not^e et emendationes
JVsl.
Seil.
i 1 -
Seil.
33 -
Sctt.
34 -
Ibid.
Seit.
38.
llid.
Ilii
94
XXVI. Ad Fergiliarum occasum, quatuorsoli dies fiunt, qui-lus fera noceat. J Oleas nimirum. Sed eum m libris fere um-ftjbus legatur , XI F.feli dies sunt, evenisse id librariorum in-curia haud temere suspicamur, qui pro quatuor legerint qua-tuordecim. Nec felicior Pintiani conjectura , qui leviflinusductus argumentis, FI II. feli dies scribi censet oportere.Detegit utrorumque errorem ipse Plinius sect. z. hujus libri.Circa i 'erilius quidem fluere, inquit, inimictßimum vili O“oleo:,quoniam tunc coitus eft earum : hoc efl illud quatriduum oleis decre-tonum, &c. Et lib. 18. sect. 6$. illud iplum argumentum per-secutus : Aliud hoc , inquit, quatriduum esi,.. , decretorio diejlo-renuhus oleis, Vilibujque , Grc.
X X V11. Omnibus annis confodi jubent. ] Sunt qui configilegant ex quibusdam M S S. male, cum sequatur statiin,Verticalis , virga, & talea feritur , fojjura eadem , nempe qua;in viminali recepta est, de qua nunc sermo. Et Columella,lib. 4. cap. 30. pag. 162. Fodienda sunt primo triennio Jalicla cre-brius , ut nonnulla, vinefa : cum deinde convaluerint, tribus fioßu-tis contenta sunt: aliter culta celeriter deficiunt.
XXVIII. Tempus conferendi. ] Sic M S S. Reg. Colb. &c,non uti eil hactenus editum , inferendi. Et sane Columella, lib.
4. cap. 31. pagsl 64. Tempus repastinandi conferendi efi prius
quam oculi arundinum egerminent. 1 amen C7- inferi dictum alibia Plinio pro conseri scimus.
XXIX. Recusat eadem glaream , rubricam , cretam. ] De ca-stanea loquitur. In libris ad hunc diem editis legitur, Galli-cam. In M S S. Reg. 1. z. Colb. 1. z. 3.8c vet. Dal cc.galleam:nos glaream certiHuna conjectura admisimus, adstipulantePalladio, lib. 1 z. in Novemb. cap. de castanea : Inspißb agro,inquit, Cr rubrica vix provenit: In argilla C7" glarea non potestnasci. Columella quoque ipso , lib. 4. cap. 33. Dumofiglareofi-que montes , atque ea genera terra qua diximus, ( ipiilum Sc ru-bricosum 3 } fi, indem magis, quam castaneam postulant.
X X X. Minus morosa nasci. ] Sincerior visa hxc lectio estcodicum Reg. 1. z. Colb. 1. z. 3. Parii. & vet. Dalec. quamlibrorum hactenus editorum, nimis morosa. Sententia enimest, esculum non uti castaneam, recusare glaream, rubri-cam , cretam ; sed , ut proxime subjungitur , in quacum-que terra seri. Plinius ,lib. 16. lect. 60. de cupresso ,natu mo-rosa. Post paulo, ubi prius legebatur .Usumque maxime fruti-cat , nos casumque rescripsimus, tum quorumdam admonitucodicum , iplb Dalecampio attestaute, tum ita postulante mprimis loci illius lententia. Est enim id ab auftore eo lociidcirco additum , quod prolixe subsequatur: Frater hac, Jimtcadna qua diximus. Denique sect. seq. qua: x x x v. est, num,z. sic ex M S S. omnium exemplarium side edidimus: Et infico quidem dodrantales paxilli solo patefacioseruntur : cum priuslegeretur, Cr in fico quidem dodrantales paxillo solo patefacio fe-runtur : quod ipsum quoque nihilominus tolerabile est: utsententia sit dodrantales circulos, ( nam ha:c vox lubintel-ligi ex superiore sententia commode potest ) paxillo priusfacta scrobe seri. Sic enim Plinius > lect. z/. Ramo ferunturO” Punica , palis laxato prius meatu. Et sect. zq. Ex Catone:Palo prius locum fi feceris, quo taleam demittas, ita meliusvivet. Columella quoque lib. 4. cap. 1 6. Vel defodiendus est, velprius paxillo perforato solo altius adigendus.
