NOTTl ET EMENDAT. AD LIB. XX.
tamen concedendum in hac parte plurimum, cum opus^mbo iiium ex Plinii tere sententiis vcrbilque concinnaunt.Et ille quidem, cap. 34. pag. 133- Alitum elixum > inquit, eumfice itnpofitum , arundines extrahit torperi adfixas. Filix radix tri-t« arundinem extrahit: rursum arundinis radix , &C. Ilie , Üb. 3.c ap. 4s. Ad extrahenda ea qua corpori infixa sunt: Allium elt-* Krn cum pice, arundines extrahit, &c,
. 'A I V. Est leta . . 1 .foliis, undecim sepe , caule tibi- ] Ll-bri hactenus editi, undecimsepe caulium. Repugnat ipsa plan
natura, quam nos in horto Regio vidimus: ipleque Diolcor tdes, qui pv n-tvea
M*
.,««..1 aus 111 norto ncgio viuimus: ipleque uioico-taes, qui ex nelcio quibus fontibus commentatus est, &
ta 4 11 * de limonio prodidit, mutuatus, librariorum 111 hacP^rCC Vitium ro+/*n,- ci., «.*«— '- 1 - ' *
j »dt A' rcte S u \ ^ enim ille lib* 4. cap. 16. Ac-tpvuoV)
j£ j tk 1*$ cifigtu iret/rAjn* MlFlQTtpU 'j
»Ving*^ 0 V^ 15 ’ ^ Ka *1 wAeloi. K«vAo» Aejttbv , epStov , ( '«nv,Herum K ^\ l> ' Limonium , aliis nevroides diflum, folia habet beta,ilun t s!! t ' ora 0° minora , decem aut plura : Caulem tenuem, rc-X f 1 '“" 0 «qualem , &c.
tia Jn r ' ,l fl dm,ltm os adstringunt. ] Prius legebatur , guttan-1 ‘J’"**, nulla plane lententia. In Reg. i. & Colb. i.ga)ijv\‘ tla mu f ut i stringant. In Reg. 2. gujiantium os attflrin-ptodit I0 j5' 4. cap. 16. rem decidit, cum femen limonii
X V 1 > ^tlilringere , <fnpovm Kapvis riji jxotrti.
Recei i^* C et ‘am fistulas Cr luxata , V humores evocari. ]*01.15 f 1 la< ^ Cnus lectio fuit ejuscemodl ,fic etiam fistulas elu-q (lam V tUmores evocari. At qui’ fistula: cluxata: audita? mu-ri, uc tint, aut vero elfe possint, quive rumores evocan-n 0 ’ a] n atls intelligo. Locum sanavimus ex auctore gemi-2 9 tich Cn, r l ^ ln * 1IS Valerianus dictus eli, lib. 4. cap.r fJ talllca : Fistulas , inquit, atque luxata discutit, Immo-pefiit e <x° Cat ’ aut sp ar g> f imposita , insomnia alque vtg.lias com-ofct L-atO vero , cap. 157. pag. 85. Si cancer ater est , is
fltlofus ■fi H,rc ‘ >m mittit. Si albus, purulentus est. Sed fi fi-
braffi c ' A ,,tus suppurat sub carne. In ea vulnera hujuscemodi tereda ‘ fa’ttsm faciet. ... Et luxatum fi quod eft , bts die cali-X v e {° > bfafltcam tritam apponito : cito Janum faciet.
Valeria ' ^ ro s unt per fe , aut, ut Damion , ex mulso. ] Pliniumdu„iIu niU !? !"tror, qui & medicus haberi & dici voluit,rore n "Y Cn l >tons nostri locum exscriberet, tam foedo er-n °bis d° a ?^ Uln J ut P ro mulso mullum legerit, & suum3. d e C i ltu e errorem intrepide obtruserit: 11 c enim ille , lib.ad ca P- 2.0. Estlcaces , inquit , sunt O* bulbi triti per fe,
?»- m «:
ClUs Cx 1
er XVl1 -
‘"'htifr^ ' ac * 'Pstmi enim femen'Opioj-' 0 "otatur cum cumini lemine. Diosc. lib. 3. pag. 76.
« ÄJt > xuuAcs is> am%f4j.t© J eis cdu. ptCr.i Atari; s
Itera glutinanda : Äcljiciebat tamen illis Damon medicus muf-
cau-
.linim
vox ea refertur, cujus ii-
X\x iftfttit, Ataris > Adffos, iotuces nitpt.!)?.
e t«c s’ V' 1 ”' de Venere fiimulanda diximus: tria folia filvefirn ’r ra manu decerpta , O“ trita in aqua mulsa fi bibantur.Pfllei 1 ^ lmu ^ an< lam Venerem , led ad regium morbum, t . um hoc medicamento Florentinus utitur in Geo-'
rts
]
P°n. lib.
