15

25

4^4

C. PLINII NATUR. MISTO R.

5

* CAP. 1 X.

lalu' 111

aere poto a propudia virorum : ejusdem aspersu, feminarum libidines inhiberi: itemP^ritus corporum : 1 urina , stillicidia vesica. 2 Itaque eam protinus terra pedibus age,obruere traditur. Eadem autem & jugulorum dolori monstratur in remedio. Hat- t -de externis.

XXXIII. Nunc revertemur ad nostrum orbem : primumque communia anintremedia atque eximia dicemus: * sicuti de lactis usu. Utilissimum cuique matern ,1 Concipere nutrices exitiosum est: hi sunt enim infantes - 2 qui colostrati appella ntldensato lacte in casei speciem. 3 Est autem colostra, prima a partu spongiosi deniaas^ctis. Maxime autem alit quodeumque humanum , mox caprinum : unde sortashs 4 taIO Jovem ita nutritum dixere. Dulcissimum b ad hominis camelinum , cfficacilhi rn ' n \^asinis. Magnorum animalium 6c corporum focilius c redditur. Stomacho accommodamum caprinum, quoniam fronde magis, quam herba , vescuntur. S Bubulum medica6 Ovillum dulcius & magis alit, stomacho minus utile , quoniam est pinguius. 7autem vernum a aquatius ccstivo , c & de novellis : probatissimum vero, quod in un ^.harret , nec defluit. 8 Innocentius decoctum , praxipue cum calculis marinis. 9 Ah’ uSxime solvitur bubulo. IO Minus autem inflat quodeumque decoctum. S/

11 Usus lactis ad omnia intus exhulcerata , maxime renes, vesicam, interanea j iapulmones, foris pruritum cutis , 12 eruptiones pituitae, post abstinentiam. Nam ut i 11cadia bubulum biberent phthisici, lyntecticique, & cachecta: , 13 diximus in ration^^,,harum. Sunt inter exempla , qui asininum bibendo liberati sint podagra, chiragrave.dici speciem unam addidere lactis generibus, IS quod lchiston appellavere. 15 Id ^modo: fictili novo fervet caprinum maxime , 17 ramisque ficulneis recentibus f nl ^ C ? rl) r,additis totidem 18 cyathis mulsi, quot sint heminx lactis. 19 Cum fervet, ne circumfu ntlapro: stat cyathus [argenteus cum frigida aqua demissus, ita ne quid 8 infundat :deinde igni, refrigeratione dividitur, & discedit serum a lacte. 20 Quidam & ipsum21 jam mulso potent ifiimum, decoquunt ad tertias partes, & sub dio refrigerant. **

tur autem efficacissime heminis per intervalla singulis , diebus quinis: melius a potu v

a Propudia. ] Pinsendam libidinem,b Ad hommis. ] Post humanum,c Redditur. ] Per alvum exit,d Aquatius. ] Dilutius.

Interpretatio.

e Et de novellis. ] Et dc novellis pratis, pafcuifj^f Miscetur. ] Movetur , agitatur,g Infundat. ] Ne quid aqua: in lac infundatur

c«*

N o

Soft. XX XII. I. Urina. ] Quam Xvf-cLA«»» vocant, utdiximus lib. 8. fest. 57. Hac etiam pota calculos frangi proditPhile, lib. de propr. animal, pag. 108. Negat Plinius id eileverum , Ub. 37. fett. 13.

2. Itaque eam .... obruere. ] Vel nobis bonum id inviden-tes , vel ob causam aliam quam loco citato attulimus , lib. 8.fect. 57-

Scfl. XXXIII. 1. Concipere nutrices.'] Exitiosum ea re idvidetur, quod purius alimentum fetui, qui in utero est, nu-triendo , non mammis replendis natura tum sufficit.

z. Qui. colostrati. ] Et hoc superius indicavimus , lib. I X.fest. §6.

3. Est autem colostra.] Ita Nonius , Servius , Palladius, alii-que, quos laudat Voffius in Etymol. verbo Colnstrum. Vide qua:diximus lib. xi. lect. <16.

4. Pabula Jovem. ] Quem a capella , Amalthea nomine ,nutritum ferunt. Vide Hygin. in Astron. Potit, cap. Henio-chus. Nummus est ex a?re nTaximo Antonini Pii in The-sauro Regio, sine epigraphe, in quo Jupiter puerulus ca-pra: insidet : e regione laurus e basi emicat : in ipsa basiAquila Jovem & caprum respicit. Significat AntoninumPium tegrotum lacte caprino nutritum fuisse , & nutrii idignum , ut Jovem olim. Aquila Imperatorem denotat ilaurus, domum Csfaris, ex Plinio, libro XV. l'ect XXXIX.Confer nummum Commodi Imp. qui nepos Antonini ins-criptum , 1 O V 1 I V V K N I.

