352 , C. PLINII NATUR. HI STO R.
vocando, conjectura fecit : quinque res maxime 5 communium auxiliorum profellu^
abilinentiam cibi, 6 alias vini, fricationem corporis, ambulationem, gestationes: qnac ^
unulquilque lemetipfum sibi praestare poste intelligeret, faventibus cunctis, ut elfent 'quae facillima erant, universum prope humanum genus circumegit in se, non alio nio5 quam li caelo e mistus advenisset.
VIII. Trahebat praeterea mentes artificio mirabili, vinum promittendo aegris, ^do que tempestive, tum frigidam aquam. Et quoniam causas morborum lcrutan PHerophilus instituerat, vini rationem illustraverat Cleophantus apud priscos, ipse 1 c0>0minari le frigida danda praeferens, ut auctor est M. Varro, alia quoque blandimenta -io cogitabat, jam suspendendo lectulos, quorum jactatu aut morbos extenuaret, autnos alliceret: jam balineas avidissima hominum cupidine instituendo, & alia multa digrata atque jucunda: magna auctoritate: nec minore fama, cum occurrisset ignoto h' 1 ’
2 relato homine ab rogo,atque servato: ne quis levibus momentis 3 tantam convef*^nem factam existimet. Id solum possumus indignari, unum hominem 4 e levissimaline opibus ullis orlum, 5 vectigalis lui causa, repente leges salutis humano generi delc, quas tamen postea abrogavere multi. Asclepiadem adjuvere multa, in antiqt>° rcura nimis anxia & rudia, ä ut obruendi agros veste, sudorelque omni modo ciendi: 11 ^corpora ad ignes torrendi, SolelVe assiduo quaerendi, 7 in urbe nimbosa, immo vetoItalia imperatrice: tum primum 8 pensili balinearum usu ad infinitum blandientem- 320 terea in quibusdam morbis medendi cruciatus detraxit, ut in anginis, 9 quas curabasfauces organo demisso. 10 Damnavit merito 6c vomitiones, tunc supra modum f re T , c ,tes. 11 Arguit <$t medicamentorum potus stomacho inimicos, 11 quod est magna ex p al " tetitum. Itaque nos in primis quae sunt stomacho utilia signamus.
C AP , IV . IX. Super omnia adjuvere eum Magica: vanitates, in tantum evectae, ut abrogatea; bis fidem cunctis possent. 1 yEthiopide herba amnes ac stagna siccari conjectu, t>l
15
clausa omnia aperiri. Achxmenide conjecta in aciem hostium trepidare agmina, aCga vertere. Latacen dari solitam a Persarum rege legatis, ut quocumque venissent,ni um rerum copia abundarent: ac multa similia. Ubinam istx fuere, cum Cimbri 1tonique terribili Marte ulularent, aut cum Lucullus tot reges 2 Magorum paucis l e 8 l0 ^jO bus sterneret? Curve Romani duces primam semper in bellis 3 commerciorum hab^^curam? 4 Cur hercule Cadaris miles ad Pharsaliam famem sensit, li abundantia o&contingere unius herba.' felicitate poterat ? Non satius fuit Amihanum Scipionem ^thaginis portas herba patefacere, quam machinis claustra per tot annos quatere? bicttur hodie 5 Meroide 6 Pontina: paludes, tantumque agri 7 suburbance reddatur N
Not^.
3. Communium Auxiliorum. ] Hunc libro suo titulum As-clepiades praefixerat. Celsus, lib. i. cap. 14. de frictione.I)e frit Hone Vero - inquit , Cf gestatione , adeo multa Asclepia-des - tamquam inventor eius posuit , quod in eo volumine , quodCommunium Auxiliorum scripsit , cum trium tantum faceret men-tionem , vini scilicet , aqua , gestationis , tamen maximam par-tem in hoc consumpserit , &C.
6 . Alias vini. ] Ita M S S. omnes. Hoc est , aliquandoetiam vini.
Seil. VIII. I. Cognominaris . ] borte De eo
egimus m Auctorum indice.
