3 oo C. PLINII NATUR, HIS T 0 R,
imposita , ut bryonia : '* quare quidam hanc albam bryoniam vocant. 13 Alia vetonigra esticacior in eodem usu cum meile & thure. 20 Suppurationes incipientes discutit -veteres maturat & purgat. 21 Ciet menses & urinam. 12 Ecligma ex ea fit litfpiriosis ^ &contra lateris dolores , vulsis , ruptis. 23 Splenem ternis obolis pota triginta diebus con-5 siimit. 2+ Illinitur eadem cum fico «St pterygiis- digitorum. 25 Ex vino fecundas femina-rum apposita trahit: " &c pituitam, drachma pota in aqua mulla , succus radicis. Col-ligi debet ante maturitatem feminis : 27 qui illitus per le & cum ervo , laetiore quodamcok te & cutis teneritate mangonizat corpora. T und itu r ipia radix cum pingui fico, eru-gat que corpus, 11 statim bina stadia ambulentur: alias urit, nisi frigida abluatur. Jucundiusio ho C idem praestat nigra vitis: quoniam alba pruritum affert.
XVII. 1 Est ergo & nigra , quam proprie bryoniam vocant , alii Chironiam , a ' 11gynxeanthen, aut aproniam , similem priori, praeterquam colore. 1 Hujus enim nig rUinesse diximus. 3 Asparagos ejus Dioclcs prxtulit veris asparagis in cibo , urinas ciendae >lienique minuendo. In frutectis & arundinetis maxime nascitur. 4 Radix foris nigra, i sl '15 tus buxeo colore, osta infracta 5 vel efficacius extrahit, quam supra dicta. ® Ceterumeidem peculiare est, quod jumentorum cervicibus unice medetur. 7 A'iunt si quis vill anlea praecinxerit, fugere accipitres, tutafque fieri 8 villaticas alites. Eadem in jumento ho-mineque, 9 flemina, aut sanguinem, qui fe ad talos dejecerit, circumligata fanat. Et h**ctenus de vitium generibus.
20 XVIII. Musta differentias habent naturales has, quod sunt candida, aut nigra , alltinter utrumque : aliaque, ex quibus vinum fiat , alia ex quibus pastum : 1 cura diffe ren 'tias innumerabiles facit. In plenum ergo hacc dixifie conveniat. 2 Mustum omne stom a 'cho inutile, venis jucundum. 3 A balineis raptim & sine interspiratione potum , necat-4 Cantharidum natur« adversatur. Item serpentibus, maxime hxmorrhoidi, & falamam25 drae. Capitis dolores facit, Sc gutturi inutile : prodest renibus, jocineri , ■& interanei?-velicx : J collaevat enim ea. Privatim contra buprettim valet. 6 Contra meconium, 7 l a 'ctis coagulationem , cicutam , 8 toxica, dorycnium , ex oleo potum , redditumque Vo-mitionibus. Ad omnia infirmius album, jucundius 9 pasti mustum, & quod minorescapitis dolorem afferat.
zo X I X. 1 Vini genera differentiasque perquam multas exposuimus, & fere cujulq llCproprietates. Neque ulla pars difficilior tractatu, aut numerosior: quippe cum sit 2 tarduidictu, pluribus prosit an noceat. Praeterea quam ancipiti eventu potu statim auxilium 3aut venenum ? Etenim de natura ad remedia tantum pertinente nunc loquimur. Unum ^
N O T /E.
18. Quare quidam. ] In quibus est Diosc. lib. 4. cap. 184.& auctor Kiranidum Hiram , pag. 8 & 13. Galenus quoque,lib. 6. de fac. limpl. med. cap. 34. pag. 155.
19. Alia vero nigra. ] Dc qua sect. 1 ’eq.
10. Suppurationes. ] Redit ad vitem albam , cujus dotesabsolvit. Inflammationes discutere, ac rumpere abscessusscribit Diosc. loc. cit.
21. Ciet menses , &c. ] Dioscor. & Kiranidum auctor,
? a s-1;- . ,
zi. Ecligma. ] Diosc. loc. cit. E uAeturit j [xtAtrifrdis au-mt, %te xvt‘.outiets, >£■ Sticontein, ^ ßtjocuifi , xAio^fits aAyStst, pijyptettTt , uj ovdtr/uatrt Sthrai.