XXXI. Medulla adempta. Nasci surculos etiam quibus non fitarticulatio arboris, non omittendum videtur. ] Prius legebatur,medulla adempta nasci. Surculis etiam quibufuam fit articulatio ar-boris, &c. Nostram emendationem tum MSS. exemplariumconfirmat auctoritas, in quibus pertinaciter legitur, quibusnon, non quibusdam: tum loci ipsius sententia , qua; hactenusinexplicata, nunc primum nitori suo restituitur. Nam utiprius perquam mirum eile dixit vivere semina medulla adem-pta : ita nunc vicillim haud omittendum videri miraculumait, etiam surculos arboris , cui nulla ea medulla sit, ut inluixo accidit, simul depactos colligatolque provenire. Se-quitur enim ejus placiti statim id exemplum: Namque e bu-xi tenuissimis equinis fenifve furculis colligatis depafh proveniunt.Buxo medullam este nullam, observatum est libro superio-re , lect. 72.
XXX II. Atque ejuncida. ] Ita scribimus, pro emucida ,C quam vocem Latinitas numquam agnovit, neque hic locusrecipit.) Sane ejuncida in MSS. legitur, Reg. 1. z. Colb.Th. &c. Et ea vox tenuitatem , maciem, exilitatemque, qua-lis in junco deprehenditur, peraccommodate exprimit. Emm-vero apud Varronem lib. 1. de re ruit. cap. 31. (quem lo-cum Plinius, dum haec scriberet, habuit certe ante ocu-los ,) ita ex optima Stephani editione legitur. In vitiarioprimitus cum exit vitis, tota resecari Jolet, ut firmiore sarmentoe terra exeat , atque in pariendis caulibus vires habeat majores.Ejuncidum enim sarmentum propter infirmitatem sterile , neque exJe potest ejicere vitem, quam vocant minorem flagellum : majoremetiam , unde uva nascuntur, palmam. Eodem sensu paulo postipse Plinius : Fitis . .. evocata adfrullum ejuncescit, ac moritur.Sic palmarum genus a praelonga gracilitate junceum supe-rius appellatum vidimus,lib. 13. lect. y.
XXXIII Sequenti anno palmites salventur pro viribus ma-tris singuli aut gemini. ] In libris hactenus editis , salutentur.Dalecampius summittantur, reponere nititur : atque eo per-tinere putat Columellae locum ex lib. 4. cap. 16. pag.l?}. ubi aliud plane tractat argumentum ab eo, in quo
nunc Plinius habitat. Nos unius litterulae obliterationesalventur rescripliimis , & orationi alioqui obscura’ lucem ad-didimus. Usus nae voce, ne quis barbaram putet, Tullius ip-se , orat, in Pison. num. 78. Me poße iterum Rempubl. salvare,si ceßißem : infinitam aedem fore, fi rcfliliß'em. Nostram emen-dationem tum ipsa loci sententia, tum Columella’ verba cons-tabiliunt Sic enim ille, lib. 4. cap. zi. pag. 143. Cumaliquot annis quasi juvenilem atatem vinee ceperint , quot pal-mites relinqui debeant, incertum est. Nam loci Utilia pluris »exilitas pauciores desiderat, &c.
X X X I V. Iis quoque que sparguntur in terra , breves ad in-nitendum cannas circumdant. ] Cannas certe, non caveas, utlibri omnes pertinaciter retinent, legi oportere ratio ipsa,oratioque Pliniana clamat. Nani caveis qui tandem postitvitis inniti, quamvis id Gallicus interpres velit ? At can-nis potest. Sic Palladius lib. 3. in Febr. tir. X I. pag. 5 7.Altud genus est in quo cannis pluribus arca difpojhis, ipsa vilisper cannas sarmentis ligatis in orbiculos sicilitur fe sequentes.Ex tlt. 14. pag. 60. Fites autem, que cannis in orbem cin-guntur , &c.
XXXV. Aimilie vie in radices atiniarum ambitu , frondentearum fugiens. ] Prius legebatur , obscura, vel potius nullaplane lententia , /.F.milie vie m radicas , atinearum ambitu fron-dem earum fugiens. Colb. 3. in radices atinearum, quem Utsequeremur, & codicis ipsius auctoritas, & sententia: ne-cessitas fecit.
XXXVI’ Atque in terra , quam per totum annum fipelta-vertt ra umber e. ] Sic libri omnes > etiam MSS. Pelicerius ta-men in notis marginalibus admonet , libi videri vocemeam annum adjectam a sciolo quopiam .Tegi per torum opor-tere , hoc est , e cubili arboris requiescendo : allusionemvideri in terra , Si per torum. Toros a Columella lib. 5.cap. 6 appellari - partes eas vitis quibus arbori applicatur.Judicent periti.
