Band 
Tomus secundus.
Seite
190
JPEG-Download
 

,,0 C. PLINII NATUR. HISTOR.

& dolores inhibet. 14 Vinum cum ea fervefactum , oculorum etiam impetus. Folia ejus ciMrecentibus cupressi, contusa , & impolita: ipsa quoque tosta in argilla, ac trita cum adip^anseris, vulneribus medetur. 15 Nec non ramentis corticis recentes podagras refrigerat , 16 &ardores capitis , infantium maxime. 17 Et ignes sacros, 18 de strigmentis, vel his imp°‘5 litis , vel feminibus. 15 Succus ex strigmentis, illitus cum rosaceo & aceto, febrium ar-dores refrigerat. 80 Arida: cinis impolitus mire combusta fanat. Chrysippus medicus dam*nabat eas in cibis. Sed omnium consensu stomacho utilissima: judicantur, & interaneo-rum vesicarumque exhulcerationibus.

IX. 1 Est & rapo vis medica. 1 Perniones fervens impositum sanat. 3 Item frigus p e ‘'10 lit e pedibus. 4 Aqua decocti ejus fervens podagris etiam frigidis medetur : & crudum

tusum cum sale , cuicumque vitio pedum. s Semen illitum & potum in vino , contraserpentes & toxica salutare este proditur. Ä A multis vero antidoti vim habere in vin°& oleo. 7 Democritus in totum ea abdicavit in cibis , propter inflationes. Diocles mag'nis laudibus tulit, 8 etiam V euerem stimulari ab eis professus : Item Dionysius : magd-15 que, 9 fi eruca condirentur. 10 Tosta quoque articulorum dolori cum adipe prodesse.

X. 1 Silvestre rapum in arvis maxime nascitur , fruticosum , 1 femine candido , dupl°majore , quam papaveris. Hoc 3 ad kevigandam cutem in facie , totoque corpore -utuntur , 4 mixta farina , pari mensura , ervi, hordei, tritici, & lupini. Radix ad 01U'nia inutilis.

Cap. iv. 20 XI. 1 Naporum duas differentias & in medicina Grxci servant. 1 Angulosis folioru^caulibus florentis , quod bunion vocant , 3 purgationibus feminarum , 4 & vesica: #urinae utile decoctum , potum ex aqua mulsa , vel succi drachma. 5 Semen dysentericitostum , tritumque in aqua calida, e cyathis quatuor. 6 Sed urinam inhibet, si non Ii 11femen una bibatur. 7 Alterum genus bumada appellant, & raphano Sc rapo simile:

N O T A.

t

14. sinum cum ea. ] Diosc. loc. cit.

15. Nec non ramentis. ] Diosc. loc. cit & Plinius Valet, hb.

4. cap. 6. Vide Notas & Einend, nmn. III.

16. Et ardores capitis o*c. ] Diosc. & Plin. Valer. locis cit.Marcell. Empir. cap. i. pag. 3 5. Hunc capitis ardorem in pue-ris Graeci mi vocant: hoc eil, ex vehementi Solis astucapitis inflammationem. Aduiiioncm infantium appellat idemJib. 30. sed. 47.

17. Et ignessacros. ] Ignis sacer morbi genus ex pustulisperexiguis , in quibus scmper fere pus est, & saepe ruborcum calore. Vulgo S. Antonii ignem appellant, le Feu S.Antoine. Sapius tamen ubi Diolcondes ipoomy.tna. dicit ,Plinius qui ex iisdem fontibus hausit, sacros ignes reddit:vix ut aliud morbi genus intellexiise eum existimandumsit. Et in Glossis sane Graco-Lat. MSS. ipommAuc , sacer»»1115 dicitur. Sacer autem , hoc est , crudelis rypeßimiis : quo-modo Donatus ad 7. /Encid. Virgilii vocem Acci-interpre-tatur : unde , subdit ille , & ignis sacer dicitur morbus, qui homi-nem perniciose persequitur. Virgil. lib. 3. Georg.

Nec longa moranti

Tempore, contraths artus sacer ignis edebat.

Liber Miraculorum S. Theodorici Abbatis Remensis : Eatempestate (acer ignis , quem Graci herefipelam dicunt , &c. Qui eomorbo correpti Ardentes dicebantur olim : in Gallias sirpepervasit hac lues : cui D. Genovcfa patrocinium remediumfuit : quare Lutetia; Parisiorum exstructa ei sedes, Ardentiumcognomine. Qui ex hoc argumento scripserint auctores, videapud Du-Cangium in Gloll. v. Ardentes.

18. De [irigmentis. ] Hoc est, de ramentis.

19. Succus ex strigmentis. ] Diosc. loc. cit. O' St %uAc{ T|i nr/adnos , &c. Hac iisdem verbis Plinius Valer. lib. 4. cap. 6.

zo. Aruit cinis. ] Ad verbum haec quoque idem Plinius Va-lcr. lib. 3. cap. 3 6 .

