Band 
Tomus secundus.
Seite
238
JPEG-Download
 

z 3 S C. PLINII NATUR. HISTOR.

quinque non excedentem. Eadem odore superatur: est enim gravis calthae. 2 Non leviorei, quam scopam regiam appellant : quanquam folia ejus olent - non flores.

X V I. 1 Bacchar quoque radicis tantum odoratae est , 2 a quibusdam nardum rusticuiuappellatum. Unguenta ex ea radice fieri solita apud antiquos, 3 Aristophanes priscae Co-5 muediae Poeta testis est. Unde quidam errore falso 4 barbaricam eam appellabant. S Odorest ei cinnamomo proximus. 6 Gracili solo nec humido provenit. Simillimum ei, 7 com-bretum appellatur, foliorum exilitate usque in sila attenuata, & procerius quam bacchar:

* hxc sunt tantum. Sed eorum quoque error corrigendus est, qui bacchar rusticum nar-dum appellavere. Est enim alia herba sic cognominata, quam 9 Graeci alaron vocant,

io cujus speciem figuramque diximus in nardi generibus. Quinimmo alaron invenio vocitat,10 quoniam in coronas non addatur.

XVII. 1 Crocum silvestre optimum: serere in Italia minime expedit, 2 ad scrupula us-que singula areis decoquentibus. Seritur radicis bulbo. 3 Sativum latius, majusque, & ni-tidius , sed multo lenius, degenerans ubique, nec fecundum 4 etiam Cyrenis, 5 ubi fein*iz per flores laudatissimi. 5 Prima nobilitas Cilicio, & ibi in Coryco monte : dein Lyci°monte Olympo : mox Centuripino Siciliae. 7 Aliqui Phlegraeo fecundum locum defler«*

* Adulteratur nihil aeque. Probatio sinceri, si imposita manu crepat, 9 veluti fragile. Hn*midum enim, quod evenit adulteratione, cedit. Altera probatio : li manu prolata ad orileniter faciem oculosque mordeat. Est per le genus sativi blandissimum vulgo, 10 cum

2o mediocre, dialeucon vocant. Contra Cyrenaico vitium, quod omni croco nigrius est-^celerrime marcescit. Optimum ubicumque quod pinguissimum, & brevis capilli: peflimun 1vero , quod situm redolet. Mucianus auctor est, in Lycia anno septimo aut octavo 11 trans-ferri in locum subactum, atque ita degenerans renovari. 12 Usus ejus in coronis nusquam*" Herba enim est folio angusto pxne in capillamenti modum. 14 Sed vino mire congruit*

N O t M.

2. Non levior. ] Perinde gravis, atque caltha;) odor estei luteae viola: generi, quam scopam regiam , sive, ut estin Indice, regium florem vocant : qui quo nomine hodieappelletur , certo statui non potest. Porro cum gravis odordicitur, cave injucundum dici continuo putes .- nam , utPlinius ait, fest. io. quorumdam florum suavitati etiam gra-vitas inest , ut lilio.

Sebi. XVI. i. Bacchar quoque. ] Dioscoridi, lib. 3. pag. 31.Raxyec&ts j ßomvu Jxju.veShte , tvafoit) snpovo^Tueij,&c. Idem & Cratevas habet, cujus fragmentum antea ine-ditum recitat Aloys. Anguillara, part. i. pag. z6. etsi de asa-ro sermonem ibi este falso contendit , cum & asaron tttpa-este Plinius paulo post neget: &qux vires ei her-ba: tribuuntur a Crateva, eas ipsas idem inferius sect. 77.bacchari adjudicet.

z. A quibusdam. ] Libro 12. sect. 27. Baccharis vocatur nar-dum rusticum , de quo dicemus inter flores. Rura apud nos , in-quit Ruellius lib. 3. pag. 517. Diva Mari.e chirothecas appel-lant , Gants Nostre-D.tme , eamque nectunt in coronas. Do-donxus , a quo delineatur , pag 16fi. 8c Fuchsins , Digita-lem : Galli interdum etiam Digitale. Vidimus in horto Re-gio , purpureo , luteo , rubente , candido, ferrugineoque co-lore conspicuam.

3. Aristophanes. ] In fabula cui titulum fecit, ©ssyyipo-£iu£isimf, teste Athenxo, lib. 15. pag. 6, fi o. hxc poetx car-mina recitante , quos ad propositum attinent :

i 2 ’ ZoS 7 m?\VilfcttT , ciov inrAjtn e uiapof'lusmteAQr' dl/fis Aoo/jjfsc /uyi is ftufiS,

K ai ßi/.K yjefid Qt’.

