, 74 C. PLINII NATUR. HISTOR.

dicem anniferorum relinquunt. 21 Eorum vero quae a radice nascuntur , radix diuturna &fruticola est , ut bulbi , gethyi, scilla;. 22 Fruticant alia 23 & non capite , ut apium &beta. Caule reciso sere quidem omnia regerminant , 24 exceptis qux non scabrum cau-lem habent: 25 & in usum vero ocimum , raphanus , lactuca. 26 Hanc etiam suaviorem5 putant a regerminatione. 27 Raphanus utique jucundior detractis foliis 28 antequam ^ e 'caulescat. Hoc & in rapis. Nam & eadem direptis foliis cooperta terra crescunt, durant-que in xstate.

XXXVII. 1 Singula genera sunt ocimo , lapatho , blito , nasturtio , erucx , atriplici,coriandro , anetho. Hxc enim ubique eadem sunt, neque aliud alio melius usquam. 1 ss u 'io tam furtivam tantum provenire fertilius putant, 3 sicut apes furtivas pesthne. NascuntMetiam non lata, mentastrum , nepeta, intubum, pulegium. Contra, plura genera sunt eo-* Cap. vih. rum qux diximus , dicemulque : & in primis apio. * Id enim quod sponte in humH lSnascitur 4 helioselinum vocatur, uno solio , nec hirsutum. Rursus in siccis 5 hippolelmuiiupluribus foliis, simile heliofelino. Tertium est 6 oreolelinum, cicutae foliis , radice tenui ,x j semine anethi , minutiore tantum. 7 Et sarivi autem disterentia: in folio denso, criipo >aut rariore * & leviore : Item caule tenuiore aut crastiore. 9 Et caulis aliorum candidMest , aliorum purpureus, aliorum varius.

XXXVIII. ‘Lactucae Grxci tria fecere genera: unum lati caulis, 2 adeo ut ostiola oli-toria ex his factitari prodiderint. 3 Folium his paulo majus herbaceo, & angustissimum, uC20 alibi consumpto incremento. Alterum rotundi caulis: 4 tertium sessile, quod Laconicenvacant. S Alii colore, & tempore latus, genera discrevere. Esse enim nigras, quarum le-rnen mense Januario seratur: albas , quarum Martio : rubentes , quarum Aprili. Et om-nium earum plantas post binos menses deferri. Diligentiores plura genera faciunt: purpu-reas , crispas , 6 Cappadocas , Grxcas. Longioris has folii, caulisque lati : prxterea Ion-2 z gi & angusti, intubi similis. Peilimum autem genus cum exprobratione amaritudinis appel-lavere 7 picrida. Est etiamnum alia distinctio atra;, 8 qux meconis vocatur, a copia L-

Not^.

21. Eorum vero.] Theophr. loc. cit. Fruticosa porro ra-dix vocatur , qux sub terra crescit ita . ut ad novam lb-bolem decerpi quotannis ex ea portio aliqua postit, ut aliinuclei sive spica:.

22. Fruticant alia.] Theophr. rioqyrbA«,-«»« -T tvix k Tftrj xttpaXopplsoiv , xpovioiriponi 'j , o io» trtXitov >£ rcvrXiov.

23. Et non capite.] Non radice fruticant, quam capitatamnon habent: sed coma, qux leda regerminat.

24. Exceptis qua, ] IIAij» t A«o*«vA»ii. Scilla tamen,apium , lapathumque , qux sunt lxvi caule, deciso caulesxpe regerminant.

25. Et in usum.] Manifestum vero hxc maxime regermi-nare caule reciso , qux in usum quotidianum veniunt : cu-jusmodi sunt ocimum , raphanus, lactuca. In brastka '1 heo-phrastus, non in raphano - exemplum posuit : ‘Efctpasi^arap äcasg elt X( t '' xv > ‘Ox.ipaov , Spi oa% , putpacoc.

i 6 . Hanc etiam. ] Theophr. loc. cit. K«f säst Qftstntosyjius i paci rus mcXioXa-stsc uvap *«uA >si. Et laduca quidemregerminatos caules suaviores este affirmant.

27. Raphanus utique. ] Ut Plinium critici reprehendant,de raphano accepiise ea lingunt , qux de brassica Theo-phrastus prodidit , loc. cit. atque omnia foede milauste.Verum tam sunt affinia qux Theophrastus, & qux Pliniusrefert, quam ovis est ovo similis. Qux de raphano rapis-que nunc adstruuntur , sunt verissima , & ex alio fonte ,quam ex Theophrasto , hausta.

28. Antequam decaulescat.] Sive caulescat. Nain idem est.Sic chctcaoXio) apud Grxcos , & erumpere in caulem lo-nat: & simul est contraria: significationis : quoniam c*k«vAh»etiam dicuntur ea, quorum caules marcescunt.

Seil. XXXV 11 . I. Singula genera. ] Theophr. lib. 7. hi st. c. 4.

2. Rutam. ] Pallad. in Martio, tlt. >>. pag. 90. Hoc menseruta seritur .... sed, ut aserunt , melius furtiva proveniet. Sub ficiartioris umbra libentius acquiescit.