“eo^r* ' IJ, ’ Ca P' lS ' p a 8 34 9- 'Ayft* ^ 4 j£e!pets feXAte r& Plinpei ,p*tes Artfijlira , turtpoy iu'reu, Quinv erbis s* a cei ' Valerianus, qui suum opus ex Plmii lioitribum ® ntCn tiisq ue concinnavit , lib. 2. cap. 59. ad mor-Heaio ^ U , lni fanandum ha?c refert ; Capitis lemma elf ,£rtc p Qr “° pAlcndo : atque inter medicamenta acccnsetur,
bunitfs. xj- l* 5 tn4 f 0 ^“ 1 fi ,n fi Ta n,aml decerpta ex aqua nutsa bi-
conj c A hic porro manu scripti codices juvant : nihilaut t- Ura - : t l uarK l uam aut mutilatione aliqua verborum,sufp- ■ a l c cti°ne sententia: laborare hunc locum non leviscj. . Vd Ventrem non folia, sed semen ipsum eru-
24. 11 ° Ct au ^ or libri qui falso Kiranus inscribitur, pag.
ocu ^ s nox iam rutam putavit. Falsum : quoniam scalp-^tflur ' P‘^ oreS h° c Abo utuntur oculorum causa, cum pane velsucco ' ca f r « quoque Jilvcfires propter visum, ut atmn. Multilll cum me Ue Attico inuntli dtsiustirunt caligines , &C. ]
,R 2i t 5 1 . S „ hacterluS editis sic legebatur : Idem oculis noxiam pu-^«fltirti r‘ d U0,!Ul>n .... oculorum causa. Cuitj u j s at i ut silvestris propter visum. Vt aiunt , multi fiucco
, . oculorum causa. Cum pane quoque Vel
& aUV£ «tjue silvestris propter visum. Vt aiunt, multi fiuccocia est C 1,1 Lico mite grallata interpolatorum auda-est , p r ’ nam - ut omittam falso pro falsum , qiiod levissimumliule al, aiUm coculam quoque suo loco movere : adjecere de-
let : s«bvx , qua? nulquam in libris conditivis appa-
queni e r ac satlva silvestrique ruta locum hunc accepere:cxfcripfgj' 01 ^® Ruellins, Dalccampius , & alii qui Pliniumv erborum e ' sccuti stmr. Denique & inepta constructioneia internu ni '^ a legitima sententia sehest , & prxposte-plane seo' n ^ Ionc omnia corrupere. In M S S. omnibus sicfihest res * falsum ... . cum pane vel nasturtio, atque quoque
K'ctura Vl f m t , ut aiunt. Multi > &c. Unde nos ex con-fiioqut cise certissimam fidenter alleveramus, capra
ve rut a Ii i ’ ^‘S 1 oportere pronunciamus , quod uti nuncin ocimo ytha S 0lam > sic iple Plinius fest. 47. Chrysippumaiebat f, Coar S lllt , quod iste oculorum claritati inimicumhencist’ ecuta deinde aetas cum Plinio falsum elfe depre-legebjt’ capras. Mox paulo eadem fect. ubi prius
‘ tyjboras cum polenta imposite. Lenit autem capitis do-
lores, ex M SS. side rescripsimus , Efnphoras cum polenta imposi-ta lenit. Item capitis dolores.
XXI. Sic ese sanguinem fijht interiorem , Cf narium indita. ] ibidiIta libri omnes , etiam manu exarati. Mirum est laboraifenonnullos uti hatic vocem interiorem , vel omnino expunge-rent , vel in deterius immutarent. Alii sanguinem interiori-bus indita, aln trita C 7 “ naribus indita, legi voluere At in te-norem sanguinem Plinii sedulus imitator Marcellus iempir.
cap. 17. pag. 113. eruptionem sanguinis ex interioribus par-tibus vocat. Et Plinius Valet, lib. 1. pag. 64. cui titulumfecit, Sanguinem rejicientium curatio: Aqua, ait, in qua roja,
C? ruta , CJ" hyßopttm decolla sunt , vino miscetur, CV ita potui pro-pinatur.
XXII, Ruptis , convulsis , sed parcius: orthopnoicis, tormini- Seistbus, choleris, &c. ] Prioribus verbis prxtermissis recepta ha- 5ctcnus editio id solum exhibuit > orthopnoicis, torminibus
Ieritis, lacunam intrepide supplevimus, tum ex side codicumM S S. Reg. Colbert. & vet. Dalec. tum ex Diolc. qui eal-dem calaminthx ilue vires adlcnbit, quas mentastro Pli-nius. bic enim ille lib. 3. cap. 43. Boufii j ^ ffi/ax::, cm-Jcr-
ftutrtv , dofisrvocus, spdtpois , pgAtfci , piyti.
