i8|

NOT£ et emendationes

AD LIBRUM XIX.

NATURALIS HISTORIA

C PLINII SECUNDI

ftfl. ,

•feflf.

A.

'l

E D sraflum tusumque. ] Ita rescripsimus excod. Rcg. r. cuin prius legeretur, sedpastum tusumque. Aduipulatur ei lectioniAptileius in libro de Remediis salutari-bus - quem Salmasius quoque vidit, in So-lin. pag. 261. Sic enim Plinianum locumhunc totum compilavit: Parco ergo semi-«veita llUr ‘ 1 u od orlem terrorum ultro citro portat, tum gracilised f ’’n‘ 1>n n ° n a ^ e a te tture sublata: nec viribus suis nexum,II p Um tu fi ,n,l i ue ' ln mollitiem lana coablum.ha ca fi' es vel f ern aciem vincunt. ] Prius legebatur, er

teso r f crr ‘, & c - MSS. cr etafieve. Nos ex conjectura itacurri mUIS ' M S S. ve pro vel nobis haud semel oc-j j ’ llt alibi rursum monituri sumus.

Jit ‘ Ccc XC. annis ante nos. ] Nempe anno Urbis con-sect C u^ CXL ' ul: dictum eII lib. 13. sect. 30. & lib. 15.ut ii<s’c Cvcro Elinius commentabatur anno DCCCXXx.uiim C atctllr Eb. 14. sect. 5. Quare a Theophrasto ad Pli-ctci ’ * nter yallum fuit C C C X C. annorum, non ut libri ha-n,.:; S CLlt ‘ exhibent, C C C C X C. addita perperam ccnte-qu* superlhnt. 11

Mutil' £ | ‘} u °^ tn Thracia iton , & quod in Grxcia geranion. ]O Av llc locus in libris hactenus editis fuit, hoc modo:■nur " ‘ n Tbracia ceraunium. Nos refinximus fideliter, ut re-AlSS CX - r * hujus Indice, in quo diserte legitur , excerti' ouinium fide, Miß, iton, geranion. Nec paulo sanedem s. CX ipfii Theophrasto, hxc tria tuberum genera iis-

. . Vei-hif liit.linp/» inuJ Atli/Ml Jilv 2,. päg. 6z.

KuXisvl wver7 m Ai» ' H' t iyfiord-l P"o stsiDjOic aua lij tpuais , olov rStt AN» , Uy !?T«*-"* R"pA>)» , »" xaAistrt fise . A tm.ee $ «'A'

^ 7-1,11 e’jgst upteeh. K.«w ro A ru Gtpfixu y yi-Hion 0> ‘T '' 3 &c ' T>e tuberibus hac Theophrastus. Tuber quod gera-r urfunc ' im m ' UH pant , er fi quid aliud sub terra generatur. Acq Ue ‘' Norunt qua sub terra pariantur , ejusmodi natura est at-•' quemadmodum tuberis Lr miß ; fic enim vocant0 j- Ctrca Cyrenen gignitur, CT suavi (limi guflus este credunt, CTR? ‘ ejusmodi tton , quod ni Thracia effodiunt, tkc*h e ,.L , Apuleium, qui cum librum suum de salutaribusconci ll,m ’ reme ‘Eis ( ut alii multi sua volumina ) ex PlinioSalrn's' 3nt * hunc locum integrum fete sic repraTentat: utet ’ am vidit, in Solin. pag. 708. Simile est quod inperis- Ca t r °vincia vocant mify ,pracipunm suavitate odoris acsia-hathi ^ ‘ n Thracia iton, & quod in Gracia geranion. Hil-t'„ yV 115 ^ 11 E J ad^. tuber geranium pariter vocari auctor est :

