C PLINII SECUNDI

5

* Cap. i.

IO

15

CAP. II.

678

NATURAL IS

HISTORIA

LIBER XXXV

E tallorum, quibus opes conflant, agnafcentiumquc eis ndt-tura indicata propemodum est: ita connexis rebus , ut immen-sa medicinae stiva> 1 officinarumque tenebrae, & morosa 1 caelan-di, 3 fingendique , 4 ac tingendi subtilitas simul dicerentur. Restantterra: ipsius genera lapidumque, vel numerosiore serie, plurimissingula a Graecis praecipue voluminibus tractata. Nos in iis brevi-tatem sequemur 5 utilem instituti modo, nihil necessarium autnaturale omittentes. * Primumque dicemus 1 qua; restant de pictu-ra, arte quondam nobili, tunc cum expeteretur a Regibus populisque : & illos nobilitante,a quos esset dignata posteris tradere: b nunc vero in totum marmoribus pulsa jam qui-dem St auro; nec tantum ut parietes toti operiantur, verum & interraso marmore 5 ver-miculatisque ad effigies rerum & animalius crustis. * Non placent jam abaci - * necspatia montis in cubiculo delitentia: coepimus & lapidem pingere. Hoc Claudii princi-patu inventum: Neronis vero, - maculas qux non essent, crustis inserendo, 10 unitatemvariare, ut ovatus esset " Numidicus, «* ut purpura distingueretur Synnadicus qualiterillos nasci optarent deliciae. Montium haec subsidia deficientium ; nec cessat luxuria idagere, ut quam plurimum 11 incendiis perdat.

11. Imaginum quidem pictuia quam maxime similes in jcvuni propagabantur si 2 une•'quod in totum exolevit. * ffirei ponuntur clypei, argentea; facies { surdo figurarum diC-

Interpretatio.

a Quos.-] Quorum effigiem pictura censuisset polleris tra- c Nec spatia.! Nec 'e fnatiosndendam. biculum abdere’ jam nlaccr monte “ Clsi fU *

b XW wo. ] Nunc vero ceslit pictura marmoribus, etiam J l ll r . i .c

auro : quibus jam parietes vestiuntur , neque ita solum ut sereretur. ^ ^ CU ^olor Synnadico marmori n -

parietes toti solido marmore integantur : verum etiam ut in- e Montium 1 Tnvenr, • r. i r r ■

tersecto marmori iegnienta alia inserantur, qux referant effi- maculosi lapides non a, Jlius eruuntur"" montlUm 5 C qUIgies rerum & animalium, vermiculato opere. f Wo. J Obscuro , nec p,/luris illuminate.

Not m.

I.

SefL I. i. Officinarumque tenebra.} Medicorum inscitia, dequa libro sup. sect. 23. & lib. 33. sect. 38.

i. Calandi. ] Ex argento. Libro 3 3. sect. 5 s.

3. Fingendtqite. ] Ex xre. Libro 34. sect. 19.

4. Ac tingendi. ] Cinnabari, minioque. Libro 3 3. sect. 3 6 .

& scqq-

j, CtV.em instituti modo. ] Rationi propositi nostri accommo-

datam. Frustra Pintianus conjiciebat, utilem instituto: modo ni-hil, &c. ■ , .

(,. fermiculatispe. ] Vermiculata dicuntur opera tessellata,

quia minutis tcflcllis, quasi vermiculis sint variegata , diilin-ctaque. Tritum illud Lucilii est >

Quam lepide lexes composta , ut tesieruU omnesArte pavimento , atque emblemate vermiculato.

7. Non placent jam abaci. ] Abacos vocat crustas tabulas-vc quadratas c marmore, qux parietum ornamenta cratit,iis tectorii vice, inferta, a similitudine dicta ligneorum aba-corum. Vitruvius, lib. 7. cap. 3. pag. 133. Itaque veteribusparietibus nonnulli crttßas excidentes pro abacis utuntur, Scc. Ute-bantur nimirum antiqui ad tectoria parietum , prxter alba-rium opus , atque marmoratum , lectis 111 quadrata , insexangula > in triquetra, marmoribus, alabastrite , porphy-rite , iaspide, & id genus lapidibus , atque vitro. Hx sicadactas crustationes nominabantur, & abaci. Vulgus Compar-timenta vocat.

ii. Nec spatia. ] Vide Notas & Einend, nuni. I.

9. Maculas. ] Nam maculosum variumque marmor pDe f ”bat : quod si natura tale non esset , arte fiebat. Sp cc f cSnimirum musivarii operis , seu vermiculationis duas attin-git : paulo ante alteram , qux crustis marmorum diversico*loruni vermiculatas animalium effigies referret. Nunc alte-rum his verbis, Maculas qua non ejjent , qux marmoris ma-culas alieno marmori insereret , & orbes ac ovatas i»«'

, ( sic enim Mathematici vocant ) marmori include-ret. Seneca, epist. 87 cujus initium, In ipsa Scipionis Afri-cani villa : Pauper ßhi videtur , inquit, ac sordidus , ntfi pan e 'tes magnis & pretiosis orbibus refulserunt: ntfi Alexandrina mas'mora \Numidicis crustis distinfia sunt : nisi illis undique operosa >Ut“ m pillura modum variata circumlitio pra texitur : ntfi vitrosconditur camera , &c. Quas ovatas Plinius figuras, Seneca or-bes vocat. Vide lib. 3 6. lcct. 5. & scq.

10. Cnitatcm vanare. ] Lapidem qui unius erat coloris,multis distinguere ac variare coloribus.

11. Numidicus. ] Lapis nimirum , seu marmor Numidi-cum , de quo lib. 3 6 . sect 8. De Synnadico lapide, ( sie eniu 1Romani vocabant , quem indigena: Docimiten ) a Synna-dis urbe Phrygi* , de qua Plinius lib. 5. sect. 19. vide Stra-bonem, lib. 11. pag. 577. Ed’ Iu Ao*!,ki« xois» j

re' ^areptioy % HuuyctShtoS Alt ),u ■ ooto [A/i V'tipttsiol kccMo

0tt , &C.

12. Incendiis perdat. ] Quibus obnoxix domus in Ulbc.

Siti. II. i. /Er ei. ] Nunc pictuia omissa imaginum, u '