XXIII. Dignior e pulegio corona Varroni , quam e rosis, cu- Stil.bicuhs nostris pronuntiata est . ] Sincera liaic lectio est Reg. 2. 54cod. & Chlfn. In aliis , contra vartmi: In editis * corona ver-tigini , legitur fatis infulse. Er certe dignior corona cubiculiscum dicitur, ad cubiculorum magis ornatum , quam ad re-medium vertiginis suggerendum spectat haud dubie li.ee lo-quendi forma. Deinde, ne quis temere Varronem a nobishuc infertum putet, in iplb hujus libri Indice, inter pri-mos appellatur. Et j ustum hoc loco ac verum fuit > aucto-rem eum qui digniorem e pulegio coronam , quam e rositpronunciastet, appellalse. Id vero obiter quoque animad-vertendum , non pulegium veteres, sed extrita littera g,puleium ubique seriphlse. Martialis , lib. ir. Epigt. 32.tsuadrtma nigri nec corona pitleit.
XXIV. Et oculorum epiphoris .... tumentibus cum meile pro - Seil.dost. ] Ex Diofcoride , Testtculornm epiphoris, h oc est , inliam- 57.matiombus, reponere Dalccampius omni ope nuitur : vo-cemque tumentibus, qua: mox sequitur , de hernia nelcio quastatuosia accipit : qua in re vereor magnopere ut suffraga-tores habeat medica: rei magistros. Nos qui nihil auutmsmeditamur , pertinacem omnium codicum consensionemsecuti de oculorum epiphoris , ac tumore accipimus : cumprxlcrtim de testium tumore mox ex ipso cumino medi-cina praescribatur , quam proinde hoc loco ante delibare ,non mit operae pretium.
XXV. Quia efficacius Aegyptio judicaverit. J In libris hacte- Scit,nus editis, quia efficacius in A.vyplo judicavit. Quid porro istud 58.rei est f idcirconc cuminum Athiopicum Hippocrates re-gium appellaverit , quoniam illud in ssigypto efficacius ju-dicant ? An collinent ista inter fe fatis apte ? In M S S.
Reg. Colb. &c. quia efficacius Agfpto judicavit : Nos cx in-dubitata conjectura Agyptio reponimus : cui post Aithiopi-cum Diofcorides pariter lib. 3. cap. 68. secundas partes acvires assignat : K#^mr Tpfiutpoi aasige • 7«Is {jstAAov
ni AiSiarnujk , oVof TsrwrK^T^r ßaoiAixfft chtaAioit ’ dYi/Vt-
pav nv Atysnoltov , &C.
XXVI. Heracleoticum ad potum utilius I quod onitin vocant.] g e f[ tSincerius , credo , legas , eo quod onitin vocant : vel quam ^quod onitin vocant. Discrepat enim oniris , de quo se-ct. 1,7.
ab Heracleotico, de quo scct. c-2. Galenum adde , cujuseadem fere sententia est, lib. 7. de fac. limp. med. pag.
21 5. ’Og/yw(&- j ilgjjxAtain*)) d'^tnixoni t obilid©- ,efficacior est onitid’. Subfcvfbit & Diofcor. lib. 3. cap. 3 3.
Atque hanc este Plinii mentem , vel ex verbis, qui pro-xime subsequuntur , perspicuum est : Subjicitur enim sta-nni , Communis autem ujus , utriulque scilicet origani , He-racleotici , onitidifque : quorum forma dilpar , ad potumdissimilis usus , easdem in medicina vires.
X X V 11 . Tlepolemus ad quartanas ternis digitis fienimis anisi 3-^-7C" feniculi usus est tn aceto , O 1 medis cyatho uno. ] Hoc medi- -camcntum dum Q^ Serenus a Tlepolemo, Pliniove, tianNIciberct, pro anilo , anethum reposuit. Sic emivulle , cap.de quartana medicanda :
Sume tribus digitis apprensum semen anethi ,
Tantttmdem marathri , mulsum nec defit aceti:
In cujus cyatho prxditlasalubriter hauris.
Nisi forte amanuensium id incuria factum est, qui pro ane-st, ut vetustiores libri omnes manu exarati, habent anethi deseo inseruerint.
XXVI tl. Horasereni diei. ] Sic libri omnes, etiam coii-ditivi, quos vidimus: Reg. Colb. sth. &c. Rectius forsan, ^ut in suis membranis vidiife Gronovius contestatur , horasereni diei tertia : si probata: admodum fidei forent. Certehora diei tertia , hoc est , medio inter Solis exortum &meridiem intervallo , ros inarescere löset , adlufque inci-pere : quare Columella , lib. xi. cap. 2. in Augusto mo-net , Quascumque vineas culturi Junius per astum sed mane usquein tertiam : & a decima usque in crepusculum fodiamus. Sextamhoram , meridiem intelligi oportet.
XXIX. ?. Licinii Cscin« 1 'ratorii viri patrem in Hispania ibideBavtli- ] In MS S. Reg. 1. r. & c. Posicilim, Forte pro Fostu-