6ar C. PLINII NATUR. HISTOR.

& Graeci & nostri ' 4 symbolum. Longo certe tempore 15 ne Senatum quidem R° ITianum habuiste aureos manifestum est. Siquidem his tantum qui legati ad exteras gentes ituri estent, anuli publice dabantur : credo , quoniam ita exterorum honoratiilhni inte»gebantur. Neque aliis uti mos fuit , quam qui ex ea causa publice accepilfent: vulZoquL5 lic triumphabant. Et cum 15 corona ex auro Etrusca sustineretur a tergo , anulus tarnen 111digito ferreus erat, xque triumphantis, 17 < 5 c fervi fortasse coronam sustinentis. Sic triumphavit de Jugurtha C. Marius: 18 aureumque non ante tertium Consulatum fumpdiLditur. Hi quoque, qui ob legationem acceperant aureos, in publico tantum utebantur Ins*intra domos vero , ferreis. Quo argumento etiam nunc fponlae muneri ferreus anulus mitio titur, ifque fine gemma. Equidem nec Iliacis temporibus ullos fuisse anulos video : n^quam certe Homerus dicit, ,9 cum & codicillos missitatos epistolarum gratia indicet,conditas arcis vestes, 21 ac vasa aurea argenteaque, 6c ea colligata nodi, non anuli, n °ta. 22 Sortiri quoque contra provocationem duces non anulis tradit. 23 FabricamDeum fibulas, &c alia muliebris cultus, licut inaures, in primordio factitasse, line m cn 'tione anulorum. Et quisquis primus instituit, cunctanter id fecit, 24 laevifque manib uS ’25 latentibufque induit: cum, li honos securus fuisset, dextra fuerit ostentandus. a 24si impedimentum potuit in eo aliquod intelligi , 27 etiam ferioris usus argumentum ei 2majus in la:va fuisse, qua scutum capitur. 28 Est quidem apud eumdem Homerum vir °rum crinibus aurum implexum: ideo nescio an prior usus a feminis coeperit.

20 V. Roma; ne fuit quidem aurum nili admodum exiguum , longo tempore.te cum a Gallis capta Urbe pax emeretur , 1 non plus quam mille pondo potu eie '2 Nec ignoro duo millia pondo auri perisse Pompeii tertio Consulatu, e Capitolini 3 Jvis folio, a Camillo ibi condita, 4 & ideo a plerilque existimari duo millia pondo coll^'

Interpretatio.

a Quod fi .] Quod si objiciat aliquis suturam fuilse im- tempora, lxvx quoque insertum anulum esse, arg 1ItTlC " t( j ]CI1 rpeditiorem ad armorum usum dexteram manum , li anulo quod in lxva manu majus impedimentum suent, quaoneraretur : feriore adhuc retate, hoc est , multa post Trojana pe scutum capitur.

N O T A.

14. Symbolum. ] Credo id nomen anulis praesertim signa-toriis attributum, quod indicium signumque imprimerentejus qui signabat. Plautus in Plcud.

Ea causa miles hic reliquit symbolum ,

Expressam in cera ex anulo suam imaginem.

Is. Ne Senatum quidem. ] Poli mutatis moribus, Sena-torii Equestrisque ordinis hominibus conceiliim, ut aureosferrent: ceteris, etiam ingenuis , vetitum. Dio, lib. 48.pag. 385.

16. Corona ex auro Etrusca.. ] Vide qua: diximus lib. 21.seist. 4.

17. Et servi fortasie. ] Et coronam sustinentis , qui noningenuus, sed fortasse servus erat. Ita servus, quo nihilede aut dici abjectius potest , & triumphans, quo nihilgloriosius, pari in anulis conditione erant. Nam de servisquidem id constat. Papinius , 3. Silvar. 3. vers. 144.

Mutavitque genus, Uvaque ignobile ferrum

Exuit.

18 Aureumque non ante. ] Mira sane Marii modestia fuit.Nam ante illius a?tatem , cum Scipio Carthaginem obside-ret, Tribunos Romanos, quos sepeliri Asdrubal voluit, exaureis anulis discrevit a militum vulgo, qui ferreos tantumgestabant , ut quidem auctor est Appianus , in Punic.Pag. 63.

19. Cum ex codicillo. ] Vide qua: diximus lib. 13. seist. 21.

20. Et conditas arcis. ] Odyfl. vers. 424.

Atv fo yoraq , $>e ft J71X0 » ci&tsrptm' ijtic dpiVl.

