LIBER VICESIMUS PRIMUS. WJ »
Enrique stagnum in salem abit, modicum alioquin , altitudine genua non excedens. Item111 Sicilia in lacu 3 qui Cocanicus vocatur, & alio juxta Gelam. Horum extremitates
tan-
11111 inarescunt - lieut in Phrygia , Cappadocia, Aspendi, ubi largius coquitur, & usqueac * Medium lacum. Aliud etiam in eo mirabile, quod tantumdem nocte subvenit, quan-tUni die auferas. Omnis est talis ial minutus, atque non gleba est. z
Aliud genus ex aquis maris sponte gignitur , spuma in extremis litoribus ac scopulis“cta. Hic omnis rore densatur : Sc est acrior qui in scopulis invenitur,j, ^mt etiamnum naturales disterentia: tres. Namque in Bactris duo lacus vasti, alter ad^ythas versus, alter ad Arios , sale exxstuant : sicut ad Citium in Cypro , & circa Mem-^ Nn, extrahunt e lacu, dein Sole liceant. S Sed & summa sturninum densantur in salem, io^niiie reliquo «vel uti sub gelu fluente, ut apud Caspias portas, quae falis flumina appella n-lr ' Item circa Mardos & Armenios. Praeterea apud Bactros amnes Ochus & Oxus , exj'PPolitis montibus deserunt salis ramenta. Sunt & in Africa lacus, 6c quidem turbidi, fi-Cl11 Arentes. Ferunt quidem &c calidi fontes, lient Pagasaei. Et hactenus habent se generax aquis sponte provenientia. *5.
Sunt & montes nativi Ial is, ut in Indis Oromenus, in quo lapicidinarum modo ca>lf ur renascens : majulque regum vectigal ex eo, quam ex auro est atque margaritis, i Ef-°ditiir & e terra , ut palam est, humore densato , in Cappadocia. Ibi quidem caeditur spe-^'lariuin lapidum modo. Pondus magnum glebis , quas micas vulgus appellat. 8 Gerrhist iabix oppido muros domosque mallis falis laciunt, aqua 9 ferruminantes. Invenit & jux- 2o1 ^ e ltilium Ptolemaeus rex, cum castra faceret. Quo exemplo postea inter Algyptum &.ctbiam , etiam squalentibus locis, coeptus est inveniri, detractis arenis: IO qualiter & per^ llc * sitientia usque ad Hammonis oraculum. Is quidem crescens cum Luna noctibus.a M Cyrenaici tractus nobilitantur 11 Hammoniaco <5c ipso, quia sub arenis inveniatur,Ppctlato. Similis est colore alumini, quod schiston vocant, longis glebis, neque perluci- 25ingratus sapore, sed medicinae utilis. 12 Probatur quam maxime perspicuus, rectis lcis-] a 1S ' I'h'gne de eo proditur, quod levistimus intra specus suos, in lucem universam pro-USj vix credibili pondere ingravescat. Causa evidens , cuniculorum spiritu madido licJuvante molientes, 13 ut adjuvant aqua:. Adulteratur Siculo, quem Cocanicum appella*, lllUs : nec non & Cyprio mire simili. 14 In Hilpania quoque citeriore Egelasta: caeditur, 3 0fcebis pa, nc tranflucentibus, cui jam pridem palma a plenique medicis inter omnia falis“ eil era perhibetur. Omnis locus in quo repentur sal, sterilis est, nihilque gignit: a & instun fp onre nascens intra haic est.
