68 + C. PLINII NATUR. HISTOR.

r i r. 4 In Thermarum quoque calidillima parte marmoribus incluserat parvas tabellas ipaulo ante cum reficerentur, sublatas.

X. Super omnes Divus Auguttus 1 in Foro suo celeberrima in parte posuit tabulas cluas,* qux belli pictam freiem habent & triumphum. Idem Caltores ac Victoriam posuit, &z quas dicemus sub artificum mentione, in templo 3 Cassaris patris. Idem in Curia quoque,quam 4 in Comitio consecrabat, duas tabulas impressit parieti: 5 Nemeam sedentem supraleonem , palmigeram iplam , adstante cum baculo sene , cujus supra caput tabula big«pendet, 4 Nicias scripsisse 7 inussille: tali enim usus est verbo. Alterius tabulae ad mira*tio est, puberem filium feni patri similem esse, silva aetatis differentia, supervolante aqui-io la draconem complexa. 8 Philochares hoc suum opus esse testatus est. Immensa, vel unamli quis tantum hanc tabulam aestimet, potentia artis, cum propter Philocharem, ignobilisfimos alioqui 9 Glaucionem filiumque ejus Aristippum, Senatus popululque Romanustot feculis spectet. Posuit Sc Tiberius Caesar minime comis Imperator, in templo ip*Ilus Augusti, IO quas mox indicabimus.

Cap. v. 15 XI. Hactenus dictum fit de dignitate artis molientis. 1 Quibus coloribus singulis pri'mi pinxissent, diximus, cum de pigmentis traderemus in metallis. Qui monochromateagenera picturae vocaverint, qui deinde, & quae quibus temporibus invenerint, dicemusin mentione artificum , quoniam indicare naturas colorum , causa instituti operis pn° rest. Tandem (e ars ipia distinxit, & invenit 1 lumen atque umbras, a 3 disserentia c°‘20 lorum alterna vice fele excitante. Deinde adjectus est splendor, 5 alius hic quam lumen:quem quia inter hoc & umbram esset, appellaverunt tonon: 4 commissuras vero colorum& transitus, harmogen.

Cap. v x. XII. Sunt autem colores 1 austeri, aut floridi. Utrumque natura, aut mixtura evenis*Floridi sunt , 2 quos dominus pingenti praestat: minium, Armenium, cinnabari, chry*25 lbcolla, Indicum, purpurissum. Ceteri austeri. 3 Ex omnibus alii nascuntur, alii fim ir ;4 NascunturSinopis, rubrica, Paraetonium, Melinum, Eretria , auripigmentum. Cerer 1finguntur, primumque s quos in metallis diximus. Praeterea s vilioribus, ochra, 4 cerufl austa, sandaracha, sandix , Syricum, atramentum.

Interpretatio.

L Differentia. ] Diversis coloribus alternarim se se excitantibus. '

Noti,

4. In Thermarum. ] Thermo: Agrippa:, regione Urbis no-na fuere.

Secf.X. x. In foro suo. ] Forum Augusti , in regione Ur-bis octava.

2. belli .... e?* triumphum. ] Post victoriam Actiacam.De hilce tabulis , totoque triumphi apparatu , Dio, lib. 51.

k> a 8 45 P . , „ .

3. Casans patris. ] P. Victor, 111 dcscript. Roma:, regio-ne octava : Templum Julii Casaris in Foro.

4. In Comitio.] Comitium , inquit Asconius in 3. contraVerrem , locus est prope Senatum, quo coire Equitibus &Populo Rom. licet.

s. Nemeam. ] N tpcla silva Peloponnesi fuit, in qua leo-nem Hercules interfecit: unde Neme.va sacra postea cele-brata. Ut porro Urbes ipsas ac regiones, sic muliebri statuhabituque silvas antiqui pinxere, cum insigni aliquo: ut,exempli gratia, Nemeam cum palma, ac leone. Pictam abAristophonte Nemeam, qute Alcibiadem in complexu luoteneret, prodidit Plutarchus in Alcibiade, pag.

6 . Nicias. ] Pictor Atheniensis > de quo inferius lect. 40.jium. 28.

