Band 
Tomus secundus.
Seite
362
JPEG-Download
 

V

ut do*

CAP. IV. 20

3$1 C. PLINII NATUR. HISTOR.

VII. 'Fuit quidem & hic quondam ambitus, nominibus suis eas adoptandi,cebimus fecisse reges: 2 tanta res videbatur, herbam invenire , vitam juvare, nunc f° rtallis aliquibus curam nostram frivolam quoque existimaturis : adeo deliciis sordent etwa 1qux ad salutem pertinent. Auctores tamen quarum inveniuntur , in primis celebrare p ar

5 est , effectu earum digesto in genera morborum. Qua quidem in reputatione mii el ' erlsortis humanx subit , prxter fortuita casusque , } & qux nomina omnis hora excogitat»ad millia morborum lingulis mortalium timenda. Qui gravillimi ex his lint discernere,stultitix prope videri potest, cum suus cuique ad prxsens quisque atrociilimus victenttu-4 Et de hoc tamen judicavere avi experimento , asperrimos cruciatus este calculo 1 ' 11111io a stillicidio velicx: proximum stomachi, tertium eorum qux in capite doleant : 5 1100ob alios fere morte concita. A Grxcis Sc noxias herbas demonsttatas miror equid elll ‘Nec venenorum tantum : quoniam ea vitx conditio est, 6 ut mori plerumque etiani °Ptimi portus lit: tradatque M. Varro , Servium Clodium equitem Romanum magnitua 1ne doloris in podagra coactum, 7 veneno crura perunxiste & postea caruisle sensu oP 111 ’15 xque quam dolore in ea parte corporis. Sed qux fuit venia monstrandi, 8 qua nientc 3solverentur , partus eliderentur , multaque similia ? Ego nec abortiva dico , ac ne aP atoria quidem , memor 9 Lucullum Imperatorem clanstimum amatorio periisle : nec m 1Magica portenta , nili ubi cavenda sunt aut coarguenda , in primis fide eorum danu wtJ 'Satis operx fuit abundeque prxstitum vitx, salutares dixisse, ac postea inventas.

VIII. i. Laudatiilima herbarum est 1 Homero teste, quam vocari a Diis putat m°q !& inventionem ejus Mercurio assignat , contraque summa veneficia demonstrat. z Leam hodie circa Pheneum , & in Cyllene Arcadix tradunt, specie illa Homerica ,rotunda nigraque , magnitudine expx , folio scillx : effodi autem difficulter. 3 Or^ 1auctores florem ejus luteum pinxere , 4 cum Homerus candidum feripIerit. Inveni e

2 Z ritis herbarum medicis, qui & in Italia nasci eam diceret, afferri que Campania misi .quot diebus estostam inter difficultates saxeas , radicis x x x. pedes longx, ac ne fic st uldem solidx , sed abruptx.

IX. 2 . Ab ea maxima auctoritas herbx est, quam 1 dodecatheon vocant , om* 1111111Deorum majestatem commendantes. In aqua potam omnibus morbis mederi traff"^'2 Folia ejus septem, lactucis simillima, exeunt a lutea radice.

X. 3 . *■ Vetustissima inventu Pxonia est, nomenque auctoris retinet, 2 quamdani pentorobon appellant, alii glycyfiden. Hxc quoque difficultas est, quod eademter alibi nuncupantur. 3 Nascitur opacis montibus, 4 caule inter folia digitorum qiU 111 ^ferente in cacumine veluti Grxcas nuces quatuor aut quinque. 5 Inest iis femen copi<T lllll;

30

N o T M.

elfe a milite Romano de Britanni* nomine , quoniam ibi plu-rima nasceretur , cum pi xscrtun Britannia tum lui juris eilet ,nec populo Romano subjecta.

Sed. V I I. l- Ut docebimus.] Sect. 33. & seqq.

2. Tanta res. ] Vide Notas & Einend, num. III.

3. Et qn.t nomine ] Nomina nova novis morborum generi-bus , qu* liibimie nascuntur, indita.

4. Et de hoc tamen . avi experimento. ] Vide Notas &

Einend . num. IV.

5. Non ob alios.] Non alios fere morbos morte consecuta.

6 . Ut mon.] Fcrdinandus Pintiamis, qui in eadem exor-nanda sparta laboravit , in qua nos sudamus , insculpi Sal-lnanticx sepulcro Jsuo jussit, O P 1 IMUM VI T A EBONUM MOlt S. Vide qu* dicta sunt lib. 7. sect. 54.nota 1.

