h liber tricesimus TERTIUS. 61Z

Principes 51 imminuere pondus: minutiisime NeroadxLV.

XlV. Sed a nummo prima origo avaritiae, fenore excogitata , quxstuosaque segnitia.

. c paulatim exarsit rabie quadam , non jam avaritia, sed fames auri: urpote 1 cum Sep-^'riuleius Caii Gracchi familiaris, auro rependendum caput ejus excisum ad Opimium tu-, erit j plumboque in os addito * parricidio suo 3 Rempublicam etiam circumscriplerit: nec fJ''in Qnjntmm aliquo, sed universo nomine Romano infami, rex Mithridates 4 AquilioL1C1 capto aurum in os infudit: haec parit habendi cupido. Pudet intuentem tantum no-Ulln a illa, qua: subinde nova Graeco sermone excogitantur , a 5 exprelso argenteis valisauro aut incluso : quibus b deliciis veneunt tam inaurata quam aurea : cum sciamus inter-dixisle castris luis 5 Spartacum, ne quis aurum haberet aut argentum. Tanto fuit plus ani- id11117 fugitivis nostris. Meslala Orator prodidit , 8 Antonium Triumvirum 9 aureis ulumin omnibus obscenis desideriis, pudendo crimine, etiam 11 Cleopatrae. Summae apudUteros licentiae fuerat, poculo aureo pulvinis subdito, Philippum regem dormire solitum:

Agnonem Teium Alexandri Magni praefectum aureis clavis suffigere crepidas. Anro-^tis apud nos in contumeliam Natura; vilitatem auro fecit, ‘ l proscriptione dignum, 13 sed *5Spartaci.

. XV. Equidem miror populum Romanum victis gentibus in tributo semper argentum\ ^tiperitaste, non aurum: 1 sicut Carthagini cum Hannibale victae 1 argenti pondo annua111 quinquaginta annos, nihil auri. Nec potest videri penuria mundi id eveniste. 3 Nam

Interpretatio.

; * Expe/so.] Tum exstante foris in vasis argenteis auro, tum'"ws incluso. 6

Deliciis. ] In quam delicatos ac viles usus.

c In omnibus. ] Ad omnes natura; necessitates , quod pu-dendum in Cleopatra femina foret, quanto magis in viro ?d Trojcripttone. ] Rem proscriptione dignam.

Nota.

pj 1 - Principes.] Imperatores, qUos Principes ea tum ap-le |?r 1 ® tas ' stuotum postremus, qui pecuniam auream an»ni[ «nii excelsum mutarit, Nero fuit. Stante Republica,te 1* ■ c . r4 ^ um llc legitimo nummorum pondere : immmue-

5*. Imminulre ponius. ] Non libra:, ut Scaliger existimat,p 111 *d semper »quale fuit: sed nummorum , qui leviores.« 0rr ° > ut id corollarii vice addam, aureus nummus unusgustorum »vo denariis argenteis vicenis quinis permu-ac Ur olim , ut cx Dione constat, & Zonara : Hujus h»c

c .. “ a ; sinit : Ilccvfi r'eiUMcif aj ehytn 6 nc.n fflv-

v “i tt. Probat hoc pluribus Snellius, libro de rej u “^pag. Adde Didymum laudatum a nobis initio hti-

^ e P‘ X I V. i. Cum Septimuleius. ] Opimii amicum , tpl-p " , ‘Zivm/utsksios vocat Plutarchus in Gracchis,

l>Ii < “ a P ut ipsum ait, cerebro exempto , infusnquc

1 ' 0> s u '*s e xvl1 - pondo cum beste, in(g.>uuhi^.

Pj. L. Vitellium male appellat, pro Septiimilcio,

odorus m Excerptis, pag. 378. De Opimii Consulatuhii ll 'ii Us 3 4 ' se'^ 1 - l o. De hac nece Gracchi julsu Opi-3 3ll »ta, Cicero in Catii, orat. 1.

Parricidio suo. ] Cum familiarem suum Gracchum in-cr ICcit.

V i t 3 : Pempublicam. ] Universo tum Populo Romano consta-Ovidiam avaritia:, famam existimationemque detraxit,Rempublicam ipsam damnavit. Usus hac voccTuI-r ' ll, ni alibi, tum Philipp. I 3. Senatus in Capitolium, pa-dt I) C c ' rcm ’seribendo adolescente sententia Consularis, hoc est,tav' Uc ^* us alt 1 de ejiciendo magistratura ignominiose Oc-5; e 10 > & imperio ei abrogando. Occisum este, postquamt| r, au ! S decrevistet, Consul ut videret, ne quid detrimen-biii sublica caperet, Cicero refert, loc. cit. nam in Tri-latu seditiosis legibus Rempublicam perturbarat.

duci.] Sic Appianus in Mithrid. pag. 184- ToJVo -^ eulru >(OLnt^il>vSii<rc xpotriot. Ibi cum Milstot A*isA<oycai. at ' ^'de & Plutarchum in Mario, Valer. Max. lib. 9.P 3 3 - aliosque.

dent argenteis. ] Expressum Tullius dixit pro cmi-

prtfls ' tx stantc , lib. 1. de Nat. Deor. Nihil solidi, nihil cx-nem eminentis - haud dubie vasa intelligit,

jpj P e a uro circumvincta : de quibus Martialis, libro 14.o 3, 97. cujus lemma , Lances chrysendeta :

Grandia ne viola parvo chrysendeta mullo :st 1-1 C : minimum libras debet habere duas.