XXXV II. Tabes, morsique. ] sic restituimus - pro tabesmorbusque , tum auctoritate codicum, Reg. 2. Colb Chiffl.&c. tum ipso admonente Plinio, qui eadem plane senten-tia de vite dixit, sect. 35. ejuncescit ac moritur.
XXXV 111 Nam Ji rariores suere , perfundunt arborem , nonfialpunt jiabte. Et großi cadunt, fi vel imbres nimii fuere. Aliomodo GAc. ] Hactenus legebatur , ceterum fi cadunt , siveimbres nimii fuere , alio modo &c. plane insulse. Locummiseris modis vitiatum Pimianus exclamat, atque ita re-fingere nititur , ex Theophrasto : Nam Ji rariores fuere ,perfundunt arborem scabie. Ceterum fi cadunt imbres nimii ,eluunt rorem aut fialpunt. Dalecampius: Nam fi largiores fuere&c. tunc enim, inquit, Plinii sequentia verba interpretans,estjunt cansiim scabiei, non vitiant. Hoc vero est Pliniicontextum integerrimum praipollera emendatione depravare,& nihilo meliore interpretatione^ corrumpere. In M S S.Reg. 1. z. Colb. &c. constantistime legitur , Nam fi ra-riores fuere , perfundunt arborem non scalpunt jcabiceterofji cadunt ,Sic. Unde nos & sinceram lectionem postrema: partiseruimus, & interpretatione, ut remur, sincera prioremfulsimus. De grossis certe, lcu sicis, hic elfe sermonem,admonente Theophrasto didicimus, totum id tradente lib.4- hiilor. cap. 16.11 A 4*^ RpAiru fenrcu , «A» vVbp tori31 Xc-iudi faivfej p.*t 7mXv. E«y sr oXv, XbmcXd^tToq. ’Zvußttfectdi tI'ic «j tk fg sia icatppctv if tus oXihiide. Scabies potissimumgignitur , cum aqua parum post /^ergilias incefierit: nam fi mul-tum fuerit, causa contrahenda scabiei omnis abluitur: Et accidittunc , ut C7 1 caprificus <2“ grojji decidant.
XXXIX. Nec viscum prodest , Ci” cytisus necatur eo quodhalimon Gr.tei vocant . ] Ante legebatur , O- cytisus, nec auro,quod halimon Sic. Salmasius in Solin pag. 117. Et cytsusnecat viro, & quod halimon Grxii vocant. Viro, lloc est,succi improbi virtute cytisum, halimonque , necate ea qua:sibi sunt vicina , interpretans. At vox ea viro obsoletaPlinii a: vo eruditis videri sane potest: quanquam a Lucre-tio usurpata, lib. z. vers. 852. In MSS- Reg. Colb.Th. &c.C/~ cytisus nec aureo quod halimon , &c. Unde Hermolaus SiGaza, nec aurio legendum elfe confidenter pronuntiarunt:atque annonem l atine appellari. quod aXi/cs» gratee. Nos ad-jecta litterula, necatur eo. Emendationi nostra:, quae vel liufe simplicitate defendit, Theophrasti verba admodum suf-fragantur, e libro 4. hiitor. cap. zo. Xaxtxcs A' d koti-<ns ■ ordt6 , ots etmfe. Irv ofOTtpov A tk’t» ts' aXl-
/ 43 * ‘ fefexnici fei T xoTiny. Molestus & cytisus: nam omniaferme necat: sed eo valentius est quod halimon vocant: cytisum enimipsum interimit. Plinius : O* cytisus necatur eo quod halimon Grscivocant. Idcirco & Theophrastus idem , lib. 5. de causis , cap.zz. pag. 347. halimon este relicjuis perniciosius prodidit,quod pius habet salsuginis : ijpvpo7tp«y A 7» aXt/4311 , T.ja. 7»aoXei*i ciXjUogstda. ttflr.
XL. Inter vitia arborum, efl CT prodigiis locus. ] Divellendanonnemini pars prior huitiice sententiae, a posteriore forsi-tan videatur, & liipcrioribu* connectenda in hunc modum :Nitrum quidem, GA alumen ■.... ultima venena fiunt inter vitia ar-borum . Est O 1 prodigiis locus , &c. Vel , ultima venena fiunt Crinternecio arborum. Est ty prodigiis , &c. Tolerabilior tamen re-cepta cludum lectio est : cum inter ipsa prodigia arbore*ferantur fine soliis nata: , ahisque similibus casibus oimo-
Ibil
ibid.
Ibidi
Sefl.
37 ’
Ibid.
Ibid.
Sefl-
38.