Sefl. IX. I. Estcrrapo .] Plinius Valer. iisdem verbis, lib.4. cap. 34.

2. Perniones.} Plinius Valer. loc. cit. Marcellus , cap. 34.pag. 136. & Diosc. lib. 2. cap. 134. Est autem pernio xu t£ -tAs», morbus pedum ex nimio frigore proveniens, & cal-caneum maxime infestans hieme : unde & nomen GracimixlpfrA* . perniones, & ambusta frigore. Vulgus in Galliamulas vocat, avoir les mules aux talons.

3. Item frigus.] Plinius Valer. loc. cit.

4. Aqua decocti ejus.] Iisdem verbis Plinius Valer. loc. cit.Aqua tn qua discoffa sunt, frigidis podagris salubre fomentum est.Diosc. quoque, loc. cit. To di dept-^/y^, aJxfr, zreddpßctt igf

Xifiirhaii i fi iccnttiiThysta.

f. Semen illitum.] Diosc. & Plinius Valer. loc. cit.

6. A multis. ] A Diode & Dionysio, ut refert Plinius Va-ler. loc. cit. Adde Galenum, lib. z. de antidotis, cap. 1. pag.8 99.

7. Democritus.] Ad verbum hacquoque Plinius Valer. lib.4. cap. 44. Democrito Galenus subscribit, lib. 6 . de facult.simpl. med. pag. 168. Hinc carmen illud in ore vulgi:

Vrntum sepe rapis , fi tu vis vivere rapis.

Et Schola Salernitana :

Rapa juvat stomachum , novit producere ventum , &C-

8. Etiam Venerem.] Diosc. & Galenus, locis cit.

9. Si eruca condirentur. ] Si eruca admisceretur, qua: hky,concitatrix Veneris est , ut dictum est superiore libro , syj44. Ita Plinius Valer. loc. cit. Audaculus nescio quis einend?

bat , fi muria condirentur.

10. Tosta quoque. ] Plinius Valer. loc. cit. Vide Notas "Einend, num. 1V.

Sedi. X. i. Silvestre rapum. ] Iisdem Verbis Diosc. desilTbitur , hb. z. cap. 135 . ptfoAr, dygfiu. A Dodonao pingi » 11 ' 1pag. 163.

2. Semine candido. ] Foris nigro , intus candido. Diosiok'loc. cit.

3. Ad Uvtgandam. ] Dioscor. ad detergendam. Q^ Ser c '

nus , cap. 12. de cutis & faciei vitiis propellendis , F 3 »'- I i- ' ,

Crndaque dulcacido miscebis rapa liquori.

Diflcacidum liquorem acetum vocat. v

4. Mixta farina , pari mensura ervi , Cfc. ] Vide Notas

Einend, num. V. ‘

Sed. XI. 1. Naporum. ] Hac iisdem sere verbis Pli' 1111 ^Valer. lib. 4. cap. 3 z. No« unam eamdemque virtutem 1 n 0,n ,nibtts napis experta est medicina. Id enim quod angulosis foli^ 11 ^caulibus ad anethi floret fimilitudinem , vesca laboranti > n***!,que eeflantibus menstruis feminarum decollum ex aqua mulsas 1 ^existimant , &c. Has porro differentias , quas in napis ^ci agnoscunt, Plinius quidem affert in medium , nec limen probat. Laute videlicet , nam quod ßtsnov voca' 11 ’diversa longe planta a napo est : Efficit enim, pratet ctera , similitudo cum anetho , apioque , quam in b» l jDiosc. lib. 4. cap. 124. & Plinius Valer. proxime la'. •tus, agnoscunt - ut non aliam eile existimem , quam f 3 *fragam Dodona!, pemptad. 2. lib. 5. cap. 21. pag. 3 1i- t ) 1 'ob radicis affinitatem napi quoque appellatione venire D rpotuerit apud Medicos Gracos.

z. Angulosis.] Utile, inquit, decoctum soliorum ejus£ c .neris quod est angulosis caulibus : bunion Graci voca" 1 ^utile, inquam > purgationibus feminarum, & Diosc- >,que loc. cit. caule elfe quadrangulo adimadvertit,

aiiyei Tirpayoyor-

3. Purgationibus. ] Galenus lib. 6 de facult. simpl. mcd> P 8 ®

1C4 .& Plinius Valer. loc. cit. . p Cf

4. Et vesica CV urina. ] Forte, C? vesica C7* reni ,cuni P 3< Q

loc. cit. XtfaIuii tc , ^ uiifet i^rydesov. Vel

& per se urinas cicre , tspymyv chtq , idem prodit.

5. Semen dysenterias.] Plinius Valer.lib. 4. cap. 33- '

bum.

6. Sed urinam.] Plinius Valer loc. cit. totidem verbis- .

7. Alterum genus buniada. ] Diosc. lib. z. cap. izd.Gracorum ßtsuds Latinorum napus est , eadenvjue ‘1

yttfv AiV - Galenus, lib. z. de alini. facult. cap. 6 z. pag> 3

I