xgS C. PLINII NATUR. HISTOR.
'habentes, negant feriri ab his maleficiis : 15 lerpentelque, fi uratur ruta , nidorem fi’S^re. Efficacissima tamen est lilvestris radix cum vino sumpta. Eamdem adjiciunt efiacaciorem elfe sub dio potam. Pythagoras & in hac marem minoribus herbaceique coloris 1 °liis a femina dilcrevit : eam latioribus foliis &-colore. Idem oculis noxiam putavit : H5 lum 3 quoniam scalptores 16 & pictores hoc cibo utuntur oculorum causa , cum pane vnalturdo : 17 capro: quoque silvestres 18 propter visum, ut aiunt. Multi succo ejus cuu|meile Attico inuncti difoulferunt caligines 3 20 vel cum lacte mulieris puerum enixo:,puro succo angulis oculorum tactis. 21 Epiphoras cum polenta impolita lenit. 22 Item cJpitis dolores pota cum vino 3 aut cum aceto & rolaceo illita. Si vero sit 23 cephalxaA lu11io farina hordeacea3 & aceto. Eadem cruditates discutit 3 2+ mox inflationes 3 2S dolores 1 ^machi veteres. 25 Vulvas aperit 3 27 corrigitque convertas 3 illita in meile 3 toto ventrepectore. 28 Hydropicis cum fico 3 & decocta ad dimidias partes 3 potaque ex vino. 29 ^bibitur & ad pectoris dolores 3 laterumque 3 & lumborum 3 tusses 3 suspiria : pulmonum»jocinerum 3 renum vitia 3 30 horrores frigidos. 31 Ad crapulae gravedines decoquunu' 1az folia poturis. Et in cibo vel cruda 3 vel decocta conditave prodest. 32 Item torminih LlSin hyssopo decocta 3 & cum vino. 33 Sic & sanguinem sistit interiorem 3 34 & nariumindita : lic & collutis dentibus prodest. 35 Auribus quoque in dolore succus infunditur >custodito 3 35 ut diximus 3 modo 3 in silvestri. Contra tarditatem vero sonitumque , cl1111rolaceo , vel cum laureo oleo 3 aut cumino & meile. 37 Succus & phreneticis ex acttu20 tritae instillatur in tempora Sc cerebrum. Adjecerunt aliqui & serpyllum 3 & laurum 'illinentes capita 3 & colla. 38 Dederunt & lethargicis ex aceto olfaciendum. 39 Dedcruur& comitialibus bibendum decoctx luccum in cyathis quatuor ante accessiones 3 quarumfrigus intolerabile est : 40 allioliique crudam in cibo. 41 Urinam quoque vel cruentampellit. 42 Feminarum etiam purgationes 3 lecundafque 3 etiam emortuos partus 3 43 llC25 Hippocrati videtur , ex vino dulci nigro pota. Itaque illitam & vulvarum caula etiamsuffire jubet. 44 Diocles & 'cardiacis imponit ex aceto <Sc meile cum farina hordeacea-Et contra ileum decocta farina in oleo 3 &c velleribus collecta. Multi vero & contra p u '
N O T M.
73. Serpentesque. ] Odorem ruta; odifle viperam & aliavenenata ait Albertus M. lib. 8. de animal, tract. 2. cap. 2.I>-8 rsi.
16. Et pistores. ] Simeon Sethi, pag. y7. polt Aetium, lib.
1. cap. 3 27. Ae j äs olofopuis isiv iediosistioo , SietT87P ol irpiv uygsitpot troviysis oudru 'fony&jom. Dicitur etiamVisum comefl.t acuere : atque idcirco piHores 0 Um eam afltdue de-gustabant.
17. Capra quoque silvestres. ] Vide Notas & Emendat,mim. X X.
18. Propter zisum. ] Idcirco Ovidius acuentes lumina rutasappellat.
iy. Multi succo.] Sic Florentinus in Gcopon. lib. 12. cap.
25. pag. 349. Diosc. lib. 3. cap. 52. cum feniculi succo 6cmeile ruta; luccum adhibet. Simeon Sethi, loc. cit. T nie jsCj T mtpätts yo>.os fttAm ptiyiwjne , ö^voims muci <p«ppyi-tyt. Plinius Valer. lib'. 1. cap. 16. Ai lacrymosos oculos: RutaJlcca ey meile Attico aquis ponderibus mixta > oculos inunces : cer-tum efl. Apuleius 3 cap. 8y. tit. y. Ad caliginem oculorum : Her-ba ruta rorem matutinum , aut matutino madentis succos colleßosin vasculo habeto , b ex eo inunges.
20. Vel cum laße mulieris. ] Florentinus, loc. cit.
ai. Epiphoras.] Oculorum videlicet. Plinius Valer. lib. 1.cap. 4. Ad epiphoras oculorum , (12- tumores. Ruta in polenta con-trita . C? imposita, lenit dolorem. Apuleius, cap. 8y. tit. J. Adepiphoras oculorum : Herba ruta cum polenta bene trita CP" impo-sita lenit epiphoras: nam ty radix ejus contusa CP" inlita eas emen-dat. Diosc. lib. 3. cap. 52. Tus ci offluh/usis adesa,hnlas od»
ecX^lTW ugnu-udyecddtv sr^uv«.
