vhoc. ] Hoc cibi genus luxuria excogitavit.

15. Coffios vocant. ] Plinius ipse lib. X I. fect. 38. Nec enimcoßi tantum in eo , CXc. Festus quoque : Coßi ab antiquis dice-bantur natura rugosi corporis homines , a similitudine v.rmium li-gno editorum, qut coßi appellantur. Iidem colles Plinio, lib.

30. fect 3?.

16. Maxime autem . odorata. ] Totidem verbis hoc

Thcophr. loc. cit Lclib. 5. de causis, cap.xi. pag. 335.

17. Horum qui in fias. ] De his egimus lib. 16. fect. 80.Exstant h*c totidem verbis apud Thcophr. lib. 4. cap. 16.

*Xäv ii oxolXijxo/y T ex ruis ovxuie , ol e% dtynie fivov-rae, oi < 5 "e' av-iiATotrcu risto' 'S xaXv/xlyts xt^fiyu • -rrdirts sticis tasrexadt fcetlca • <p$!fioyTcu stt otoy rfafii, Ce-

rastes itaque vermis in licti est. Est & serpens ejus nominis,de quo nos libro octavo egimus.

18. Et sorbus. ] Pallad. lib. 2. in Januar, tit. 13. de sorbo,pag. 44. 7 > Vermes patietur infeflos, qt;t in ea rufi ac pilosi so-lent medulla interna fi flari , aliquos ex l>is fine arboris injuria de-traflos, Vicino crememus incendio : creduntur hoc genere vel Ju-gere , vel interire. Thcophr. quoque > lib. 3. hist. cap. 12.

IA. Mespilus. ] Palladius, lib. 4. in Martio , cap. de Mes-pilo , pag. 96. Si vermibus mespilus occupatur, stilo ,r reo purgandisinn , O- amurca , vel humana vetere urina , C rc. Adde Sc Thco-phrast. loc. cit.

20. Sideratio. ] Morbus arborum afflatarum sidere, quo-cumque id modo acciderit.

21. Carbunculatio. ] Arborum morbus est, quem vulgarisermone pruinam vocamus: cum stores adustit, carbunculumLatini dixere. De la bruine.

22. Hac enim. ] Carbunculatio.

23. Pruina. } Hsec c rote gelido nascitur, a perurendo,

quan perunnu um* , ijuuu uugt., quo genere vitei

alternis ferine annis m Gallia vitiantur. La gelce gelet Man-che .

24. Proprium tamen. ] H.ec totidem verbis Theophr. lib' j.de caulis , cap. 10. pag. 333.

15. Sub ortu Canis.} Ita MSS. Theophr. vero' «rpoy.

26. Olea frater. ] Haec Theophr. lib. 4. hist. cap. 16 . H' st'itiMuGltif ri rtsc mufinxac tiyfy ( »i ^miyovxijv9 ttp*tn> cxnixntTif) Cpdei xj «jXoi , oi j ptoxijm

ittoi j /.oordsta.’ TU 70 st' td» otoy tjXtu xcwott.

27. Tradit Cato. ] Eo quem diximus loco in Notis &Emend. ad librum i;, mim. IV. Tradit & Colum, lib. 5. cap9 ■ Plerumque etiam locis siccis Cr humidis arbores musto insteß.m-tur s quem nisi ferramento resecueris, nec j'rttchnn , nec ial.mfrondem olea inducet.

28. Nocet plerumque. ] Theophr. lib. 4. hist. cap. 16.

, 2 i». Impetigo .... <Lr locorum. ] Hatc omnia 1 heophr. loc. cit

H j fiuy, 01 iw&epoopfiot tyMzioj , ooxijc eieiv , p 'mcyTu.’gssKj tu to avpißccf yet tuic croxxtc ' uto. eotxe y^ tcc roey.^^TU ysve

x? rue rlznsc , aonip %ti idotc. Est autem ts dies, Grxcis sca-bies , ab impetigine haud multum dilcrepans : corticis ni-mirum aspera Icabrities , imbris & roris putrescentis con-tactu excitata.

30. Verum ut homini. ] Nunc quid sit cpuxtXits/jfit , seudolor membrorum , aperit, Theophrasti verbis, loc. citplane congruenter.

31. Aut enim in pedes. ] sttpuxiXtirftsc dicitur, culti pedes,seu radices nigrescunt. K.ylhr cum in articulos,hoc est, irramos , vis morbi erupit, iique denigrantur. Ku^tm j

otpuxeXtoptfs pdjj, 07 U.H fi piL,»! pce XwJaVi • xofiht J oratoi Theophr. loc. cit. qui & illud adjungit, xfiJm

appellari siculncos ramos .- unde & Grxcum huic morbenomen.

32. Rarefiunt. ] Ac postea nigrescunt, oro» Ut?.ueSuciTheophr.

33. Tabes, morstjue .] Vide Not. & Emendationes, nuinXXXVII.

34. Aut non perveniente. ] Usque ad cacumen arboris, 8ramorum digitorumve cacumina.

3 j. Caprificus.} Neque opuxiO.tcrfxd infestatur, neque xofist'u , neque scabie , nec denique radicibus vermiculaturTheophr. lib. 4. hist. cap. 16. & lib. 5. de causis, cap. XIpag 336.

34. Scabies. ] Theophr. lib. 4. hist. cap. 16.

1