2 .P 4

i ro.

NOTi£ ET EMENDATIONES

AD LIBRUM XXII.

NATURALIS HISTORIA-

C PLINII SECUNDI

Seit 3. I. T A N S & in sicco carpit , quo fruges mo-

do : fid culpa non ablui usu : alioqui ful-gentius inflrui poterat luxuria. ] Totidemplane ljfflabis apicibusque locum huncrcpriTentannis , quot exhibent codicesM S S. Reg. Colb. Chiffl. & Vofsianus,teile Gronovio. Fuit mirifice alioquidivexatus a Criticis. In libris nunc vul-gatis legitur , quod frugi mundos exfcu'pat. His alioqui fulgenti-bus influi. Illud fugi mundos ab Hermolao eil : Hts alioquifulgentibus , a Gclenio Pintianus : carpit frugem , qua mundussine culpa non absit. Salmasius iu Solin. pag. 272. & 1147.carpit , quod frugi non ederit , culpa non abnuat : usu alioquifulgentium Crc. Gronovius : Sed culpa non placuiß'e usui , alioquifrugalius. Sincerum vas alius alio incruilat modo.

[bid. I I. Interim fortius agetur : audloritasijue quanta debeatur etiam

surdis .... herbis perhibebitur. ] Sic reilituimus ex iide codi-cum MSS. Reg. & Colb. cum prius ,Lc vitiosa interpunctio,& corrupta /crba sententiam everterent: Interim fortius augeturSedi. 6 uufloiitas: qua quanta debeatur, 0 7 “c.

III. Manilio Cos cohortibus fervatis’. ] In libris vulgatis ,Manlio Cos. tribus cohortibus fervatis. Manlium Appianus vocat,toto libro de bello Punico : Manilium , Pliniani codicesmanu exarati : in quibus nec cohortium numerus signatur :credo, quod incertus foret: Nam Livius in Epitome, llb.49. duas dicit : Obsideri, inquit, oppugnarique capta est Car-thago a L. Marcio , M. Manlio Casi’. In qua oppugnatione cumisegleflos ab una parte muros duo Tribuni . temere cum cohortibusirrupissent - V ab oppidanis graviter cederentur : a Scipione Afri-cano expliciti sunt. Appianus, in bello Punico, pag. 42. qua-rtier. Aurei. Victor', llb. de viris illustr. cap. 58. octo : Tri-bunus in Africa , inquit, sub M. Manilio Imperatore, cohortes odioobsidione vallatas consilio C?" virtute servavit-, a quibus corona obsi-dionali aurea donatus.

Sed}. I v. Radix in oleo non fundit rubentem succum : CC hoc ab anchti-

2 4 - st discernitur. ] Ita reilituimus hunc locum, tum ex M S S! Reg.Colb. & Chiffl. tum ita pollulante lententia: cum prius per-peram legeretur , Radix oleum non fundit, sid rubentem succum :Nam neque oleum anchusa fundit: nec si rubentem succumdat pseudanchusa , ab ancluisii discernitur.ll'd T. Cinis srpentium fugat. ] Ita libri vulgati, cum Reg. 3.

1 ‘ cod. At Colb. 3. Forte sincerius, Cirus serpentes sugat: ut vox ea,virus , non venenum serpentium , sed gravem pseudanchusa;odorem significet, qm serpentes fuget. Sic idem alibi: Cujusradix evulsa virus hirci redolet.

Sed}. V I. Silis effigie. ] In libris hactenus editis > simili effigie: At37. qux ea demum effigies ell ? nam buprellis certe , qua: pro-

xime antecellit , nota nulla traditur. Mendum indicaruntprobatissimi codices , Reg. Colb. Thuan. Chiffl. in qui-bus filis effigie legitur. Eli autem silis, sive seselis, ut alibidiximus , forma plane anetho simillima , quod ad corymbosseu umbellam attinet, quaim in cacumine utraque gerunt:id quod Diolcorides cum Plinio pariter adnotavit, lib. 3.cap. 80. ) Tmgcp QusiS'a; ixavu; 0' x-ttoXo; , cxldz.je. ia 5

ojuota ohi6» Lee. Habet vero caulis ipse agnatos ramulos complures,qui quidem umbellas gerunt ancihi similes , 8cc. Sive , Iit Oribafiiinterpres reddidit, lib. x r. pag. I $6. Multas appendices caulis ha-bet, qua umbellas anetho similes seru nt.

Sed}. VII. Lavantur etiam, ut plumbum , oculorum medicamento.']

47. Dalecampins , ( quoniam ita superis placuit, ) medicus , legijllbct, Linuntur etiam ad plumbum CJ* oculorum medicamenta : quodnec orationis structura patitur, necpnens scriptoris. Lavariplumbum , quod genus metalli notissimum est, ad oculorumremedia, ipse Plinius prolixe edocet, lib. 34. fest. 50. Similiratione lavari nunc fungos jubet, ad eadem medicamenta :quid planius ?

