Addi'
30
466 C. PLINII NATUR. H I S T O R.
gis vasis, angusto foramine spiritum accipientibus sub ipso ore, 4 alias praeligato,tur paululum aqua: , ut acescat. Quod est maxime coactum, in summo fluitat: id exeMptum addito sale, 5 oxygala appellant. Reliquum decoquunt in ollis. Ibi quod superuat >butyrum est, oleosum natura. Quo magis 3 virus resipit, 7 hoc prxstantius judicatur. ^5 ribus compositionibus miscetur inveteratum. 8 Natura ejus adstringere , mollire,plere, purgare. _ r Q .
XXXVI. Oxygala fit & alio modo, acido lacte addito in recens quod velis inacere , utililsimum stomacho. Essectus dicemus suis locis. ■
XXXVII. Proxima b in communibus adipi laus est, sed maxime suillo, apud an10 quos etiam religiosius. 1 Certe nova: nupta: intrantes , etiamnum solemne habent p°‘eo attingere. Inveteratur duobus modis, aut cum sale, aut sincerus : tanto utilior, st L1 ‘^to sit vetustior. 1 Axungiam Grccci etiam appellavere jam in voluminibus suis. Neqt' eocculta virium caula , quoniam id animal herbarum radicibus vescitur. Itaque etiammo innumeri usus. 3 Quamobrem non de alia loquimur sue, multo cflicaciore ferE llia j15 & qux non peperit. Multo vero prxstantior in apris est. 4 Ullis igitur axungia: c> 'emollienda, excalfacienda, discutienda, purgandaque. Medicorum aliqui admixto an radipe , taurorumque sevo & oesypo , ad podagras uti jubent. Si vero permanet dolcum cera , myrto , resina , pice. s Sincera axungia medetur ambustis vel nive : P elll j t j,nibus autem cum hordei cinere & galla pari modo. Prodest & confricatis membris >
20 nerumque lassitudines St fatigationes levat. Ad tussim veterem recens decoquitur qu 3 d r ‘tis pondere in vini cyathis tribus addito meile. 6 Vetus etiam phthiiin in pilulisfanat, qua: sine sale inveterata est. Omnino enim non nisi ad ea qux purganda sint > ' jqux non sint exhulcerata , 7 salia petitur. Quidam quadrantes axungix St mulsi 111 'cyathis tribus decoquunt contra phthises, quarto quoque die picem liquidam in ° v ° ])ir ,25 mi jubent, circumligatis lateribus, St pectoribus, St scapulis eorum qui phthiiin sci lU •,Tantaque est vis, ut genibus etiam adalligata, redeat in os sapor , eamque exspue^deantur. E sue qux non peperit, aptissime utuntur ad cutem mulieres. 8 Contra l c . , e .vero quivis, admixto jumentorum levo, pro parte tertia, St pice , pariterque siibst'^factis. 9 Sincera partus in abortum vergentes nutrit, collyrii modo subdita. 10 Licat 1 ’ 1concolores facit cerula admixta , vel argenti lpuma. At cum sulphure , unguium R a ^tias emendat. Medetur St capillo fluenti : St hulccribus in capite mulierum cumparte quarta: & infumata pilis oculorum. Datur & phthisicis unciatim, cum vinihemina decocta, 11 donec tres uncix e toto restent. Aliqui St mellis exiguum aL ^’ cl !,- l ,c Panis illinitur cum calce, item furunculis, duritixque mammarum. Rupta, conv’ 1 » ‘
: vitia, cum elleboro albo: parotidas ad 1111
3 5 & luxata fanat. Clavos, St rimas, callique
a Virus. ] Odorem insuavem,b In communibus. ] In communibus remediis.
Interpretatio.
c Panis. ] Ad panos fanandos.
N O T M.