. ^uctitii varia genera. Vulgaris plurimusque in salinis, mari adfuso, non sine aqua: dul-, ll §uis, sed imbre maxime juvante, ac super omnia Sole multo, non aliter inarescens. 3 z'
■mrjs-T •_ , t • ../i... _- . i„ r_ •-
rica circa Uticam construit acervos falis ad collium speciem : qui ubi Sole Lunaque in-
j^ruere, nullo humore liquescunt, vixque etiam ferro caeduntur. Fit tamen & in 'Creta
r , llle r Iguis, in salinas mare infundentibus : & circa Aigvptum , 15 ipso mari influente in4 °liun
^abyi
( ut credo ) c Nilo succosum. Fit Sc e puteis in salinas ingestis. d Prima densatio°ne in bitumen liquidum cogitur, oleo simile, quo Sc in lucernis utuntur : hoc de- 40
Interpretatio.
g .. 1)1 totum, ] Et omnino hx’c sunt nativi salis genera. c Nilo. ] Nili aquis nitrosis irrigatum.
tjUj ?' f ] Sine mixtura aqua: dulcis , sola marina a- d Prima densatio. ] Aqua c puteis Babylone hausta Sc in
‘‘ u h in salinas. salinas ingesta primum densatur in bitumen, &c.
N O T M.
c*diturve , Ut mox dicetur.
hifill^' 4 ] Stagnum Cocanicum haud procul ostio
lib lriniS , latere Sicilia: meridionali. Eazelius, Decad4;'S a P-t-pag. 1 iii.
. est ■ '> e ™ S - J Spuma ha:c falis , seu spuma maris ari»J'idcl lc L K> “ 15 dicta Diolc. lib. 5. cap. 117. ramentum
ul>U S t Purgamentumve maris liuimolum , quod in exi-..rytris —■ • • -I r-«—'.1... T
/<flt
■ rt ‘P CI 'itur 3 ejusdem cum sali
ri c , SC &tmo stfioi tori TOI
sale facultatis, cV^s-, mrg/tfeo) &c. Vide
4 8 r ic 0 l
y, ^ P Ib - 3- ste natura Foflil. pag. 208.sili, summa. ] Amnium, lacuum, fontiumque salso-
sin, Q l) Cncil ’ m vide apud Agricolam, lib. 1. de natura eo-L. jJ* e stiuunt ex terra, pag. 99.if' Qr/p n,onte< - ] Exscripsit hunc locum Isidorus, lib.a 1 'gari^ ca P - l ' Catditur hodicquc copiosus in Carpatho,ia tu 'yonte, aliisque quos Agricola recenset, lib. z..7. Bft'j. pag. 207.
sipj j ‘ Iuk 1 Etiamnum ad secundum a Cracovia Polo-5f t loc 0 ^ 1 a ^*'‘l ue !U Jocis , effodi salem, Agricola rc-
^ V errl >it Arabia.] Vide Notas & Emendationes , nmn.
S. F|
trrHm ‘>iantes. ] Conglutinantes aspersione aqux , qme
mox in salem concrescat.
10. Qualiter o 1 per Africa.] Iisdem verbis Isidorus, lib.16. Ong. cap. 2. Plinius ipse, libro 5. lect. 5. Domos fältmontibus sttis exciso, ceu lapide , confruunt.
1 1 - Hammoniaco . ] Non igitur ab Hammone , sed -?cssiftg , ab arena nomen. Gallice, Sci Armomac.
ix. Probatur. ] Dioscorides, lib. y. cap. 1 16. 'Aftftmta-TtJ $04 , tSC%ifly rt £ düfyciOi itis t föv , Ham~
moniacum natione, quod quidem CJf findi facile potest C 7 * rcilis'ft fisuris.
13. Kt adjuvant aqua. ] Qua: injecta pondera gestitant ,& nobis ea movere conantibus levia praebent.
14. In Hispania quoque. ] Solinus , cap. xz. p^g. 4;. d<iHispania : Non coquunt ibi sales, sed effodiunt. Gellius, lib,2. cap. 22. ex Catone: fst tnbis regionibus mons ex sale me-ro magnus : quantum demas , tantum a f rescit. Sic etiam Isido-rus , libro i6- Orig. cap. 2. Huc lepide Sidonius allusit,lib. 9. epist. 1 2. Venit in nostras a te proseda pagina manus,qua trahit multam ßmilitudinem da sale Hijjmno > injugis caso Tar-raconensibus : nam recensenti lucida C 7 * salsa, est.
1 y. Ipso mari.] Ipiiim mare, inquit, sil a vi influens i»dEgypti lblum, abit in salem.