7. InuffJJe. ] Hoc est , pinxisse encaustica ratione , de quadicemus lect. 39. Inscripsit is igitur gemina: huic tabula:suum nomen in hunc modum : O N1KU2 EMEKAI-S E N. Atque adeo e tribus operibus, qua: absolute fuisseinscripta , I L L E F E C I T , indicavit Prassatio ad Titum,pag. ii. duo luec sunt Niciae: tertium Lysippi, de quo infe-rius sect. 39.

8. Philochares. ] ePtXopccprr.

9. Glaucionem filiumque. ] Pictos in ea tabula : hominesceteroqui ignobiles : quorum laus tota ab ea pictura , com-mendatioque petitur. Cave Aristippum exillimes Philoso-phum eum Cyrenaeum eile , cujus vitam Laertius describit,lib. 2. pag. 4S- cum hujus patrem Suidas 'AjitoJI)» vocet.

10. Quas mox indicabimus. ] Sect. 40. nnm. 28.

Sed. XI. 1. libibus coloribus. ] Cinnabari, minio Ephesio,rubrica , Sinopide , ut dictum est lib 33. sect. 39.

2. Lumen atque umbras. ] Hrc propria pictorum vocabu-la : opacitas, qua: atro colore edicitur, umbra : claritas,qua: candido colore pr.vstatur , lumen.

3. Differentia colorum. ] His verbis signat se jam non demonochromatis picturis amplius agere, sed de polychroma-

tis. Quod Latini aiunt, umbris in pictura colorum clarit**tes excitari, Galli sic reddunt: Les ombrages d'une peinture rC 'haujjent l'e'clat des couleurs.

4. Splendor. ] Coloris vigor : Grxcc, tG©-. Est enim 11 ?omnibus nimirum coloribus languor quidam in defectu > c P loppositus est vigor , senens ac percellens oculos acrinid' 11 *coloris. A luce & colore plurimum ditfert. Nam cum '**conficiatur albo , hic fit luo genere coloris, etiam in m°nochromatis picturis; in rubris rubro , in caeruleis carussn*Ncc tamen rubrum tantum est , aut caeruleum: sed h l, J l *illiufque quoddain veluti fastigium , cum validius inceiidimtur , vegetumque fulgorem accipiunt. Atque illud fuit P 01nativos colores demum, post lucem umbramque inventim 1 ,singulari praeparatione , purificatione, mixtione , uniulq 11cum altero colore inductione erudita, quam falfati° llL ’J.vulgo vocant. Ita fere Schesserus, lib. de arte ping cst ’P a g- 138* . . . -

5 rUius hic quam lumen. ] Non igitur luminis intenlio e ,ut Vossio placuit, Junioque : maxime cum Plinio teile, ‘hoc , id est , inter lumen, umbr.tmque fit: nam quod est intutrmnque, ex his alterum esse 11011 po est, nedum altetintensio , sive incrementum. .

6 . Commisuras. ] Inciiuras vocavit, lib. 33. sect nlt. mcum Graecis Consistit in eo haec conimUl 11 . 1 ' 1

unus color cum altero apte committatur, ut paula»"' ^nuantur, misceanturque sic, ut transire unus in altenunconfinio videatur. Quod nisi apte fiat, neque lud , net lumbrae sua ratio constabit. r

■ Seih XII. 1. Aufleri , aut floridi. ] Austerum colorem ,ci vocant mi ßfn) Q mietet itcSua. Galli, couleur chart,Cjut n a ponit dedat. Floridum illi , e\o pgotfCS /'} 1 * 11vive. ’ Jaiti

2. Quos dominus. ] Qui picturam, seu tabulam fadd'locat. Hic colores qui modo appellantur, emebat deprtvstabatque pictori, propter magnitudinem pretii-

3. Fx omnibus, ikc. ] Alii, inquit, colores nativialii fictitii. Vide Notas & Einend. 11 um IV.

4. Nascuntur , tkc. ] llidorn,, lib. 19. cap. 17- r r j 0 -

1 5 - Quos in metallis diximus. ] Ut Lrllgo, de qua IU?

re libro. a p-

6. Cerussa ufla. ] Qua? & adulterina sandaracha t fpellatur, ut dicetur sect. 22.