4. Alias praligat o. ] Prxligato , obturatoque vasis ore pan-niculo , ne butyrum effluat.
5. Oxygala.] To ->H>L. Etsi Columella oxygalam vo-cat , quasi lac acidum dicat , ej usque compositionem do-cet , lib. 2. cap. 8. Eli illud porro lactis acidi genus , ita pro-dente Eusbequio , episi. i. pag. 3 6. hodieque in cibatu Tureisfamiliare : Jugurtam id appellant: diluunt aqua frigidissima ,panemque interunt : coque utuntur in magno a-i tu & siti. Ci-bus is cum palato & ventriculo gratissimus esi , tum ad ex-tinguendam vcliemcntiorem sitim vim habet admirabilem.Copia ejus pallim venalis, ubicumque Turearum diversoriasunt.
6. Oleosum natura. ] Quod vim habet olei, tyyreq j fivvu-fttoi; ihojdfovc. Diofc. lib. 2. cap. 81.
7. Hoc praflantius.] Ad medicinam.
8. Natura ejus adflringerc. ] Dysentericis idcirco prodesieinfusum docet Diofc. lib. 2. cap. 81. nec alvum laxare, nisilargiore mensura potum , orXtov miir, quod & Plinius do-cet inferius, sect. 58. Cetera de butyro eadem Diofc. loc.cit. To 7 uoto orMp 01 , -H pulset , kJ cufKot. Replet, purgat ,CV' carnem creat. Ac paulo antea y.a/.ax.T.K.y e ist ei .elutas , mol-liendi vim habet.
9. Replere. ] Replere carne hulcera. IUup oimi i'x-01, inquitDiofc. lib. I. Ei 'nrep. cap. 188.
Seil. X X X V 11 . I Certe nove nupte. ] Id vero vel suilloferi adipe , vel lupino solebat, ne quid mali medicamentiinferretur, ut dicetur extrema hac sectione. Donatus in 2.sc. act. 1. Hecyr. Terentii : Vxor eluitur vel ab ungendis po-Jhbus, & figenda lana, id est , ejuod cum puelle nuberent , ma-ritorum postes ungebant > ibique lanam figebant , &c. Servius inXV. Aneid. Moris fuit, ut nubentes puelU , fimul ac veuijjent
t latid'
ad limen mariti, postes , antequam ingrederentur , otnate Q t u!Vittis , & oleo ungerent: cr ideo uxores dicht quafiunxordverba lsidorus in luam Etymologiarum farraginemIit, lib. 9. cap. ult. Inde Arnobius, lib. 3. contra ^isttfi0 egregia numinum , ac fingularis interpretatio poteft l,!lt> ^ qii.tpostes virorum adipali unguine oblinerentur ab spon.fi s 1sequuntur : ubi etiam unctionibus iis Unxiam dea»suille scribit. Vide plura apud Elision, lib. de lltlpag. 193.
2. Axungiam Graci.] Oluyftoi Ullis ea vocecap. 3. laudandus a nobis lib. 32. lect. 23. itcrumqi |C >cap. 104.
3. Quamobrem non de alia,] Praitcrquam de ea qu* ■ c0 i\'rum radicibus vescitur: non vero de ea qua: in hara u
clusa figinatur.
4 V/its igitur.] Dioscor. lib. z. cap. 94. . i-. or . |d v
5. Sincera axungia. ] Qua: sine admixto (ale. ! 7
a. cap. 94. de luillo adipe, mg/t ustu rote cippos*’ ,, jD'
6. Vetus etiam.] Marcellus Empiricus , cap- llllJ
Axungia fitilla , inquit , uncia tres , ex vini vetustiß ,,n>decolla , potui phthisicis data potenter remediantur. llicO^ 1 "
7. Salsa petitur.] Iu MSS. Reg. 2. & Clui»-
P“«r. . mial< bCt:
8. Contra scabiem z>ero quivis.] Hoc esi, quavis '>sive e sue qux non peperit, sive qua: peperit.
9. Sincera. ] Minime sale condita , aut asperla- 0m
10. Cicatrices. ] Marcellus Empiricus, cap 4 - P a "
11. Donec tres unci.e. ] Sunt in hemina drachm n'
11. uonec tres uncix, j Limr m iicmma tu^y ,•
NX , ut dictum eil lib. 21. lect. 109. atque 3 ^°^liemina septem cum semisie, ut ibidem ex Cie 1
xinuis.