104 * C. PLINII NATUR. HISTOR.

re, pari camini bibitur. 6 Venerem stimulant. 7 Urinam cient utilistime , pmerqiLD" 1velicam exhulcerant. * Radix quoque , plurimorum praidicat-ione, trita, & ex vino alb®pota , calculos quoque exturbat , 9 lumborum Sc renum dolores sedat. IO Quidam & avulvx dolorem radicem cum vino dulci propinant. " Eadem in aceto decocta contra esc'5 phantiasin proficit. Asparago trito ex oleo perunctum pungi ab apibus negant.

X L 111. Silvestrem asparagum aliqui 1 Libycum vocant, 1 Attici hormenum. } Hü'jus ad supra dicta omnia estkacior vis , Sc candidiori major. 4 Regium morbum exte-nuat. Veneris cauta aquam eorum decoctam bibi jubent ad heminam. Ad idem Sc leinestvalet cum anetho, ternis utriuique obolis. Datur & ad serpentium ictus succus decoctn s>10 Radix miscetur radici marathri inter efficacislima auxilia. Si sanguis per urinam reddatur»semen asparagi, & apii, Sc cumini ternis obolis in vini cyathis duobus , quinis diebu s »Chrysippus dari jubet. Sic Sc hydropicis contrarium esse, quamvis urinam moveat, docet<5 Item Veneri. Vesica: quoque, nili decoctum : 6 quae aqua si canibus detur, occidi e° s ‘7 In vino decocta: radicis succum, li ore contineatur, dentibus mederi.

Cap. xi- IJ XL IV. ' Apio gratia in vulgo est. Namque rami largis portionibus per jura istsc'tant, Sc in condimentis peculiarem gratiam habent. 1 Praeterea oculis illitum cum mell-ita ut subinde foveantur ferventi succo decocti , aliisque membrorum epiphoris : per sctritum , aut cum pane, vel polenta impolitum, mire auxiliatur. Pisces quoque II aegr°'tent in piscinis, apio viridi recreantur. Verum apud eruditos non aliud erutum terra j 1 ]20 majore sententiarum varietate est. Distinguitur sexu. Chrysippus feminam este dicit cril"pioribus foliis Sc duris, crasso caule, lapore acri & fervido. Dionysius nigriorem, brevi°'ris radicis , vermiculos gignentem : Ambo neutrum ad cibos admittendum, immo ost 1 'nino nefas: 3 nam id defunctorum epulis feralibus dicatum este : visus quoque clarit ^ 1inimicum. Caule feminae 4 vermiculos gigni. 5 Ideoque eos qui ederint, sterilescere»2 5 mares feminasque. In puerperiis vero ab eo cibo 6 comitiales fieri qui ubera haurim^’Innoccntiorem tamen esse marem. Eaque causa est, ne inter nefastos frutices damnetu 1,7 Mammarum duritiam impositis foliis emollit. 8 Suaviores aquas potui incoctum pt#'stat. Succo maxime radicis cum vino lumborum dolores mitigat. Eodem jure instilla 0gravitatem aurium. 9 Semine urinam ciet , menstrua, 10 ac secundas partus. Et, si f’°*

Non

6. Venerem. ] Plinius Valcr. lib. 4. cap. 30.

7. Urinum. ] Plinius Valcr. loc. cit.

8. Radix quoque.] Diosc. lib. z. cap. 152. Plinius Valcr.lib. 2. cap. 36. & lib 4. cap. 30. cap. 176. & cap. 179. Mar-cellus Empir. cap. 25. pag. 173. & cap. z6■ pag. 176.

9. Lumborum cr renum. J Diosc. loc. cit. Marcellus Empir.cap. 25. pag. 173. Plinius Valcr. lib. 2. cap. 36. Lc lib. 4. cap.30. Apuleius , cap. 84. tit. 4.

10. Quidum cr- vulvx. ] Plinius Valcr. lib. 4. cap. 30.

11. Eadem in aceto.] Plinius Valcr. loc. Cit. Contra elephan-ti afim efficax creditur. Marcellus Empir. cap. 19. pag. 130. Ra-dix asparagi decolla in aceto , C 7 - elephantiosis rationabiliter im-ponitur. Apuleius, cap. 84. tit. 3. Ad elephantiosos. Herba aspa-ragi radix colla contrita imponatur elephantiaco , liberabitur.

Sed. XL III. I. Libycum vocant. ] Apuleius, cap. 84. Grx-ci myacanthan, alii asparagon agrion , Latini corrudam , alii as-paragum agreflem , alii asparagttm ruflieitm , alii asparagum noflrum.Nostrum cum dicit, Libycum, opinor, intelligit. Fuit enim isex Africa , oppido Madaura.

