r §8 C. PLINII NATUR. HISTOR:
infestant. 4 Sistunt tamen alvum, s sanguinem exscreantibus utilislimae.musto fuere , pejorem vim etiamnum habent , quam quae in vinaceis. 7stomacho inutiles facit, 8 Saluberrimas putant medici in caelesti aqua servatas
Quae vero»»Sapa quoq^etiam 11
minime jucundas : led voluptatem earum in stomachi ardore sentiri , & in amaritudi 11S jecorisfellilque vomitione in choleris: hydropicis , cum ardore febrium aegrotanti9 At in ollis servata:, &os, & stomachum, & aviditatem excitant. Paulo tamen g‘viores existimantur fieri 10 vinaceörum halitu. 11 Uvae florem in cibis fi edere gallina
habent, eflL aCl ° ri
i&*
uvas non attingunt.
VIII. Sarmenta earum , in quibus acini fuere , adstringendi vimio ex ollis.
IX. 1 Nuclei acinorum eamdem vim obtinent. Hi sunt qui in vino capitis doloremciunt. 1 Tosti tritiquc stomacho utiles sunt. 3 Inspergitur farina eorum , polenta; m° J 'potioni , dysentericis , & coeliacis , Se dissoluto stomacho. Decocto etiam eorum f° veploras & pruritum utile est.
X. Vinacei per fe minus capiti aut vesica: nocent, quam nuclei : mammarum irm almationi triti cum sale utiles. 2 Decoctum eorum veteres dysentericos Sc coeliacos jm'^'& potione, Sc fotu.
XI. 1 Uva thcriace, de qua suo loco diximus , contra serpentium ictus estur. 1pinos quoque ejus edendos cenlent, imponendofque, vinumque & acetum ex his b
20 auxiliarem contra eadem vim habet.
XII. 1 Uva palla, quam astaphida vocant, stomachum, ventrem & interanea t eI1 L
ret, nili pro remedio in ipsis acinis nuclei dient : 1 iis exemptis Velicr utilis habetur: J | lii, alba utilior. 4 Utilis Sc arteria; & renibus: sicut ex his pastum privatim e lerped 1 ^contra haimorrhoida potens. 5 Testium inflammationi cum farina cumini, aut coria^imponuntur: 6 item carbunculis, articulariis morbis, line nucleis trita: cum ruta: l’ 0 ' 1,ante vino hui cera oportet. 7 Sanant epinyctidasi, & ceria: dysenteriam cum suis n l,cC v* Et in oleo cocta: gangraenis illinuntur cum cortice raphani & meile. 9 Podagris & 11guium mobilibus cum panace, Sc per fe ad purgandum os caputque, cum pipere c ° lmanducantur. .
XIII. 1 Astaphis agria, sive staphis, quam uvam taminiam aliqui vocant fallo : 1enim genus habet, cauliculis nigris, rectis, foliis labrusco:: fert folliculos verius,acinos, virides, similes ciceri: in his nucleum triangulum. Maturescit cum vindemiaUgrescitque: cum taminia: rubentes norimus acinos, fciamusque illam in apricis 11J L ■hanc non nisi in opacis. 3 His nucleis ad purgationem uti non cenfuerim, propter
35 tem strangulationem; 4 nec ad pituitam oris siccandam, fauces enim laedunt. J phth * 11
30
NOTi.
4. Sifiunt tumt». ] Diosc. loc. cit.
5. Sanguinem, See. ] Plinius Valcr. lib. i. cap. 64 & Diosc.loc. cit.
6. bfu.e vero in muflo. ] Diosc. loc. cit.
7. Sapa quoque. ] Diosc. loc. cit.
8. Saluberrimas. ] Diosc. loc. cit.
9. At i» ollis. ] Diosc. loc. cit. & Galenus , lib. 2. ile alim.facult. cap. 9. pag. 342.
I o. Finaceorum halitu. ] Quibus scilicet uvx stipantur ol-lis incluse. Supra lib. 14. lest. 3. Alix in sua tantum conti-nemur anima , ollis fictilibus , V“ insuper doliis inclu/le , flipata vi-naceis circumsudantibus.
I I. Fv.e florem. ] Simile illud est quod superius attulit,lib. 14. fest. 18. de vitis labrusca: acinis : Fniverfi numquammaturescunt : & fi prius quam tota maturescat uva , incofla deturgalHnacco generi, fiaflidium gignit uvas appetendi.