5. Bubulum medicatius. ] Majoris est, inquit , efficientia: inmedendo. Medicamentosum Cato dixit, de re ruis. De omni-bus brassicis nulli est medicamentofior.

6 . Ovillum Vc.] Totidem verba facit de ovillo lacte Diol-cor. lib. a. cap. 75 -

7. Omne autem. ] Sic etiam Dioscor. loc. cit. Y tlaptVpovfittnot no ictQatdt i flfgxva , 1^ ^ Xiro %Ko>£y tf tofiiis fa.SXs.dt»Vl foctXitKmot koiAiM 't fl 'j ot yaXa no Xtuuot ofia-Aov ry nmydnnnt , jveptipo [fyjov , dzresddiy irrtc'oiyy otugi.Vernum tamen aquatius aftivo , C?" quod e viridi pascuo eft alvummanis emollit. Probatur maxime candidum , & aquali crajftudine ,quodque instillatum ungui conglobatur.

8. Innocentius.] Dioscor. Ioc. cit. E'sijöeV 7 nrdtt yad>.a Sts-t<intx.es ydtiraf uoiXicK ' iä ftclXifU ni tyf.mjpet; xd%Xa^it t jj»*-

, &c. Lac omne dccoclttm , tar illud quidempracipue a qu»

T A.

eß ,

lapillorum seu calculorum ignitorum vi tenuior pars exhaup 11trem adßringit , See. Calculos marinos Plinius adbibct'tiles Dioscoridcs : hos enim , Suida teste, signat v0 ;„nit‘’ sK0X,Xax.ts. Porro calculorum vice , ferreos cylindr° s ^ f.rimmittere se lacti solitum Galenus testatur, hb. i°- e tft'cult. simp. med. pag. 280. atque id quidem 11111

cacius.

9 - Alvus... bubulo.] Bubulo, asinino, equino, m‘ 1 11cor. loco citato.

pio

,f'

:(y

>r. loco citato. i f cr vc ;

10. Minus autem.] Minus inflat quodeumque sem c 'ctum est, ibn^tcS-it unm% , inquit Diosc. loc. cit. . pias'

11. Usus lactis <z?c. ] Ha:c omnia totidem fere ver

loc. cit. , . jjl,. id'

12. Eruptiones pituita.] Seu papillarum, ut dixlwU

fest. 5. Diosc. loc. cit. «tOV i%atir,u.tina. , ,

Arotd“ ? yr

Diximus in ratione. ] Libro 25. sect. 53 'non medicaminibus uti , Jed lalle circa ver , quoniamsuccis herba turgeant , medicentnrque ubera pascuis. B 1 ’ 1

vaccinum. Adjuvat etiam Celsus, lib. 3. cap. 2.2. ^ aC p s0inquit, quod in capitis doloribus » O* in acutis febribus - ■no eft : in pbthifi tamen ,stcut in omnibus longis difficil u nculis rech dari potest. - lib- " *

14. Medici speciem. ] Ha:c totidem verbis Di° 1<:cap. 77. e x‘l ll<>

Qioodfthiston. ] , hoc est, Iactiss, e1 '^ part c *’

1 5 -

ferum exemptum fuit. Thcod. Prifcianus, ' £ '

- -■ - ■ od sebiß 0 ' 1 a 3

cap. 9. Ventrem provocabis ex laße decoßo , quodcavere.

16. Id fit hoc modo.] Dioscor. loco citato.

17. Ramisque.. ..miscetur. ] ICaf x.ndßf 0 ' 1 .

vt »rpr». 1 .rescit»' 5 '

18. Cyathis mulsi.] Dioscor. acetum niulfu 111 3

/texi.

19. Cum fervet.] Dioscor. loc. cit. . ,- fi

20. Quidam C7* ipsum serum.] Le petit lait , It l‘ nt c s v

21. Jam mulso.] Vide Notas & Emend. J'»

c*

. X X- ■ :i'pi S

— Bibitur autem. ] Dioscor. loc. cit. f ^

c« fs]d.$y iiitToc , qs KonoXut wi 'ane usncXXt

fctsslo ädg,^dfMet nzi fj.xanclnoioat 01 rnotnlcA'

ntc.Btb

heminis per intervallasingulis, usque ad quinas: ut/patiis potantes deambulent.

st'