LIBER VICESIMUS NONUS, /Oj
Pastillis, *3 quibus ad mulra medicamenta utuntur. 14 Significandum videtur c viperaUrn hoc fieri. Quidam purgatae, ut supra dictum est - adipem cum olei sextario deco-on nt ac * ^haaidias. Ex eo , cutn opus fit, ternis stillis additis in oleum perunguntur, utlj? es hestiae fugiant eos.
j s i. 1 Praeterea constat, contra omnium serpentium ictus, quamvis insanabiles, 5l serpentium exta impolita auxiliari: eosque qui aliquando viperae jecur coctumni J numquam postea feriri a serpente. * Neque anguis venenatus est , nili per'uern Luna instigatus. Sed prodest vivus comprehensus, & in aqua contusus, a 11 fo-ha morsus. Quin & messe ei remedia multa creduntur, 3 ut digeremus , & ideoculapio dicatur. Democritus quidem 4 monstra quaedam ex his conficit, 5 ut postint 1(3Ur st sermones intelligi. 4 Anguis iEiculapius Epidauro Romam advectus est: 7 vulgo-e e P a Pcitur & in domibus. Ac nili incendiis semina exurerentur , non esset fecunditatiViy! 1111 re fistcre. In orbe terrarum pulcherrimum anguium genus est , 8 quod & in aquaRrf J ^Nti vocantur, nullis serpentium inferiores veneno. Horum jecur servatum ad-Us percussos ab his auxilium est. Scorpio tritus stellionum veneno adversatur. Fit izHi e stellionibus malum medicamentum. Nam cum immortuus est vino , faciemjj rilIVl qui biberint lentigine obducit. Üb hoc in unguento necant eum , inlidiantes pel-fornix. Remedium est ovi luteum, & mei ac nitrum. Fel stellionum tritum in aqua
Yv aS congregare dicitur.
Sul *H' 9 ' ^ nteL " omnia venenata salamandra: scelus maximum est. Cetera enim lin- 20c ° s feriunt, nec plures ^ pariter interimunt: ut omittam, quod perire conscientia di-n e latUl homine percusso, 1 neque amplius admitti ad terras: salamandra populos pariter* ni providos potest. 2 Nam fi arbori irrepsit, omnia poma inficit veneno, & eosc ierint, necat frigida vi, 3 nihil aconito distans. Quin immo si contacto ab ea lignoe Pede crusta panis incoquatur, idem veneficium est: vel li in puteum cadat. Quip- 25
Interpretatio.
fiis a k' figatur. ] Si foveatur ita contuso angue is qui mor- c Vel j>cde. ] Si vel extremo pede lignum salamandra con-ii » e ° angue fuit. tingat, in quo panis coquitur , eodem modo totum panem
“uter. ] Uno ictu. veneno inficit.
N O T M.
'Li ad multa. ] Qua: prolixe enumerat Androma-
87 1 - & 876. & Galenus, lib. de theriata ad Pilon.t > « 16 .
t|Jc ati) ] Quamobrcm vipera in primis ad the-
* Pag a ‘'* c ‘fcatur , disputat egregie Galenus , loc. cit. pag.
e n " 40 -. “*l/. V Y T Y
'>1 11 - 1. Praterea. ] Sic scorpionem ipsum , tri-
htUj p° j t,,m quc, vulneri quod intulit remedio ciie , scri-C;„ llb - 2 "p.i z.
3, Vf r J Cite couleuvre , un serpent.
h S S dt S e >'emus. ] Ut ordine ac serie dicturi sumus. Ita011 > “t dicemus.