Scit. IX. I. Nuclei acinorum. ] Diosc. lib. 5. cap. 3. Aci-ni grana sunt uvarum : nuclei acinis , seu granis inclu-duntur.
2. Tofli tritique. ] Diosc. Ioc. cit.
3. Infi'ergitur. ] Diolc. ( ! 1 ;^ fi.-m j , V. «> r\ de.plrts ion-
Tmmdpfy* domrng/.ufts , ^ tytXta^I; , £ tv7(
T" uv xXeXopfyoo te .
Seil. X. I. Mammarum. '] Diosc. loc. cit. Tt> j n/afvXortcdnoti .wnarhÜTiimt /ut&’ .fiTüf q>Xt[ptsiu.i , L
, (L curcop)o)fft)> f^cstev. Reconditi vinacei, inßammatis,praduris , ac lade turgentibus mammis cum Jale imponuntur.
». Decosium eorum. ] Diosc. loc. cit.
Seit. X I. 1. Vva theriace. ] De qua lib. 14. fest. 22. Qua?de hoc uva: genere Plinius refert, ea totidem verbis reci-tat auctor Geopon lib. 4 cap. 7. pag. 107.
2. Pampinos quoque. ] Nunc pampinos pro foliis accipit:nam Grrcus auctor proxime laudatus habet, ni tpöxbu -f
xfxaiAu XiHXfjfiia ,, i-., imtifififia.
Seil. X 1 1 . 1. f^va passa, quam astaphida. ] Ha?c totidemfere verbis Diosc. lib. 5. cap. 4. ubi hanc uvam ratplfoi vocat,<juam ceteri Attice «eVa-piA. VidcLexicon Constantini.
2. Iis exemptis. ] Diosc. loc. cit.
3. Et tussi. J Diosc. loc. cit.
4. Vilis er arteria , e?" renibus. ] Diosc. loC- cit- ^c
5. Teflium inflammationi. 1 Diosc. loc. cit. jJji-
verbis: sed pro coriandri farina , fabarum lomentum . ^bet. Idem tamen, lib. 3. cap. 71. cum uva pasta c :|j;ddrum testium intlammationibus , carbunculifqu 6 111prodidit.
6. Item carbunculis, See. ] Diosc. totidem verbis- y.
7. Sanant epinyllidas. ] Vide Notas & EmcnJ. [yi,
8 Et in oleo .... gangranis. ] Et his quoque °F*
scribit Diosc. loc. cit. c ; t ,
9. Podagris , &c. ] Hic verbis totidem Diosc-
Seil. XIII. I. Aflaphis . taminiam aliqui vocant T^ii'
Corii. Celsus, tradit ea qua: hic a Plinio repremtut , lib. 3. cap. 21. Vva taminia, quam ruftü u dsinominant. jlä'
2. Suum enim genus. [ Suum enim fxfiif d%t l * fi cn V
bet diversum a taminia. Describitur illud a Diolc° r - r ficap. IJ6. Zrnsii; ei , tf ux,a $0' ’lyß uecfi?»f i fi h ' S , yifii-m^tgsidfiii , igtoXix , ifja , /at W .... -f 3 uooprri’ si 1 p)i'uUte xCcofoif aiWeji iftßttits , rgf-y«yov,&c. Qu^ p-K'nianis prorsus gemina, pariaque. Pingitur a Dodon*
362. In officinis retinet nomen: Gallia pediculari" 3 ^. r j'aux poux. Et vetus illa quidem appellatio cl jj ss .fl> :
P Herbe
ioh s '
bonio quoque Largo agnita , Compos 8. Ad cap llt ‘ l'S. mfths ioeiM . quam herbam pediculariam , ‘i““ 1 ' ‘
¥
Ist-
er
■xyius tttfiM . quamnecat, quidam appellant.
3. His nucleis. ] Diosc. iisdem verbis, lib. 4- c- 1 P'
4. Nec ad ... . ficcandant. ] Hoc est - trahendam p 1 '
hauriendam. Nam , Diofcoride teste , loc. cit. P‘ ur , ii*tuitam commanducata trahit: j ,
jtA«,-?,. c it- u
5 . Phthiriasi, 8cc. ] Iisdem verbis Dioscor. 1 _ Stasi' 1 q,
Thcod. Priscianus , lib. I. cap. 4. de pediculos’ 1 , «ragria unciis 11 . Sandaraca uncia una, cum oleo O 1 I"
quam contriveris, omne carpus perungendum efi. Atst 11
k-
iad 6