3. Sicut apes. ] Plinius > hb. xi. fest. 15. de apibus : Et furemodere.

4. Helioselinum.] E'Aaan Alvo», hoc est , Apium palustre,& Apium idem officinarum : Gallis , Ache. A Dodonxopingitur, pag. 683. A paludibus nomen habet: Theophr.lib. 7. llist. cap. 6 . T 0 /äst jS iXeioorXitot, ri sragfi rd: odiris;,

iXan poö/ä/iov , faitoipijxJi re « fuco siti*). Pa-ludapium enim , quod apud aquiducius , c X in paludibus prove-nit , folio raro , nec hirsuto constat. Ubi /ae,d<poXt.os legiste per-peram Plinium aiunt. Rectius multo Palladius , in Aprili,tit. 3. Theophrastum accurate interpretatus heleosclinon mollifolio - C 7 " caule tenero , quod nascitur in lacunis, b hipposelinon du-rius austeriufque dixit.

5 . Hippofilinum. ] Theophr. Ioc. cit. T d d' I?s 7 n,'ji At101 ,<Po».ov stjst tfitptfts rst eA«O0i'Al»0 • d aru 'j ^ /xtyxXoiycoXot.Officinx petrofelinum Macedonicum vocant. Galli, l' Alexan-dre. Depingitur a Dodonxo, pag. *8«. & a iobelio in Qb-

serv. pag. 401?.

6. Oreofclinum.] 'Opieolxuoi , a locis montuosis, in qui-bus nascitur, nomen adeptum , Apium montanum : quoddelineatur a Dodonxo, pag. 684. a Cluiio , pag. CXCV-lib. 6. rarior, piant. Pliniana hxc oreoselini descriptio etiamapud Theophrastum est,loc. cit. Anguillara, part. 7.pag. irZ-existimat este vulgare Cerfoglio.

7. Et sativi autem. ] Apii videlicet hortensis , quod vul-go Persii dicimus , (eu petrolelinum. Iconem apud Dodo-nxum vide, pag. 682. Aliud crispum , latifolium aliud 111horto Regio vidimus.

8. Et leviore. ] Vide Notas & Emend. num. X V I.

9 - Et caulis aliorum. ] Theophr. lib. 7. hili. cap. 4. de ge-neribus apii 1 sinxtv p mcXit ru /äst AobsiiyivAte 3 7k j mf"tpvfoiycuXa . 1 7niKiXoxaoXu.

Seit. XXXVII 1 . i. Laüucee Cnei.] Theophr Ioc. cit-Candidx lactucx , qux dulcior teneriorque est , tria hx seste genera admonet, l ive 'j A <2ncr,C ieiv aXSu rsi.ee - rl re rsWrvxu.0X.0c , «^o>(tiAox«uAov , rsim A uxuusiv. Des 1 aituet"

2. Adeo ut ostiola.] Theophr. loc. cit. T®» p reXurfiar i'**rtvtc reXanxauXoi yltos'j . ölst enhsc epuen 1^ filici!xtpmg/xaZs. Inter latas laflucas quadam adeo laticaules fiunt , utpro valvis hortorum his nonnulli utantur.

3. Folium his.] His, inquit . candidis lati caulis lactu cisfolium oblongius est , quam herbaceis, ceu viridioribus :idemque angustum, consumpto alibi , nempe in caulem >nutrimento. Et hic multi falso Plinium coarguunt , qm> Srefellere nec otium fert, nec ingenium.

4. Tertium fissile. ] Sessilis lactuca dicitur, qux in altu* 1 *

non affingit - nec in caulem crescit: sed in latitudinem pu-tius , & m plano se spargit. Grxci Aov vocant. 5 uO t ,

qui sessilem vocent, quam alii capitatam appellant,pommee : sed errore illi ducti haud sane levi. Sestiles lati» 01Martialis quoque commendat, inter beati copias ruris, lib. 3 'Epigr. 47.

5. Alii colore. ] Apud Columellam hxc multo uberius tra-ctata , hb. xi. cap. 3. atque etiam in Hortulo , lib. 10. nu-meris elegantibus, pag. 351.

Altera crebra viret, fusio nitet altera crine, &c.

6. Cappadocas.] Viles Cappadocx , Martiali lib. y. Ep'|p r ‘731. Columella , in Hortulo , pag. 3 51.

Tertia, qua Jpisjo } fid puro vertice pallet,

Hac sua Cappadoca servat cognomma gentis.

Et lib. xi. cap. 3. pag. 396. Cappadocia . qua pallido , C rpe* < ’ >densoque folio viret, &c. .

7. Picrida.] Est enim mxfl^eni Grxcis amarescere.

cap. I 2. rzc xpla t»i toxri radry oreld misi , x} äspst

ini 7nxgpdhs tscvj. Vulgata : Edent carnes hac nolle W/f 8igni , CX az ymos panes , cum lacliicis agrestibus. Vide quX dMmus lib. 8. fest. 41.

jt. tsui» meconis. ] Dicemus de ea lib. 20. lect. 26.