''•tatis 1 Monstruosas compositiones, plenasque va-
s,. t > 0 lfi nt avium. ] Melampodem , aliosque, finxit ve-«,. !l rs Ks percepisse avium i ut Helenus ille Virgilia-1 ‘ Mera Je,,ß t ,
. fi. ^' l Volucrum linguas, ty prtpttis omina penita.Sa n s'" S ^V- ] Olim , inquit, allati sunt Epidauroffle m c j ai l® UCS 1 quod ex eo genere utiliores crederentur1Clna -’- Epitome Livii, lib. XI. Cum civitas pestilentiair '‘ ns serre,^ n ^ U ^’S at ' s M Aesculapii signum Romam ab Epidauro'bsitn jy 1 anguem, qui si tn navem eorum contulerat , »» quoej >r e n Gn c lJ e consiabat, deportavere : eoque tn insulam Ttbe-'' r ch. jj.' e °dem loco edes Aesculapii consecrata est. vide Plll-: c Vi,i. S.'P'siionibus Rom. pag. i86. & Auctorem libri
Urbis
Viris vf , l ! AI,lon ibUk Kom. pag.pCccj ' “lEibus , cap. ii. Contigit id annoy Coii Xv,n Qctabio Gurgite 11 . C. Genucio Clcp-“'“>i in 0 jstuidem Fasti ferunt. Inter xrea numisinaca ma-simii l ' 1 e Thesauro Regio, istud est insigne, num. 37.vgni n . '“ m sibi fuisse m cimclio Cardinalis Buoncora-, ' a ' Spanhemms , tomo i. pag. 117. noviliimx cdi-/'•«Putl ° N1NVS AVG ' 1’IVS PP. TR. P. COS.L )lls mrn' llrtatllm ' ■)(• Dextro nunmii latere pons est, sub** adverf C 0 l,no Ptu mear navis: e prora serpens emicat,i s teilet °i Huv ius Tiberis in amne sedens, arundinem lx-Jt 'u m t ,?i oxtram serpenti advenienti porrigit: retro , pa-0 ^ S C v l I )> cu i us P>'o foribus est laurus arbor. Infra,v a,1 Su.d. IVS -. Clave hic tamen /Lfculapium cogites,h t ' t ° illg s ? ni In P'ctura omnino non apparet. Fingi enim-, Ql ’s, cui i“ C s vulci1 Itmli & gravi, togatus, baculum te-, n ' vo CUll1 * | lUls anguis est. Littera: hic sunt primi’ toti-“ ^ftudin Y 1 ac Itntcntia : Anguis Epidaurius Senatus Conful-'' Rtv.inde Antonine P ii Illatus Vrbem Subit. Pala-
s om. 11,
thun cum lauro pro foribus , domum Cxsaris indicat, Plinioteste , libro xV. lect. X X X1 X. Nec puto serpentem , nitiforet xrcus, in prora navis constanter hoc situ suille perman-surum toto itinere. Pons & amnis Epidauro advectum an-guem significat, cum inde Romam iter 11011 sit nili mari:ad domum autem Caisiuis a portu Ostiensi nonnisi per for-nices pontis impositi Tiberi. Propreren pingi in area num-mi Palatium cum lauto ante fores oportuit, pontenujue &navim, cum angue in prora, non in puppe, cuin amne ip-so denique Tiberi. Feliciter autem in hoc titulo duo acci-dunt. Primum est , quod nomen integrum , AESCVLAPIVS,perpulchri sententia: efficienda: apte convenit; qui totidemvocibus constat, quot vox illa litteris. Alterum est, quodnomen illud ipsum ejus dei sit, cui dicatus anguis a veteri-bus fuerit, ob vim medicam ; quam artem caliuiife prxscr-tim fertur /Lfculapius. Anguis /ffiulapms autem dicatur, anEpidaurius, nihil tutetest , cum Epidauro advehi constaret:quod oppidum rEfiubtpii delubro celebre Plinius dixit, libro I V.fest. ix.
7. Vulgoque pascitur. ] De Tiberio Suetonius , cap. 72. Eratei in oblectamentis serpens draco , quem ex consuetudine manu sitacibaturus , StC.
8. Non ejjet .... resistere. ] Extinctum demum suille id ge-nus anguium Romx suadet allatus proxime Antonini Piinummus > qui ipsius causa veterem morem revocatum elfetestatur, ex agro Epidauri anguem advehendi Romam. EtSenatusconsulto opus fuit, ut inferretur in Urbem & in Pa-latium anguis Epidauro allatus. Crebri fuere nummi per-culsi supremis Antonini Pii annis, cum hac epigraphe , SA-LVS AVG- qui iipicttle cum morbo tentatum futile te-stantur.
t). Quod er in aqua. ] Hxc totidem verbis Nicander inTheriac. pag. 3 1. qui chersydrum dtfpari forma ab hydro de-scripserat antea, pag. 26.
Seil XXIII 1. Neque amplius admitti. ] Plinius supra,lib. 2. lect. 63. de terra : Illa fas entem homine percusio no» am-plius recipit, pccnafijue etiam inertium nomine exigit.
2. Nam fi arbori. ] Et Gesitero ita reserente, dicere lo-liti Narbonenses , si blanda ( hoc est , ut quidam putant, sa-lamandra ) in acervo tritici reperiatur , totum ita inlid , utvel gallinx vescentes eo deinde intereant.
3. Nihil aconito distans. ] Interimendi celeritate, non si-militudine virtutis: est enim calida aconito vis, salaman*>
di* frigida. g j.