* Cap. IV.
5
30
15
Cap. v.
20
25
C. PLINII NATUR. HISTOR. '
Alexander Magnus Thebarum expugnatione captum in Cyme dicaverat eidem Deo.
IX. Transiit deinde ars ubique vulgo ad elogies «Deorum. * llorax simulacrum e *aere factum Cereri primum reperio ex peculio 1 Sp. Cassii, quem regnum affectantempater ipsius interemerat. Transiit & ab Diis ad hominum statuas atque imagines multis modis.Bitumine antiqui tingucbant eas , quo magis mirum est placuiste auro integere. Hoccio an Romanum fuit inventum : certe etiam Romae non habet vetustatem. Effigies ho-minum non solebant exprimi, nili aliqua illustri causa perpetuitatem merentium . p 1:11110sacrorum certaminum victoria , maximeque Olympiae : ubi omnium qui vicissent stat lllSdicari mos erat. Eorum vero, qui ter ibi superavissent , ex membris ipsorum limilitud 1 "ne expressi , 1 quas iconicas vocant. Athenienses nescio an primi omnium 3 Harmodio& Aristogitoni tyrannicidis publice posuerint statuas. Hoc actum est eodem anno j ss 10& reges Roma; pulti. Excepta deinde res est a toto orbe terrarum humanissima ambiti 0 'ne. Et jam omnium municipiorum foris statua: ornamentum esse coepere , prorogariq 110memoria hominum , & honores legendi 3 aevo basibus inscribi, ne in sepulcris tantm"legerentur. 4 Mox forum Sc in domibus privatis fictum atque in atriis. Honos clientuminstituit lic colere patronos.
X. 1 Togata: effigies antiquitus ira dicabantur. Placuere Sc nudae tenentes hastam > 30epheborum e gymnasiis exemplaribus, 2 quas Achilleas vocant. 3 Graeca res est, nihil ve-lare: at contra Romana ac militaris, thoraca addere. 4 Cxlar quidem Dictator loricatumlibi dicari s in foro liio passus est. 5 Nam Lupercorum habitu facta:, tam no vitia fm t 'quam quae nuper prodiere 7 paenulis indutae. 8 Mancinus eodem habitu libi statuit,deditus est. Notatum ab auctoribus, & 9 L. Accium Poetam in 10 Camenarum ^maxima forma statuam libi poluisse , cum brevis admodum fuisset. Equestres vero stataa-b Romanam celebrationem habent, orto line dubio a Graecis exemplo. 11 Sed illi cc-Icta^tantum dicabant in sieris victores. Postea vero & qui bigis vel quadrigis vicissent. 11 Uad eSc nostri currus nati in his qui triumphavissent. Serum hoc, Sc in his non nili a Dh°Augusto 13 sejuges, licut Sc elephanti.
X I. Non vetus Sc bigarum celebratio in his qui Praetura functi curru vecti essem P ct
a JF.vo. ] Posteris.
Interp retatio.
b Romanam. ] Apud Komanos pnecipua in commendatione
sucte-
N o
Ve C/. IX. i. Sp. Cassa. ] ls regnum affectans, ubi primummagistratu abiit, damnatus , neeaculque est. Sunt qui patremausiorem ejus supplicii ferant, inquit Livius, lib. i. pag. 3 3.eum cognita, domi causa verberajfe ac nccaste : peculiumque filii Ce-reri consetrahijfe , signum inde führn ejse , isiiriptum , E XCASSIA FAMILIA DATVM. Affirmat hoc ip-lum Valerius Max. lib. ;. cap. 8. mim. 1. Dionysius Ha-Jic. lib. 8. Antiq. Rom. pag. 546. Alii e rupe dejectumaiunt.
z. jhas iconicas. ] R.inottiyi dynXfta.Ttt vocat AthcnXIIS ,lib. I. ii memini. Iconicum simulacrum Tranquillus in Ca-ligula - cap. 40. Erant ejusceniodi statua: iis hominibus,quorum speciem referebant , pares. Majores vocabanturAu^st.e : Coloßi longe maxima: Cura: id Hellanodicis suille,Luci anus est auctor , ci rf vzrtf eindian , lub initium, uteinölte ico,«/TpstToi cilent, ne augustiores scilicet, majores-qne humana , Hieronicarum figura: a sculptoribus exprime-rentur. Et Plato in Phaedro : Asiens» cinom ico/ut-
rpijTov cie AthQooe cintititruv.
