LIBER TRICESIMUS TERTIUS. <$rj
XXXIX. 1 Cinnabari veteres, qux eriamnunc vocant monochromata, pingebant.iln xerunt & Ephesio minio, quod derelictum est, quia curatio magni operis erat. Pra>terea utrumque nimis acre existimatur. Ideo tranliere 3 ad rubricam, & linopidem, desuibus 3 luis locis dicam. Cinnabaris adulteratur languine caprino, aut sorbis tritis. Pre*huni iincerae, 4 nummi quinquaginta. 5
XL. Juba minium nasci & in Carmania tradit: 1 Timagenes & in yEthiopia.Sed neu*
* r ° ex loco invehitur ad nos, nec fere aliunde, quam ex Hispania. Celeberrimum ex Si-|“Ponenli regione in Bxtica, miniario metallo vectigalibus populi llomani, nullius rei di*^Sentiore custodia. * Non licet id ibi perficere excoqui que. Romam perfertur vena ligna-ad dena millia fere pondo annua. Roras autem lavatur: in vendendo, pretio statuta 10e S e , ne modum excederet, 3 HS. lxx. in libras. Sed adulteratur multis modis, 4 undeP r 'i’da societati.
5 Namque est alterum genus in omnibus fere argentariis, itemque plumbariis metallis,S u °d fit exusto lapide venis permixto, non ex illo, 6 cujus vomicam argentum vivumappellavimus, ( is enim & ipse in argentum excoquitur:) sed ex aliis iirnul repertis. 7 Ste- 15r des etiam plumbi deprehenduntur luo colore, nec nili in fornacibus rubescentes exulti-tunduntur in farinam. 8 lit hoc est secundarium minium perquam paucis notum,.fultum infra naturales illas arenas. 10 Hoc ergo adulteratur minium 11 in officinis lb-ci°ruui : item Syrico. Quonam modo Syricum fiat, 11 suo loco dicemus. Sublini autem^rico minium compendii ratio demonstrat. Et alio modo 13 pingentium furto opportu- 20est, plenos subinde abluentium penicillos. Sidit autem in aqua, constarque furantibus. Sin*
Cei 'o cocci nitor esse debet. a Secundarii autem splendor in parietibus sentit uliginem. Quan*hoc rubigo quxdam metalli est. Sisaponenfibus autem miniariis 14 lux vena: arenaUl e argento excoquitur auri modo. 15 Probatur auro candente: fucatum nigrescit: lince-ru *H retinet colorem. Invenio & calce adulterari. Ac simili ratione ferri candentis lami- 25si non fit aurum, deprehendi illico. lS Solis atque Lunx contactus inimicus: 17 reme-QlUll i, ut parieti siccato cera Punica cum oleo liquefacta candens b 18 letis inducatur :ltei 'uinque admotis gallx carbonibus aduratur ad sudorem usque: postea candelis subigatur
Interpretatio.
»Uf -1 Parietum uligo, sive humuiitas , multumCrc splendoris secundario minio.
b Setis. 1 Confectis e feta penicillis extendatur.
N O T M.
XXXIX. I. Cinnabari, Sic.] Hxpicturx uno ac sim-^ c olote conllabant, ac fere rubro, quimaxime convenit
lib.
35 -
Mi
QJ 1 b'uiauo colore. De monochromaus dicemus*' ^ , &c.] Apud Horat. lib. z. Satyr. 7. vers. --8.
Rfxlia rubrica pilla , aut carbone,
4' j!t‘ S t' ic ' s ‘ Ecam - 1 Libro 35. sect. 13. & 14.libfj p"" m ' quinquaginta, j Hoc eil , seltertii quinquaginta inSeil 1U ^ l ^ a ‘‘' Gallicae monetae, alles centeni.di C( . ' A L. I. Timagenes.] De eo diximus in Auctorum in-“j c porro codices MSS. lieg. 2. & Pintiani : non, ut^ ' Hermogenes.
^° n ^ cel '!’*• I Vitruvius , lib. 7. cap. 9. pag. 142.sunt n ] iten> tn Ephesiorum metallis fuerunt offianx , nunc trajellxni ( eo Romam , quod id genus vena poflea cfl inventum Hifpa-bl lc ,*/” >on 'bus : ex quarum metallis gleba portantur , ZF per pu-G r. 01 . Eom,e cubantur. Ea autem officina sunt inter adem FloraQtcyfj nn ‘- Nempe Urbis Romx regione sexta, ubi P. Vi-'Ulpium Flora locat , Si Templum Quirini.i* 1 lib ’ L' ^^ hbras- ] Sestertiorum nota desideraturj. ,S i hactenus editis , unde divulso numero quidam X. J. X.