‘ E PiSi'. 43

Immodici titi flava tegunt chrysendeta mulli.

‘•Panacum, ] Eo abstinentia: nomine Spartacum com-lat 0 ' u - at dkiam Appianus, lib. 1. de bellis Civil pag. 4x4.tiiiu 111 1 Eurinis montibus edicto, ne quis negotiator au-se st ai 'B?ntumve in castra inveheret : ne cui luorum habe-7 iceret: solum res ferrumque emerent, &c.

Ijj ^ P"X"‘Vis noßris. ] Subintellige , quam civibus. Anno Ur-c L X x x 1. Spartacus aliique gladiatores, effracto Ca-

ptiL ludo Lentuli, ac perditorum haud exigua collecta ma»nu , Romanos non semel fuderunt exercitus : ac tamdema Crallo Pnetorc , & Pompeio profligati sunt, auno D C-LXXXI I I. Hoc servile bellum & fugitivorum appellatumest : cujus totam rationem florus expedit, lib. z. cap. 20.

8. Antonium.] Ciceronis hostem.

i/. Aureis usum. ] Subintellige vasis, ex antecedentibus.

I o. In omnibus obscenis. ] Quod & ille fecit, ad quem Mar-tialis , hb. 1. Epigr. 38.

yentrts onus misero > nec te pudet, excipis auro, &c.

ii. Cleopatra.] Etiam in femina pudendum crimen. Dig-num hominem, in quem conjiciatur illud Martial. hb. xi,Epigr. 11.

Te potare decet gemma , tjui. Mentora frangis,

In scaphium moecha , Sardanapale , tu.t.

Hoc est, qui pocula Mentorea nobilitata manu , ut alibiait, diffringis, ut inde conficiatur moecha: tua: matula.

14. Agnonem. ] £I‘Vi Ayvutu, r Tijisr dfyjpisf cv Air xp,-■mott tfxm; <pop«». Plutarchus, in Alexandro , pag. 688. Sicetiam Clemens Alexand. lib. 4. Psedag. Simile est, quodde Antiochi exercitu narrant historici : qui quidem magnaex parte ( verba sunt Valerii Maximi ) aureos clavos crepidissuhjetlos habuit. Simile & quod de Ephesio Theotimo Plau-tus, in Bacchid. act. 4. sc. 3. vers -8.

Q»i auro habebat soccis fubpaClum solum :

Forte aureum solum , hoc est, auream calceamenti solear».Festo, clavata dicuntur calciamenta clavis confixa : & fuerecaliga: militares clavis suffixa:, sed ut hodie rusticorum ,ferreis.

13. Sed Spartaci.] Dignus, inquit, Antonius qui ob hocproscriberetur , non a Sylla, aliovc consimili, sed a Spar-taco gladiatore ac fugitivo , qui castris luis interdixit, nequis aurum haberet aut argentum. Vide hjotas & Emend.num. XIII.

Seü. XV. i. Sicut Carthagini ] Appianus in Punic. pag.30. victo ait in Africa Hannibale , a P. Com. Scipione,bello Punico fecundo , imperatum Carthaginiensibus interceteras conditiones pacis, ut singulis annis ducenta talen-ta Euboica per annos quimjuagiina m Urbem afferrent. K*1is V eiploJ hylfV ‘trtss «v«<pep«» Ei /,Soettyl mXcu/^i Sfig-uscriu ,im vstnriusisg, ömewric. Sic & Livius. Mastinista ipse, Poe-nos devictos argenti quinque millibus pondo multavit, te-ste eodem Appiano, pag. 41. Apud Livium, hb. 38. quodLtoli redimere argento pacem aut nollent, aut non va-lerent , iniqua imposita conditio, ut fi aurum dare mallent,facerent sane : dum pro argenteis decem aureus unus valeret:cum justum estet aureum unum argenteis multo pluribusarstimari. Vide Notas & Emend. num. XIV.

4. Argenti pondo. ] Ut quidem Appianus Liviusquc dixere,ducenta talenta : Gallica: moneta:, libras 537600. Tale An-tiocho tributum similiter imperatum, teste Livio, lib 38.Frustra sedecim pondo rescribere nititur liudxus, hb. 3. sol.7 Z>

3. Nam Midas, are. ] De Mida, Cicero, lib. I. de Di«