y- ^ b iUKV t' n t <L r0 ii&vov to ytgyiveiov kutu rtvotc.Ren o'tt s eru i aceo ’ aut smili crastitudine. ] Ita M S S. omnes,Favet l°i ’ H' ^ Cliifll. non uti hactenus editi, haud simili.leo Pht. lib. e. liistor. cap. 3.T0V de ««»x«» «Ai 'us*Vj J Aj. **’ ~‘S T s 'nci/p mc^crxKricriov.unde ar ° """ ’f.s»m vero deciduum. ] Hactenus vere legebatur :in libel| re ^ >ta E al 'i m a Criticis, quos Salmasius secutus est104, 0 o , citi titulum fecit Prxfationis ad Plinium j pag,nio ) 13 , C ?p!° scribendi, perverse omnino reddita este a Pli-Taj $ c Theophrasti verba, e lib. 6.hili. cap. 3. «>-- M"emitti T 0 cipfict , quibus ille non amitti vere, sed

erroris in ' ,otu,s folia significat: At suljucionem omnemChifst i ^ . Ec sincera lectio codicum M S S. Reg. 1. Colb,

Atjff j' f e verbis laudante, apud Athen. lib. 2. pag.

IY,„/ durati (£no tppasic • To' vdvo“ »

t&ieioii v ■/ . ,

Kuti »./_ 5 u sin uXtto umyeios • K cu

, ....... Quo porro tenr-

.«c. m quibus vero , non vere , Jeclarat: Tolia

Pore ea decidant, Plinius ipse ^ oit } Caws ortu Austro flan-c.«m coions pro semine fuist'e , cadentia * ut in prio-

«e. Cui sementi Theophrastus ipse futhaga

nbus Notis monuimus. ac putrefit ™-1 Con-

VII.Rl„v 1as> atquec aulias>v>b°r P Rc? . Co b.

stans Kec est exemplarium omnmm sci P vl Uorem este,Th. Chiffl. &c. qua succum caulr.un favet

pi xstantioicm esse rhi/ian, haud obl ^ c 1 in habet.: K«-fheoühraltus , hb. 9 . List, cap- 3 ", R ^ ™ tsi

di V 071WV T»TOV r ’

ßtAri 1 «, 0 . K « 3 «po’f fi ,*3 '^?. <p ‘ < tf,. a öante Apuleio ,

« A uau-klcK Jxo'rtp®-. Ncquicquanv e e m hb. de

«mediis Ifcibarum »©tiiwr ißc • lC1,

Tom. 11^

VIII. Caule ferulaceo , tenui, & ipfio cibis indigenarum expe- geff.titj, O* unguentis, quidquid fit eam quo decoquatur. ] Libri ha- jg_ctemis editi, 0- tingenti. M S S. omnes, Reg. Colb. Th. etiamquos Pintianus vidit, unguenti: quod ille approbat, ac ve-teri more dictum pro ungenti putat. Nos ex conjectura , Sccibis caulem eum, & unguentis expetitum interpretamur,quidquid sit demum cum quo decoquatur , seu rota, seu li-lium, aliudve simile quidpiam, unde unguenta constant:qua: planislima hujus loci sententia est.

1 X. Hortoque CT* foco tantum contra invidentium effascinatio- Seid.nes dicari videmus in remedio fatyrica signa. ] Sic totidem pia- 19-ne apicibus ac litteris, teste Dalccampio , Chistletianus co-dex , sic & alii probatislimi quos habemus. Prius legeba-tur : Hortosque cr fores tantum contra invidentium estafictnalio-nes dicari videmus. In remedio fatyrica signa. Salmasius Excr-cit. in Solin. pag. 310. Hortoque inforo mavult: cetero a no-bis facit. Hortos certe dicari ac fores, nulla veterum mo-numenta indicant: dicari signa , tralatitium est : uti vel exhac inscriptione palam est, quam Gruterus astcrt,pag. 66 .Libero A vg. S i gn v w. Sileni, et. Saty ri.