E v d' a/jTYi jis tyuyQx i u TsrX.iwtc , r,c IV

21. Ac vasa aurea. ] Eodem libro, vers. 443. & 447.

22. Sortiri quoque. ] Proceres Grxcix , jactis in galeamfortibus, deligunt quem opponant Hectori ipsos provocan-ti ad singulare certamen : neque dicuntur ex sortes anulisfuilse signatx. lliad. vers. 17;. Post usus obtinuit , ut exfortes , globulive , anulis signarentur, quo suum quilque di-

f nosceret. Et arca, qua astervabantur ex , anulo obsignata.

estis Sueton. in Tiberio - cap. 6 3. Vicina Vrln oracula etiamdisjicere cona.us est : sed majestate Erxneftmarum sortium territus,destitit: cum obsignatas devellafique Romam non reperisset in arca,nifi relata rursus in templum.

23. Fabricam. ] Vulcani officinam. Iliad. c. vers 400.Vulcano Thetidem alloquente :

T ijm amp’ eisufni yahudoo'i dH{duy,a. 7nXt.ccUtpTms Tt , yea/tTtHS 0 ’ iXtxctC, nfiXoxtts,Tf >£ dputi(,ScC.

24. Lavisijue manibus. ] Silius Ital. lib. 12. de EquitibusRomanis ad Cannas exsis , quibus detracti fuere anuli:Testes hi stragis , quos ßgmm illustre superbisMos Uva gestare viris: tum funditur anteOra admiramum prafulgens anulus auro, &C.

25. Latentibufque. ] Sub toga: quasi cunctanter ac ve 1 rC

de id faceret: nam si ornatus & honoris acceffi° nt-nl ) 1( ,-quxsilset, nec veritus eilet reprehensionem probore 1minum , dextra potius ostentalset. , , ttC1 us

2 6. Quod fi impedimentum. ] Aliam causam astert

Capito,apud Macrob. lib. 7. Saturn, cap. 13-pag. ' m stt c "inquit , non ornatus, sed signandi causa anulum ficum ‘ stfibaut : unde nec plus habere quam unum licebat , nec cui‘J .libero: quos filos fides discerneret , qua signaculo coll( ^ nct r > 'iptor iljus anulorum famuli non habebant. Imprimebatur autem f

materia anuli, sive ex serro , sive ex auro foret : GX & e J ^fisut quisque vellet, quacumque manu , quolibet digito- is .luxuriantis atatis signaturas pretiosis gemmis capit ’ ,n s c ' > r t>hinc futium est ut usus anulorum exemptus dextera , i p l£ cr elif*negotium gerit , in lavam relegaretur , qua otiefior est : ” emotu cx officio manus dextra pretiosi lapides frangerc»t” r ' J j.

27. Etiam serioris usus. ] Vide Notas & Emend- J lUl p

28. Est quidem apud eumdem Homerum, j Iliad fp

UXopc/ 03 ‘ 1 ' ,01 xpuest Tt scjaipjJpuEt crines rutiloque auro , argentoque revimtt- . nte IligC»

Sed. V. l. Nonplusquam mille pondo potuere. ]

emere. Nam quod liferi vulgati adjiciunt effici , cX 11latorum officina est, non ex Plinii stilo , aut codicun ^ ^fide. Plutarchus , in Camillo , pag. 143. 'np^xoynr .

.•'.. Transabi*

ij j“’

r C0f4ff.su; ycXiUf Xirpcci i&lgißuXeiv Xf v<y *mani mille pondo auri darent. Florus , lib. 1. cap 1 3 ,

• Hß'

Novissime, quum jam obsidio sua barbaros ( Gallos )J a • f ftrmille pondo auri recejjum suum Venditantes, idque ip.( l " n . ? pfi'solentiam, &C. Livius , lib. 5. pag. 103. Inter F-bimum militum , O 1 Brennum Regulum Gallorum, colloqu 10 , p lt ,pir J 'res est, V mille pondo auri pretium populi gentibus qtiei

turi salium. .. . J am ante in. eo religio civitatis 6p/>ar«c>cum in publico deestet aurum , ex quo summa palle nie*ce ^confieret, a matronis collatum acceperant , ut sacro AUioretur. .

2. Nec ignoro. ] Vide Notas & Emend. num. 1 1 ’ &

3. Jovis filio. ] Livius , lib.. 5 . pag. 103. Sed „Ja” 1 ’

mines prohibuere redemptos vivere Romanos : Nam J alpriusquam infanda merces perficeretur , per ' altercatio’ 11 ’^ ^ «/'•'omni auro appenso ,. Diljator intervenit : auferrique au’ ^ qiuwdio , CX Gallos summoveri jubet. Ac paul.0 post 1

Gallis ereptum erat, quodque ex aliis templ‘ 1 . l, 'ier trej ( 0 tifi’r,in Jovis cellam collatum, cum in qua referri 0 f a, ' ttr ‘ t f"*memoria estet, sacrum omne judicatum , CX sub JoV^tusum. _ Qstsn

4 Et ideo existimari. ] Quoniam quantum erat : - 0 dü'pensum, tantumstem erat ibi conditum , ut excimus.