«4- C. PLINII NATUR. HISTOR.
Deum indicaret. 7 Signa quoque Tuscanica per terras dispersa, qua: in Etruria facthct* 1non est dubium. Deorum tantum putarem ea suille, ni Metrodorus Scepsius , 8 cui cog-nomen a Romani nominis odio inditum est , propter duo millia statuarum Vollnuosexpugnatos objiceret. Mirumque mihi videtur, cum statuarum origo tam vetus in Itahaz lit, lignea potius 9 aut fictilia Deorum simulacra in delubris dicata , usque ad devict arstAliam, unde luxuria. Similitudines exprimendi qux prima fuerit origo , in ea IO q u - ul |plasticen Graeci vocant , dici convenientius erit: etenim prior, quam statuaria, fuit. " 5^haec ad infinitum effloruit multorum voluminum opere, li quis plura persequi velit: om-nia enim quis postit?
io X V11. 1 In M. Scauri Aklilitate tria millia signorum in scena tantum fuere 1 tempo-rario theatro. 1 Mummius devicta Achaia replevit Urbem: ipse excessit non relictu 1 ' 11 *filix dotem. Cur enim non cum excusitione ponamur? 4 Multa & Luculli invexere. Rho-di etiamnum tria millia signorum esse, Mucianus ter Consul prodidit : nec paucioraAthenis, Olympia:, Delphis iuperesse creduntur. Quis ista mortalium persequi postir •*5 aut quis usus noscendi intelligatur ? Insignia tamen maxime, & aliqua de causa notata,voluptarium sit attigisse , artificesque celebratos nominavisse: singulorum quoque inexplica-bili multitudine, cum Lysippus m. d. opera fecisse dicatur, tantx omnia artis, ut clarita-tem possent dare vel singula. Numerum apparuisse defuncto eo. cum thesaurum essregih eCheres: s solitum enim 4 ex manipretio cujulque signi 7 denarios seponere aureos singulos-20 Evecta supra humanam fidem ars est successu, mox & audacia. In argumentum succeflasunum exemplum asseram, nec Deorum hominisve similitudinis expressae. istas nostra vi-dit in Capitolio, priusquam id novissime conflagravit 8 a Vitellianis incensum, in celf*Junonis, canem ex acre vulnus suum lambentem: cujus eximium miraculum & indiscretaverisimilitudo, non eo solum intelligitur, quod ibi dicata fuerat: verum & nova satild a '2 5 tione: nam summa nulla par videbatur: a capite 9 tutelarios cavere pro ea, instituti P u 'blici fuit.
XVIII. Audacia: innumera sunt exempla. Moles quippe excogitatas videmus statuariin^quas colosseas vocant, turribus pares. 1 Talis est in Capitolio Apollo, translatus aLucullo 1 ex Apollonia Ponti urbe, xxx. cubitorum, 3 quingentis talentis factus :
Interpretatio.
a Capite. ] Ut vel periculo capitis id figmini canis integrum prxstarcnt ii, quibus credita a:dis tutela eilet , Respu-blica sanxerat.
Noti.
e! mvii •teu.nept/s sF xpoveu.
7. Signa quoque Tusanica. J Phialas quoque aureas in
Tuscia elaboratas laudat Critias poeta apud Athcn. lib. i.pag. 2ss „
T upavvfj j a-oe/iTzt %pvt7V7v7T(&' (piahy.
Duriora signa & Tuscanicis proxima, ait Quintii, lib. 12.cap. 10. pag. 854. ut rigidiora suille Tuscanica innuat. Idempag. 8j»i. statuas Gr.ecas Tuscanicis anteponit.
8. Cui cognomen. ] Misoromaei, ut diximus in AuctorumIndice.
9. Aut fiflilia. ] Ipsa Jovis effigies in Capitolio a Tar-quinio Prisco dicata sutilis fuit, ita prodente Plinio, lib. 33.fect. 4j.
10. Quam plasticen. ] Fictrieem. Ars est ex argilla vel cre-ta rerum similitudines exprimens.
11. Sed hac. ] Statuaria, ex .ere.
Scft. XVII. I. In M. Scauri. ] De co multa AfeoniusPcdian. in orat. Cicer, pro eo : multa Plinius similiter , degenere ejus , de moribus & aedilitate 3 lib. 3 6. fest. 14.nuni. 8.