13. Splenem. ] Diosc. & Kiranidum auctor , locis cit. Apu-leius quoque , cap. 66 .
2.4. Illinitur. ] Diosc. loc. cit. & Galenus, lib. 6 . dc fac.simp. med. pag. 15 5.
25. Exvmo.ikc. ] Dioscor. loc. cit. npontesex vfipa ,ry.Sputt Simcm&mf. Apposita, ftve in pejjo subdita,parttis fecundas morantes trahit. Sic & Kiranidum auctor,
pag 1 3 -
26. Et pituitam. ] Diosc. loc. cit. ’X.oAi'S.trai jj * p{£* du-rui ’ mitrae Si ovi /sit Atugglruo y. ?o e . . . £}a» tpAty-
fict. Succus e radice vere exprimitur , qui ex aqua mulsa potus ....pituitam tr.Jiit.
27. Qui illitus. ] Dioscor. loc. cit. & auctor Kiranidum,pag. ii-
Seil. XVII. I. Fß er g° C7* nigra. ] De qua Diosco-ndes 3 lib 4. pag. 183 AfcmA(5y /AcAanee. et St ßpoettia /tis—Aium, oi Xopivi 'nos auTnXav. Eadem ex Cratcva refertNicandri Scholiastes in Thcriac. pag. 39. Colore tantumab alba discrepat: in Saxonia , Vveltphalia , Pomerania gi-gnitur, ut Dodonams testatur , pag. 395.
2. Hujus enim .... diximus. ] Slip lect.
3. Asparagos ejus Diecles. ] Et post Dioclem Dioscorides,lib. 4. cap. 185.
4. Radix & c. ] Totidem verbis Diosc. loc. cit.
5. Fel efficacius. ] At Diosc. urloi /ceiinvt ä tpyes , inefficaciusprodest. Diolcotideni sequitur Galenus, lib. 6 . dc fac. simp.med. pag. i 55 .
6 . Ct erum eidem. ] Diosc. locis cit.
7. Aiunt, fi quis villam ea pnecinxerit. ] Ita scripsimus kXstigiis veterum codicum , pro tinxerit , quod cis msulium-
8. Fillaticas alites. ] Gallinas videlicet : quibus P ra ? tCl j0 .
vitis alba utilis eit contra pituitam i ut dictum cit bb-sect. 78. s b ( C .
9 Flemina."] Quid flemina sint, ipse verbis statim Wquentibus aperit. Vide Notas & Emend. nnm. V 111
Seil. XVIII. I. Cura. ] Ars , industriaque bominiuu^.^
2. Mufium.] Vinum novum: unde mulleum vocatur ,<-r
quid novellum, inquit Nonius. ,
3. A balineis.] Diosc. in Alexiph. cap. 34. Kaj -r» , "^KC.
i'Shp 7 m(iii , u axioni rrcAui , y Auxiis enes 7teteif s
Aqua etiam frigida unico haustu , ac fine interspiratione t ’ 1 ^
aut meracum vinum , paffumve liberalius haustum > prxj erbalneo , aut cursu , QT concitatiore quavis exercitatione > str a,l a Utus ac dolores infert.
4. Cantharidum. ] Adversus cantharidas vinum dul c ® 1
talius hauriendum monet Diosc. in Alexiph. cap. 1. . Ifl .
5. Cottetvat.] Leviorem facit vesicam, & magis l u " rl ‘ j ,^Egimus de hac voce lib. 17. sect. 35. nota i;o. <iavc ^ te ' £ ;psno credas, qui collevare putat hic este t’, cum f?
sit im At eutm. -
6 . Contra mcconium. ] Scribonius Largus , Comptu- ^Ad opium , five mecoittnm : Prodest O“ vini cyathus > S* ijutit£ 7 " olei cyathus .... j Item vinum ty acetum pari mensura
ex aqua mulsa cum rosa ejus mensura , ita ut ista subi n!le Jq,tur rejicere , ye. Opium , sive meconium , papa' rer ! s c|t ),dis succus est. Potum facit capitis gravitatem , gelat* 01 £( i-& livorem artuum .... Prseterea spirationem impedit» s ftem soporat, sensuique abalienat, &c. Hxc idem La oloc. cit. ,^i,r,
7. Laciis coagul. ] Lac potum , si in stomacho c0 j* 1 ' ifl,& congelatur, hominem praefocat. Vyic Sctibon. La>6
Compos 197- . , sfMscF
8. Toxica. ] Toxicum gemis est veneni nobis hau« *ploratum. De dorycnio diximus, lib. n. sect. iof-
9. Pasti mustum, j Vini dulcis mustum.
Seil XIX. I- Fini genera.] Lib. 14. sect. 8. 9 - 3 °J t sttt.
2. Tardum Aid».] Ita libri omnes. Fort c. arduum