Ut vero horto O 1 foco, cum M S S. exemplaribus , quam hortoCr foro , ex Salmasii conjectura > quam nullis ille argumen-tis constabilit, libentius amplectamur, haic faciunt. Pri-mum , conditivorum exemplarium auctoritas, a quibus dis-cedere religio est. Deinde quod fabri quoque ante caminosipsi suos suspendere soliti erant signa ejuscemodi, resque tur-piculas, arcenda: invidis causii : Grsci •sj&ßxo^u.na , »mto-ma Latini dixere , in verere Glossario. Testis Julius Pollux,lib. 7. cap. 24. pag. 351. A t uct/alvar rute yaÄx<sO~mr1 sis Ut/ yAhoiU rivet xamprut , $ i 7 nnr?t»Tleiv , e 7 ti tyfivis Aon--*

Tp» 7 sfi • esa'A cire A' Sxcxunsi, &c. Llt ab interiorum sdiuinfocis ad fabrorum officinas hsc consuetudo transisse vide-ri pollit. Denique quod tiuxistc hic mos a nobis credatur,ab illo foci exemplo , quod a Plinio recitatur, libro 36.extremo, his verbis : Non prxLeribo U“ unum fiet exemplum,Romanis litteris clarum. Tarquinio Prisco regnante tradunt re-pente in foco ejus comparuiste genitale e cinere masculini sexus :eamque qux insederat ibi , Tanaquilis regina ancillam Ocrisiamcaptivam , consurrexisse gravidam. Ita Servium Tullium natum,qui regno successit. Inde C?* in regia cubanti puero caput arsissevisum, creditumque Laris familiaris filium. Ob id compitalia O*ludos laribus primum instituisti-. Hoc & alii scriptores refe-runt , quos ibi appellaturi fumus. Quid porto similius ve-ri , quam ob id quoque foco deinceps dicata signa Saty-rica suille, qua: ipsa elfe to' ai hi a in Notis prioribus a-nimadvertimus ?

X. Quando phlhistn cordi intus inhärentem , 0 *c. ] Phthisin Scfl,certe, ut libri omnes editi habent, hoc eff, tabem, con- 26.gruere huic loco aptius , quam phthiriasin , hoc est , mor-bum pedicularem , nemo , opinor, inficias ierit. Tamen ,ne quid dissimulem, in MSS Reg. i. 1 iri asm , in Reg. 2.phthinafin diserte legimus. Quin Plinius alter Valerianusappellatus, lib. 4. de re Medica, cap. 1. hunc Plinii no-stri locum exscribens, legisse sic omnino videtur. Nam deraphani virtutibus disputans, Contra phthiriasin, inquit, suc-cus ejus adhibetur , qui filus potefl tenuitate subtili ad imi corpo-ris lini amenta cor penetrare. /F.gyptii enim reges, quibus eratftudium scrutari corpora mortuorum , C.~ causas valetudinum , oc-culta side recognoscere , in corde ipso nasci ejusmodi vilium prodi-derunt. Quid si pic-iQucaac , seu pedicularis morbi causas ,quod medias omnibus adhuc latet, ex pravo cordis habi-tu , repeti jubeat ?

X L Silvestri minor & humida. ] Perperam in libris editis, Sei 7 ;silvestris minores tumid.c, cum sequatur proxime , estosta quo- ZI.que diu vivit. In MSS. Reg. &c. minore tumida. Firmat emen-dationem Theophrastus, libro 7. bist. cap. 2. T« j uy&iot

Ggyiyy-rtpu# ' noAvggoviee?tpi>v -n 2? dygsis .... tzd y ffapxa-A Tua mpusi , <£ IVIKUOII. ht <£ t £»<psö«V« ttoAiu) ygdtov.

X 11 . Plorent confertim serpyllum , abrotonum. ] Prius lcgeba- Ib t d.tlir, florent cum fraxino. Atqui Horere fraxinum mature, &quidem priusquam serpentes prodeant, ipsemet admonuit,lib. 16. sect. 24. sero abrotonum, serpyllumque : abroto-num certe afflate, ut ait ipse lib. 21. sect. 34. Ex Theo-phrasto medicinam huic loco fecimus. Sic enim ille lib. 7.

Aa