0 Venerande Jupiter, ut oboluit soluta conseflim pera unguentummihi, Cr baccharim. Adde & Galenum , toni. 2. in Explicat,vocum Htppocr. pag. 88 . » Avdist 71 f/. upoy, Hip-

pocr. ipsum, lib. de nat. mulier, text. 6. pag. 362. ßungag/mt‘Acuo* vocat. Erotianum ibidem, pag. 113. , «f-

hf QonutriS x]fid(ou,>? Kj'A&tnlpdttit fui/atriTcu. Adde He-lychiuin, Jul. Pollucem, hb. 6. cap. 19. pag. 1 Simoni-dem poetam apud Clement. Alexand. hb. 1. Pasdag. pag.177. &c.

4. Barbaricam. ] Ita MSS. omnes : hoc est, exoticam &peregrinam, nec in orbe Romano natam. Medicamenti me-minit Marcellus Empir. cap. 8. pag. 63. & 66. quod barbari-cum similiter vocat: nempe ex rebus conflatum extra huncorbem Romani impera natis. Error fallus veterum in eofuit, quod barbaricam radicem vocarent, quae foret dome-stica. Hunc locum ut interpolet, explicetque , Salmasiusfrustra desudat > in Solin. pag. 1068. cum bauliarida pro bar-baricam reponit.

3 - Odor est ei. ] Radici scilicet. Dioscor. lib. 3. cap. 31.J 1 3 ö/uoicu nt 7 r § /utA an®* itktßopov , ioik^ou rij oeptriKitta.fj.ee fiai.

6. Gracili filo,] Diosc. loc. cit. 'j Topice , icj

7. Combretum. ] In Indice, Combetrum. In Tuscia, Herba I**“■gula, inquit Anguillara, part. xi. pag. 179.

8. Hac sunt tantum. ] Hac re solum, inquit, affinitatt 131habet combretum cum bacchare: cetera absunt: odor, a 11 ''guentique in radice dos. Vide Notas & Emendationesnum. IV.

fi. Graci asaron. ] De quo lib. 12. sect. 28.

10. Quoniam in coronas. ] Quoniam coronas non or ° e ,yv A i 7wp©',non ornatus. Vide Lexicon Constantini , & V°*'inEtymol.

Sal. XVII. 1. Crocum. ] Mauritanorum appellatione Z- 4 'farano vocamus: du Safran , inquit Ruellius , lib. 2. P a §'r-4-

2. Ad scrupula. ] Sive , ut M S S. scripula. DecoqU“ 11 ^are*, inquit, quod acceperunt: ut vix reddant singul*gula scripula. Scripulum est pars quarta & vicesima unci*'aliis ducentesima octogesima octava. As est area, vel to stum quod seritur in area. Ea area decoquit ad singula stfl'pula , id est , ad quartam & vicesimam partem unci* : ut '*•ea supersit ex tota area.

3. Sativum latius. ] Ita MSS. Forte latius. Depictum vl 'de in Eystetensi horto.

4. Etiam Cyrenis. J Sic Theophr. lib. 6 . cap. 6 . CUJUS ° ratio ex Athenxo corrigenda est , lib. 13. pag,-682.

3. Vbi fimper flores. J Reliqui flores , pr*terquam croO*Athen. loc. cit. -

6 . Prima nobilitas. ] Diosc. lib. I. cap. 23. Tranflcrip* 1h*c Solinus , cap. 38. pag. 68.

7. Aliqui Phlegrao. ] Cave hic Plinium ex Diosc. cotNgas, quod Turnebus tentavit, lib. 16. Adversi cap- 1

pag. 642.

8. Adulteratur. ] Vide Galenum , lib. 1. de Antidotis > ca P14. pag 886.

fi. (•'eluti fragile. ] Cum inaruit. Sic Dioscoridi, extima edit. Aid. xpo*©-* cdiS^o^ic laudatur : improbatur >*nfiCus , humidus. ,

10. Cum fit mediocre. ] Ita MSS. omnes, Reg. 1.2- ^

bert. 1.2. Th. & alii: non, ut editi hactenus , cum sit m ‘ 'candidum. Quin etiam in Reg. I. cod. dileacon. In Lolbert- 3dialeacon legitur , forte pro Deliacon.

11. Transferri. ] Ita fit & in Gallia pastim. Nullis* v

getius est, quam in Agenncnsi agro & Narbonensi P rvincia. .. ^

12. Vsus ejus in coronis nusquam. ] Nisi in conviviis

arcendam ebrietatem, ut dicetur sect. 81. \ 6 -

13. Herba enim. ] Hxc totidem verbis Theophr. stu-hlst. cap. 6 . i,,

14. Sed vino. ] Hoc illud est fortafle quod idem ^explanatius , sect. 81. Qui crocum prius biberint , crapuh> ,nsentiunt: ebrietati eo resistunt. Vel potius, dilui crococommode vinum innuit, ad theatra replenda.