2. Relato homine,] Id jam delibatum ante lib. 7. fest. 57.Fabulam speciose narrat Apulcius , lib. 4. Florid. pag. 30.Asclepiades ille , inquit, inter pracipuos medicorum , fi unum Hip-pocratem excipias, ceteris princeps , primus etiam vino reperit agrisopitulari : sed dandi scilicet in tempore : cujus rei observationemprobe callebat, ut qui diligentissime animadverteret venarum pul-sus inconditos vel praclaros. Is igitur cum forte in civitatem fisereciperet ,.... aspexit in pomariis civitatis funus ingens locatum... .Jam miseri illius membra omnia aromatis perspersa ... Etiamatque etiam pertraliavit corpus hominis , Cr invenit in illo vitamlatentem. Conslstim exclamavit , vivere hominem , e fc.
3. Tantam conversionem . ] Conversionem animorum a vete-re instituto ad novam medicinam.
4. E levißima gente. ] Asiatica scilicet. Nam Prusiensisfuit.
5. VeEligalis. ] Quantus Iui causa.
6. Ut obruendi agros. ] De hac curandi ratione Celsus ,lib. 3. cap. p. Apud antiqnot quoque, ait, ante Herophilum vBrafiflratum , maximeque post Hippocratem , fuit Petro quidam ,qui febricitantem hominem ubi acceperat, multis veflimtntis ope-riebat , ut simul calorem ingentem fitimque excitaret : Deinde ubipaulatim remitti caperat febris , aquam frigidam potui tlabat ,©V.
7. In urbe nimbosa. ] Vide Notas & Emendationes , num.
III.
8. Pensiu balinearum.'] Pensiles balneas invenifle primumSergium Oratam vidimus lib. p. sect. 7p.
cs
p. Qitds curabant.] Medici priores specillo in s e
misto , aliove simili instrumento, anginas curabantcruciatu.
10. Damnavit.] Celsus , lib. 1. cap. 3. Rejefl'T 1Asclepiade vomitum in- eo volumine , quod de tut ,, ^‘ l ‘ c i1"composuit , Video : neque reprehendo , fi offensus est C<>r 'fitetudine , qui quotidie ejiciendo vorandi facultatem m»
&C.
11. Arguit. ] Celsus , in pia?siit. lib. 5. ^
usum ex magna parte Asclepiades non fine causa fifi fi 1 *cum omnia sere medicamenta flomachum Udant , n, ‘ *
sint , ad ipsius villus rationem potius omnem curam j ' 1ftulit.
vct^si
Je,
12. Quod est. ] Quod & magna pars medicorum^ el ijsl
Seif. IX. 1. /Etbiopide,] De Athiopide & Ach* je£‘ -inter herbas Magicas dictum est superius , ht>-
i°2. Mag 0 ' 1 "!!
2. Magorum. ] Multos in Parthia regulos , <t c
hoc nomine Plinius designat s non MithridatemTigranem. Vide lib. xxx. lect. 1. sstT 11 ^
3. Commerciorum.] Ne militi commeatus e ! e s s ?labotant : Quin enim latacen sibi coemebant a 1 E . r . lS
4. Cur hercule.] Frumenti penuria laboraste £ T 1 ' llK
citum, scribit etiam Dio, lib. 41. pag. ipS-Vi JCquillum , in Julio, cap. 68. &
5. Meroide.] Hoc est , herba JEthiopide , qU 3 ,T1
dem appellari admonuit, lib. 24. lect. 102. .
6 . Pontina. ] Sive Pomptina? : qua de , * u
lib. 3. lect. p. Destinabat hanc siccare Julim } captempus caedis, ui auctor est Suetonius in cjm 3 a>' ! '
44. Siccata quondam a Corti. Cethego^Com 1 ^ 4Urbis D X C 1 V. ut auctor est I.ivius in EP^ 0111 ^^, tU .Hodie Paludi Pontine. Siccari necdum penitus p° 3[11 nes-propter amplitudinem , tum propter interfluentes ^ pi
7. Suburbana - Italia.] Ki parti Italia?, st luE r cn (a^°h-
xima. Latium novum ac vetus mtelligit. Eodem . rlib. 3. cap. ip. Siciliam appellat provinciam i murbanam . quod Orat ea Urbi Yicina.