Sed}. VIII. Clavis , qui vu’go morticini appellantur , nitro mixto.4^. Alopecias nitro ante siubatlas replet cum vino , ter croco , aut pipereCfc. ]. Prius legebatur , Clavis pedum - qui vulgo . nitro mix-

to , ante fubailum. Carnes replet &c. insigni medicamentorumperturbatione , & veterum codicum neglectu : in quibus necvox pedum adest : nec carnes > led alopecias diserte legitur. SicReg. 2. aliique. De clavis pedum utique paulo post traden-tur remedia > quse diversis locis non loreiq tractanda, si de

ipsis nunc ageretur. Sed vox adjecta, morticini, non dc vUgari genere clavorum, accipi liare oportere declarat. A‘°Pcias vero quod attinet, Diolcorides adstipulatur - Vcap. 94. ’ AXaixtx.tcs; Qtgsmvar , oiis oisai monpi^

IX. hem animi humilis & pr.tparci , quod illi dixere m tCfpjychos. Et esi ratio subtilitatis immense , a Platone defendens^<yc. ] Exclamat Salmasius , in Prxsat. Plin. pag. t° 7 - A..xfotrpvKTUf confundi a Plinio, cum /uixpo-sivgei;^ E»" tanimi & praiparci homines, Grarcis vocati ptixpo^dcontra liberales & prodigos pxt 701X0 ■si J^i;. At

tu; appellari, quibus minimus est venarum seu artcriari»» ,pusillulijue pulsus , ut est eorum , quibus animus deficit :

*p dt otpos/siv medicis dici, indeque peixpoiripux.ni ; , q»R'talis est. Hoc ante Salmasium dixerat Cxlius Rhodig- 11 ’3. cap. 15. pag. no. At liibjicit ille deinde , hanc effDiofcoridis de melicrato, seu aqua mulsa, orationem,Rbro videlicet quinto, cap. 17. T« j *** T

KpoetyuxTzcy £ /cc&evav , ^ flijoexynzov. Audivifle phninni aanagnoste legi /xixposij7^1;, pro peiKpootyd&m; : Elfe id 1 pro perridiculum , aquam mulsam prodesse hominibus • 1111mi humilis ac prarparci. Alterum hoc convicium Salina"»*'ut Plinio ingereret, a Dalecampio mutuum accepit , nCreddidit tamen, non appellato ejus nomine. Sed lubct 1 ^utroque conqueri, & sane licet. Quid enim ? Noy p° te 'iit impune ac sine noxa Plinius quxdam afferre in medi» nl jquae Dioscoridi latuerint ? etiamne si quempiam alium R' 11 'tentia: su„e adllipulatorem habeat ? etiamne si Platone 111 .'Atqui hujus ipsius placiti auctorem hunc allegat, verp^iis quae ilatim subnectit : Et est ea ratio , inquit, senteiit> 2que , a Platone descendens , molliti videlicet ac mutari e>mores, trist itiamqiic, luctumque comprimi : neque irl ^Ead corpora, quam ad animos ipsos cibum pertinete. I ^toni igitur, non Pii lio, si jure licet, dicam scribant ei»'diti illi nos iri reprehensores.

X. Mulst tantum nutritu toleravere , c Te. ] In M S S. R."Colb. &c. mulsi tantum intrita. Est autem intrita, panis c" 111vino, mulsovc in mortario pistillis contritus : indenomen. Sic libro 9. icct. 9. Nec piscibus tantum, sed'" 11panis e vmo siaiantur. De cibo autem, hoc est, intrita, n0 jm»lso mero intclligendum, fatis fortastis declarat id ff'Acontinenter subjicitur , toleravere, neque alio ullo cibo. A"Diophanem in Geopon. lib. 15. cap. 7. pag. 4-7, ittt p 10nuntiantem : Oi k» pidhin sis dpru fustsu rptposVjl! *

ini £iuoi. Qitt in finedia meile cum pane nutriuntur,

iifstme vivunt. .ra

X I. Morbum arquatum. ] In M S S. Reg. Colb. Th Ch 1arquatorum morbum legitur, haud aspernanda sane seris 111 . 1 "Nam qui eo morbi genere laborant, Arquati dicuntur > 111 ^quit Nonius Marcellus , cap. ;. num. 14. quibus color C 0111virent, quasi in arqtti similitudinem.

XII. Addita resina V galla. ] Sic libri vulgati, elini Rpr1. cod. in quo addita resina galla legitur. At in Reg 1Chiffl. resina Gallica. Qux e Gallia F.truriaquc convehit» 'resinam in primis commendat Dioscoridcs , lib. t. ca l’'^oitcmtjuc larignam , qu.t ex Gallia Subalpina afferret :»'*r«Äia« <£ Tvpplujtotf . . . . (s Sj»' raXatta; -f astd:

XIII. Vel laterum , vel virilium dolores , cum papavere, 11

meliloto, taxe, ] In MSS. Reg. i.'i. & Chiffl. nulU l3ti'Lim , nulla virilium mentio : sed vel annum tantum * c S;sIn Colb. 3. vel virilium dumtaxat. Eamdem tarne» ,lli '\. <

,cinam lateris dolori Dioscoridcs adhibet, lib.

Tliw pctXiXuTu j tL xaidleu; civcod'iwiuv ‘rraplp^a iit; ton e/dXyistn,

X I V. Ad sirumas cum pice, C impubis pueri urina - c ‘oleo. Cum Graco feno contra tumores pr.ecordiorum. ] Pri» s p,

batur, vitiata interpunctione , extritaque vocula,na. Cum oleo Cr feno Graea, CTc. Verum & in IvUsi- »Colb. Th. Chiffl. cum Graeo feno legitur, & scriptores cteri oleum ad strumas adhibent: ad praecordiorum R' 1 *teflinorum mllationcs non adhibent. Marcellus Emp»' 1 esicap. 15. pag. 107. Earina hordeacea , ptx liquida • t !,r "

(.-y" oleo mixta, percodlaqne, adjeilo puerili lotio fitbaila, n >ore

I

5 "

D'

jliil'

sii’

sii '