3. Harmodio, Szc. ] Vide Plutarcluim in Antiphonte , lib.de decem Rhetor. Thucyd. lib. 6 . aliolque. A Praxitele ela-boratas eile has statuas Plinius auctor est , lect. iy. libri hu-jus, num. 10.
4. Mox forum. ] Qnastibet privatas aedes totidem fora cre-das elfe : tot sunt instructa: signis singuli’. Simili translationepopulum imaginum superius dixit, lib. 3 3. scct. 45.
Sech X. i!'Togata. J Asconius Pedian. in orat. Cic. proM. Scauro , sub sinem , Catonem ait togatum sine tumca exer-f niste judicium , in forumque fic descendisti , jusiqus dixtße : idqucreperijfe ex vcteye consuetudine , fecundum quam L?- Romuli Ala-tis statua in Capitolio , W in Rostris Camilli , fuerunt togata sinetunicis. Meminit & Plinius alter in Panegyr. Trajani, num.
5 5. Visuntur eadem e materia Casans statua , qua Brutorum , quaCamillorum.
z. Qjias Achilleas. ] Notum Achillis decus & tutamen ,hasta.
3. Graea res est. ] Nummi statuaique testes , in quibus nudaplane corpora.
4. Cfar .... loricatam. ] Qualem i 11 plurimis Imperato-rum statuis munmisque cernimus.
t. Inforo /no.] Forum Cadaris prope Templum Jani fuit,regione Urbis octava, apud P. Victorem. Et Dionem vide
T r£.
lib. 43. pag. 114.
6 . Nam Lupercorum. J Qui pellis caprina: sol umj
te-
nmict u ^
cti, cetero nudi, Roma: Lupercalibus discurrebant : 111Maro vocat, 8 Aineid.
Nitdofqtie Lnpercos. . £
7 . Ranulis induta, j Pxnula vertis fuit adversus > ir ' brC ^ (( ,
frigora, circumquaque corpus ambiens , e’ [ncfeslst?» T ’ e!> ‘inquit Artemidorus. Vide Voll', m Etymol. , j tr in
8. Mancinus. ] Qui cum Numantinis ipsorum 31 e(; ,
foedus pcrculht , auctore Ti. Graeco Quartiore suo-. . t ,|tfoedere per Senatum improbato , Mancinus Niimantw" ^deditus , nudus vinctifque post tergum manibus, . 1 üax-iri Graeco. Aurei. Victor, lib. de Viris lllustr. V.d erUIS
lib. 1. cap. 7. Cicero, hb. 3. de Offic.
y. L. Acetum. ] Diximus dc eo m Auctoruni Indice. p gf ,
10. Camenarum. ] In Regione urbis prima , j l, J ct ‘p Vi'
tam Capenam , Vicus cv* ades Camenarum luit, testectoie. riH 11
11. Sed ilh celetas. ] KiTijref appellata: statua: ute -
equestres , qui non bigis aut quadrigis in certam 111 ju-rentur , sed uno insiderent equo. Proprie kst tlJ
sc est, qui ab uno leiiore agitatur ac regitur. bLM .j 3t iia«igitur , suille receptum apud Graecos primum > l,t ^equestres dedicarent illi , qui victores exllitistcm 11 vC 1
lactis celete. Postea factum , ut dicarent quoq 111 -'. jssst-Nquadrigas sculptas marmore , vel stilas tere > st 111 v ^ qiriilio genere. Inde consuetudinem vernile Romam, U qua'triumphailent , dedicarent statuas triumphales , P 3 p er iiis»drigas : led hunc morem invectum fero : & adhuw ^ c .ut triumphales sejugas : hoc enim primum auct 0, ci in're D. Augustum. Hunc Plinii locum Onuphrius lll ( . 0 [|jgittcllexit , cum sejugas in ludis Circensibus ex e° j,pprimum ab Augusto mistos : cum sit lententia !l> .^ lS pri'par, statuam scilicet triumphalem cum equis , lU °. ll)r 3tos>mmn ab eo positam. Sejuges tamen in Capitoho • ^ p 3 g.ab C11. Cornelio positos reperio, apud Livium h ' ^qjiiiu»47y. anno UibisDLXVl. hoc est, ante August 1 CSLannis ducentis. v. alii- ^
1 z. Vnde ar noflri. J Sic M S S. Reg. z. Colb- )- *bri antea editi: Vode C 7 - noflris currus in Ins , Scc. <. f Kf
13. Sejuges. ] Equi feni uno curro juncti. IctO tV ^pTE'GAS, QVADRIGAS, SEIVGES', & *
/