7. Veneno. ] Cicut* succo.

8. Qua mentes. ] Qu* herba faceret insaniam, partus eli-deret , &c.

9. Lucullum .... amatorio. ] Amatorium poculum dicitur ,quod ad amoris insaniam impellit: quale Lucullo Calliitheneslibertus suus obtulit, ut impensius ab eo diligeretur : verumveneni vi alienata domini mens est , & mors consecuta. Plu-tarchus in Lucullo , pag. 520.

S(d. VIII. I. Homero.] Odyls x.'. vers 30:.

Sl’c dqp tycovqeaf rropt <pdpp.au.ov Apstitpovrrt ,

£'k tf iptitrets , *«/ poi Quotv deris t^esf.tv.

VtUvt piv pikotv escat , yakaxrt y ttxtkov «vöuff,

Moekv ptv xaktlSCl Stot • yakizrov $t r’ o’po'ostlvyt Ihrrrdiot ' A rt omvfei fdvavrM.

Transscriplit hunc Plinii locum Apuleius , cap. 48. Homeri-cum moly , elfe Democriti aglaophotin , de qua nos egimuslibro superiore , Lobelius lcripiit in Notis marginalibusM S S ad Anguillara, pag. 90 Elie rutam silvestrem affirmatGalenus, lib. 8. de fac. simp. ined. pag. 219.

2. Nafii eam.] Tota h*c descriptio apud Theophrastumest, lib 9. bist. cap. 1;. Sed is crrailc Homerum ait, qui *greevelli hanc e tellure cecinit. Vide & Dio se. lib. 3. cap 54.

3. Gr ta auderes. ] Quos Priapeiorum auctor est secutus,co carmine :

Hinc legitur radix, cuius flos aureus exit:

Quam cum moly vocant, mentula moly vocant. , . ^4. Cum Homerus. ] Loco allato : & qin Homerum Vest Naso, lib. 14. Metam, vers. 291.

Tacifi r huic forem dederat Cyllenius album:

Moly vocant superi: nigra radice tenetur. ( jjjt

Diose. quoque loc. cit. dvSit kfoxoioii opota yakawnXf 1este, viola? alb* flores similes, & lactei coloris. Galei ,us >

7. de fac. simp. med. pag. 211. dvhoc yakuxmdti- wjiflSed. IX. 1. Dodecatheon.] AcehesUoi , herba 3 duoDiis majoribus appellata. jjj,, »•

2. Folia ejus. ] Vrofedo hac effigie , inquit Ruellmb, ^ |( <tpag. 449. frequenter in dumetis enatam vidimus : tieruinplura de ea traduntur , an dodecatheos fi r, non aufim affi rr,, ‘ lT .* po*Sei}. X. I. Vetufliffhna .... Eaonia.] A PjeonC Mc ^ „kmen invenit , qui vulneratum Plutonem ab R C1C c>Homerus quidem fabulatur, Iliad. t. vers 40i;i cU ! yt>'perbibetur. Nomen in officinis servat: vulgus Pivon>cat : Vivoine. Genera ejus quatuordecim in hortodimus. Pjcoma mas a Mattbrolo delineatur, rn Ise- )'

pag. 914.

2. Quamquidam] Dioseor. lib. 3. cap- IZ7- ^

xooi’J'iisoi h' ■trtvnpoGev. bic etiam Galenus,simp. med. pag. 167. Dicitur sane mni

oSqv ,

. - , ■ &&plex ervi granum : a granorum numero , qu* ct . k -r n jlcS fs

tur. rxoaoet% , quod acinos dulces , mali Puni« 111 ^ yiJc

bere videtur: nam c!c r, Bceotis malum Punici 1111 1,1

etiam Apuleiuin, cap. 64. &. auctorem libri, q ul ^

Kirani inscribitur, pag. 18. c j t .

3. Nascitur.] H*c totidem sere verbis Diose-■ Ua en 1 * 11 ”

4. Caule inter filia.] Inter singulos nodos, Uim e *? ]qC- c1( 'punt. Alias totus caulis bicubitalis est , ut ait Dw lc ’ , ,

KM/kos di Acori^aptfioi. . t flt

sneffiis.] Diose. loc. cit. At "evi d~i rt»u( ** ctps

*/ * rr-r r«, , , , + , , »»flt y^ v

uxpov K x.«oAh , ctjuvlaizboif ^ j

koitcp tpoSpti xtKxoi nriSLot , ptxpoi , tppeptii ferti

de piox e' pikant , ip-trcptpopot , t ii t. Summo ca ^quas quasdam, veluti G racas nuces c qutbits dehljit 11 ; -multa rubentia , parva , acinis Punicorum fimiha

*