IX.
c .. ..«««.us euius , mino o
l, a d' ci tbant, hoc est , denariosbi Cnt codices MSS. Sunt porro sestertii LX X. 14 exigas, librae seu fioreni septem.
At sestertiorum notamsi ad mone-
4 -
nor,
F''ide
pra.
da societati. ] Nempe societati publica-
Paters 5 de quibus Vitruvius loco ante allato. Corps . Com-Uijni'f 011 Communaute. Nugantur, qui de sociis populi Ro-5 ’ h°c est , Baeticis, bxc accipiunt.bj,, r amque est alterum venus. ] Minii nimirum Minium illud■i olc -est i:e , «• ^ " ..
f ' binius
">i
M.
■atur.
lib. 3. cap. 109. T« J* a/UfCI os outua^treq •oac xftou rivor /ut/af/Bpov r«, «f7 u ß* T" Vomicam. J Supra, sect. 32. Fst ZF lapis tn his Ve-iis I cujus vomica liquoris aterni argentum vivum ap-
Muri t‘ ie<r ^ es etiam. ] Lapides in plumbariis metallis, qui ne in'Him quidem excoqui poliunt.
" El -bocest.... minium .] Nostris perinde incognitum.
»gti Mulu,n \ infra .... illas arenas. ] Cilbiam ltipra Ephesumj' ai,t Siläponensis in Baitica.
Hoc ergo ] Hoc secundario minio.dst(.' t" "ffi'inis sociorum.] Publicanorum: nam ut superius1111 est , erant officinx ex Romx : nec licebat id in Bxtica
Tom. II.
perficere, vel excoqui.
12. Suo loco dicemus. ] Libro 3 3. sect. 24.
13. Pingentium furto.] Inter colores quos pictori dominusprxltabat , ut dicetur lib. 33. sect. 12. minium fuit, quo-niam id perrarum erat. Pictores itaque sxpe ex eo furaban-tur , repletis penicillis, mox aqua ablutis: veluti alio uten-dum colore tum fuillet: nam minium statim sidebat in aqua:ubi integrum furantibus permanebat. Vel ex hoc loco intelli-gas aqua dilui colores solitos ab antiquis, non , uti modo ,oleo : nam nec utiles este poliunt, semel oleo subacti: nequeex pcnicrilis esor ulla vi aqux poliunt.
14. Sua vena arena.] I11 metallis urinariis, inquit, qua:sunt Sisapone , vena est minii propria ac peculiaris , nullo , utfere alibi, argento admixto.
13. Probatur auro.] Vel fi aurum desit, ut mox ait ipso ,lamina ferri candentis : sic enim probatur , num calcemadmixtam habeat. Vitruvius rem paulo dilucidius sic expla-nat , lib. 7. cap. 9. pag. 142. F'matur minium admixta cal-ce. Itaque fi quis velit experiri id fine vitio effe , fic erit facien-dum. Ferrea lamna fumatur : in ea minium imponatur : ad ig-nem collocetur , donec lamna candescat : cum e candore color im-mutatus fuerit , eritque ater, tollatur lamna ab igne: ZT, fi re-frigeratum restituatur in prifftnum colorem , fine vitio fe effe pro-babit : fin autem permanserit nigro colore , significabit fe esie vi-tiatum.
I 6. Solis atque Lunx. ] Vitruvius loc. cit. Minium efficiturtenera natura , ZT virilius imbecilla. Itaque cum est in expolitio-nibus conclavium , tcfloriis indultum , permanet fine vitiis filo co-lore. Apertis Vero .... locis , quo Sol CT Luna postit splendores C9*radios immittere , cum ab iis locis tangitur , Vitiatur , CP* amiffa vir-tute coloris , denigratur.
17. Remedium. ] Vitruvius loc. cit. At fi quis subtilior suerit,ZF Voluerit expolitionem miniaceam suum colorem retinere , cumparies expolitus ZF aridus fuerit , tunc ceram Punicam igni lique-fallam , paulo oleo temperatam feta inducat. Deinde postea carbo-nibus in ferreo vase compostis , eam ceram apprime cum parietecalefaciendo sudare cogat , f atque ut perxquetur. Poflea cum can-dela linteisque puris subigat , utifigna marmorea nuda curantur ...,Ita obstans cerx Punicx lorica non patitur , nec Lunx splendorem ,nec Solis radios , lambendo eripere ex his politionibus ceram.
18. Setis. ] Gallice , -so brojjes.
KKkk