2. Temporario. ] Vix uno mense duraturo , ut dicetur lib.3 6- fect. 2. cum stent in Urbe cetera. Temporariam ejustheatri moram Plinius ait suille, loco proxime citato.
3. Mummius. ] Achaicus ille, de quo nos alias saepius.Aurei. Victor , lib. de Viris illustr. cap. 60. Mummius Corin-thum signis talmlifque ß’oliavit : quibus cum totam rcplejjet Ita-li am, in domum suam nihil contulit. Sic Epitome Livii, lib. 32.Frontinus, lib. 4. Strateg, cap. 3. L. Mummius, qui Corinthocapta , non Italiam filum ,fied etiam provinciam tabulis statuisqueexornavit, adeo nihil ex tantis manubiis in fiu,im convertit - ut fi-liam ejus inopem Senatus ex publico dotaverit. Est in Aineidelocus ab interpretibus hactenus prarpostere intellectus, li-bro vi. verf 830.
830 Aggeribus socer Alpinis , atque arce MonaciDescendens : gener adversis inftruf/us Eois.
Ne pueri , ne tanta animis affuefiite bella :
Neu patria validas in viscera vertite vires :
Tuque prior, tu parce , g nus qui ducis Olympo;
83 5 Projice tela manu , sanguis meus.
Ille triumphata Capitolio ad aha CorinthoViihr age t currum , casis insignis Achivis,
Eruet ille Argos , Agamemnoniasque Mycenas ,Ipfumque Alat idem , genus armipotentis Achille*-840 Nltus avos Troja , templa o* temerata Minerva • 0^,Ille cum dicit, versu 836. prius appellatum e duobus p 1mc commemoratis, hoc est , socerum , qui Julius C«sir> >(J1figunt. Nam in hac recensione virorum illustrium , 01temporum fervat diligenter. Itaque post Cxlarem & *■ 0 jpeium prxpoilere ac ridicule Mummium Achaicum , ^centum ante annis obiit, denotaret; & sitis neghg c ^ |i£ , squidem, non appellato eo de nomine, cum ceteros 0l j ic ; tjappellet. De populis triumphalst: Cxfarem iptiim hic tquorum majores in obsidione Troja: fuere. Hi sunt A 0 __& Corinthii. Argos in Peloponneso,& Mycenx 1tis, qua: ditio fuit Aiacidx, hoc est, Neoptolemi, insalia. De Corintho quidem, & Peloponneso ei adh» 1 .triumphasse Cxfarem dicit, quoniam Corinthi colocondidit; ut nummi ipsius haud pauci testantur. D e ! 11 .„nitide & Thessalia, bello Pharsalico. Nam Pharlahci c '
in Thessalia sunt.
4. Multa zsr Lucui i. ] Lucius & Marcus , fratres. IH e jt | ethridatico bello, Macedonico iste triumpho nobihs.Plutarclmm in Lucullo , & Ciceronem , orat, in P 1 * 1 ’ 14Solitum enim. ] Lysippum videlicet , de quo 11fect. 38. ct ...
6. Ex manipretio. ] De ea voce diximus lib. J J - lfcC '
Vulgus ait, pro mannfactura ,pour la fiafon. ...
7. Denarios .... aureos. J De horum pretio egimus, 11
fect. 13. ... r Taci'
8. A Fiteltianis. ] Vide Dionem , lib. 6 f. pag. 74 1,
tumque in primis,lib. 3. hist. pag. 80. & 81. lfle r-
6. Tutelarios . ] Tutela: redemptores, qui pro ciistoc iaccdem accipiebant, prxstabantque se suo periculo 1 eI jturos. Vide Grotium in Florum sparsione ad jus J
P L‘h XVIII. I. Talis est in Capitolio. ] Refert hoe st'^,Strabo totidem verbis, lib. 7. pag. 31p. Victor m 1 aRoma:, regione Urbis octava : Apollo transtatus ex ApoiLucullo , triginta cubitum.
2. Ex Apollonia. ] Ea scilicet, de qua lib. 4. Rct.
3. Quingentis talentis. ] Monet» Gallica: >> 1.I200000.