2. Attici hormenum.'] Vide qui diximus superiore libro,sect. 42.

3. Hujus ad supra dilla. ] Athenaeus, lib. 2. pag. 61.

4. Regium morbum. ] Diosc. lib. 2. cap. I ; 2.

5• item Veneri.] Chrysippum secutus Diosc. Ioc. cit. docetdecoctum radicis asparagi naulium , 777. ut y «7 Imov s uyovov ,partum impedire , ac sterilitatem inducere.

6. Qua aqua si canibus. ] Et hoc ex aliorum sententia refertDiosc. loc. cit.

7. In vino decolla. ] Marcellus Empir. cap. 12. pag. 94.Apuleius, cap. 84. tit. 2. Ad dentium dolorem. Herba asparagisuccum in ore oportet continere. Plinius Valet, lib. 1. cap. 36.Asparagi silvatici radicem in vino decoques : ex hoc in ore con-tineas : dolorem sedat : succusque ejus similiter facit. Adde hisDiosc. loc. cit. Sc Galenum, lib. 6. de fac. simp. mcd. pag.160.

Sed. XLIV. 1. Apio.] ^Sativum intelligit, sive hortense :vulgo Persilum dicitur : etsi aliter sentire intelligo AloisiumAnguillara, par. 7. pag. 121.

2. Praterea oculis^ ] Oculorum inflammationibus , vpdc£<pta.>.fzäii tpMyftonh , inquit Diosc. lib. 3. cap. 74. Ocu-lorum eviphoris, ( qui Plinii hoc loco mens est , cum se-quatur itatim , aliisque membrorum epiphoris j) Apuleius , cap.Ii8. tit- I. Ad epiphoras oculorum : 'Herba apio trita bene cumpani melli , oculi tegantur ; mirifice fanat. Eadem habet Pli-

nius Valet, lib. x. cap. 14. Oculis tumentibus, vel dola-tibus , apium imponi cum lacte mulieris Marcellus Emp ir ‘jubet, cap. 9. pag. 56. Theod. Priscianus, lib. 1. cap. >°’de oculorum causis. Et caseus recens , inquit, cum apiorumcontritis impositus » sirpe oculos liberavit : CT* panis mundus V tttainfusus, CP" cum oleo roseo tritus , par beneficium pnstiut.

3. Nam id desundorum. ] ln feralibus epulis usi convi''?

corona ex apio. Suidas : Xt/i'v* nq>*eet. H uit/aa • sceAivov nevlijt zrpotr tj*« , at iPl Afcgxf ci mS ntg/t asva». Adde, ut Plutarchus est auctor , in vita Timoleontis»coronari apio sepulcra : unde vetils illud , Indigere ’de iis qui profligata valetudine utuntur. Suidas , tompag. 930. verbo. Ta ctxutt dAirua , toti ¥ c

rein * K«f 7b 7t* /avtjfxunx etXtvott , ^

tpaet n*tsmpptt. Arnobius lib. ;. contra Gent. pagOblivioni etiam Corybantia sacra donentur > in quibus (antiummysterium traditur , frater trucidatus a fratribus , interemptisanguine Apium natuOn , prohibitum mensis olus illud apponi > » (manibus mortui inexpiabilis contraheretur offensio.

4. Vermiculos gigni. ] Cum e terta erutus Soli exp°nitur.

5. Ideoque eos.. . . sterilescere. ] Diflentire a Chrysippo ^

detur auctor Geopon. lib. 12. cap. 13. Bpa6e> 7 nix.amQjtpvsiqcf.t ai na atppodtma , Scc.

eadem Simeon Scthi, lib. de alim, tit. xf/oov.

6 . Comitiales. ] Comitiales fieri , qui apio in cibis ut3 j ( ,tur , auctor cit Simeon Scthi, loc. cit. Galenus tamen ^Consilio, pro puero epileptico , tom. 10. cap. 4, pag- 4 ^apium smyrniumque , quod genus apii est, degustari ,ejusmodi argrotis utilissime admonet. Wjffass j xj

Hftvpylu nrpvcä’saoicsi vn-rt cv:oleet , &C.

7. Mammarum. ] Diosc. lib. 2. cap. 74. Mammas, i n fl ul ’ppyd’g/arrat , grumoso lacte turgentes reprimit. rAatP

8. Suaviores aquas. ] Hinc igris , quibus vino interdict ,est, vel hydromeli, vel apiatam aquam priscribit Th ePriscianus, lib. 2. parte 2. cap. 2. & 6.

9. Semine urinam.] Diosc. loc. cit. Plinius Valer.lib.' 4 ;sJ^

2. de facultate apii: Nulla res sortitis ziel Urutx difficultates Vrvel feminarum menstruis imperat. a

10. Ac fecundas partus. ] Ira M SS. -Reg & Colb. I- ifvAjjv23. hoc «st , secundas a partu. Prius legebatur pacfruirtttsm , aliena a Plinii mente sententia.