22. Item capitis. ] Diosc. loc. cit. Apuleius, cap. 8y. tit.13. Ad capitis dolorem : Herba ruta ex vino potui detur , ep" tritacapiti inflilletur cum aceto CP* rosaceo oleo. tctSerenus , cap. 8.de capite purgando , pag. 12y.
Aut mixtum ruta cerebro inßillatur acetum.
23. CephaUa.] K itpaXada, capitis dolor cit inveteratus,atque tegre cedens, in quo differt d xepubuhsias. Vi-de Celsum , lib. 4. cap. 2. & Galenum,lib. 2. «5 norut, cap.
2. pag. 377.
24. Mox inflationes. ] Marcellus Empir. cap. 20. pag. 143.Ruta hortensis paululum cibo sumptum , vel in potione dilutum at-que epotum, inflationes stomachi compescit. Sic etiam Apuleius,cap. 8y. tit. 2.
2s. Dolores stomachi. ] Marcellus Empir. loc. cit. Apuleius,cap. 8y. tit. y. Ad stomachi dolorem : Herba ruta femen cum sul-phure vivo, CP- aceto , jejunus gustato : prodeste dicimus.
26. yulvas aperit.] In eo nempe morbi genere, quod siip-preilionem mendum medici appellant; cujus morbi causas,signa, curationesque varias Sennertus affert, lib. 4. pract.part 2. sed. 2. cap. 3. pag. 66]. Hoc illudelt quod QJiere-
nus cecinit, cap. 33. pag. 748.
Sed fi forte eruor clausa remorabitur alv0,
Aut molles nepeta, aut ruta quacumque bibantur.
27. Corrigitque conversas. ] Mutat enim situm interdum llt ^rus , cum suffocatione : Vide Hippocr. lib. 2. de morb- m 1 *ler. sect. 16. §. 33. ac seqq. Vulva; strangulatui IUC ,,,ri rutam, auctor est Diosc. lib. 3. cap. 32. x$ S adbUditHTvXfu imiflis.
28. Hydropicis. ] Diosc. loc. cit. totidem verbis.
ay. Sic bibitur, &c. ] Diosc. loc. cit. Plinius Valer. fo'cap. 37. Marcellus Empir. cap. 22. pag. 136.
30 . Horrores frigidos. ] Rigores febrium circuitu repcrcttes, fyn ‘d&obufi , inquit Diosc. loc. cit.
3 i- Ad crapula. ] Apuleius , cap. 115. tit. 6. Ad stertentes 1:1no .* Ruta silvatica femen cum vino potum mire facit.
32. Item torninibus. ] Marcellus Empir. cap. 27. pag-
ad verbum , & Plinius Valer. lib. 2. cap. 22. ^
3 3- Sic CA sanguinem sistit interiorem. ] Hoc est , quem .pectore haunoptoici rejiciunt: item sanguinem narium , 11dem indita ruta sistit. Vide Notas & Emend. nurn. X X 1- ^
34. Et narium. ] Marcellus Empir. cap. 10. pag. 85- . (saptus olfacta , vel trita , inlita, sanguinem ex naribus !!i> *fluentem retundit. Sic etiam Apuleius, cap. 8 y. tit. I. ,
33. Auribus quoque. ] Diosc. lib. 3. pag. 5 2. Plinius V» 1
lib. 1. cap. 10. & lib. 4. cap. 3. .
3 6. Vt diximus. ] Paulo ante: nam copiosior solitet 1tus, veneni noxiam obtinet.
37. Succus er phreneticis, ] Plinius Valer. lib. 3. cap- 9 ‘-
38. Dederunt C7 lethargicis. ] Plinius Valer. totidem V c .
lib. 3. cap. 7. Apuleius, cap. 8y. tit. y. Ad lethargicos exd 1 '^dos : Herba ruta trita ex aceto infundatur fronn. Itemremis , cap. 57. lethargia: expellenda;, pag. 160. ‘
3y. Dederunt <y comitialibus. ] Diosc. ioc. cit.
40. Alsiofisque. ] Alsiosi dicuntur qui natura; sunt ph |Smio frigescentis , quique facile lxdtintur a frigore.
qx.Vrinam quoque. ] Apuleius, cap. 11 3. tit. 4. .
42. Feminarum etiam. ] Apuleius , cap. Ii 3. tit. 5. ^
her intrinsecus aliquid mali habuerit, (hoc est , ii nienst rLI °* „vel fecunda: retentione laborat: ) Herba ruta silvatica st 0contritum ex vino austero da bibat , prxter partum ( hoc est, l l 11 -do non est gravida ) liberabitur. Adde & Diolcor. hb*°tap-5 2 - ...
43. Vt Hippocrati. ] Libro 1. de morb. mulier, sect- (| pAlia expulloria idem affert, lect. 110. Hippocratem
tur Diosc. loc. cit. 0,
44. Diocles O" cardiacis. ] Iisdem verbis, Plinius Val el .’
3. cap. x i. Apuleius quoque, cap. 8y. tit. 8. Ad llC iitHerba ruta fasciculus cum rosaceo decoquatur adjeßa alois t*ea* olet: perunilio dolorem sistit, ^
rm