LIBER TRICESIMUS Q_U INTUS. «8;

XXI V. Inter fictiiios est & 1 Syricum, quo minium 1 iublini diximus. 3 Fit autem Si- -siopide 6c lanifice mixtis.

XXV. 1 Atramentum quoque inter factitios erit, 2 quanquam est & terra geminae ori-ginis. Aut enim lalluginis modo emanat, aut terra ipsa sulphurei coloris ad hoc probatur,inventi sunt pictores, qui e iepulctis 3 carbones insectos effoderent. Importuna haec om- §nia ac no vitia. + Fit enim & fuligine pluribus modis, resina vel pice exustis. Propter^uod officinas etiam aidificavere, fiimum eum non emittentes. Laudatiffimum eodemniodo fit 5 e techs. Adulteratur furnacum balinearumque fuligine, quo ad voluminafcribetida utuntur. 6 Sunt qui & vini faecem siccaram excoquant: affirmantque, fi ex bo-no vino faex fuerit, 7 Indici speciem id atramentum praebere. Polygnotus & Micon ce- ioUberrimi pictores Athenis, e vinaceis fecere: 8 * tiyginon appellant. Apelles commentus

est s ex ebore combusto facere, quod elephantinum vocavit. 10 Apportatur & Indicume xIndia, inexplorata: adhuc inventionis mihi. 11 Fit etiam apud infectores ex flore nigro,qui adlm-efcit atreiS cortinis. 12 Fit & e tedis ligno combusto, tritifque in mortariocarbonibus. Mira in hoc sepiarum natura: 12 sed ex his non fit. Omne atramentum Sole IZPerficitur, 14 librarium gumini, 13 tectorium glutino admixto. Quod autem aceto lique-factum est, xgre eluitur.

XXVI. 1 E reliquis coloribus, quos a dominis dari diximus, propter magnitudinempretii, ante omnes est 2 purpurissum e creta argentaria: cum purpuris pariter tingitur,bibitque eum colorem celerius lanis. 3 Praecipuum est primum. fervente aheno rudibus zoMedicamentis inebriatum. Proximum, egesto eo, addita creta 4 in jus idem. Et quoties

id tactum est, 5 levatur bonitas pro numero, 6 dilutiore sanie. Quare 7 Puteolanum potius

Noti.

Sesf. XXIV. Su&oy? Actio , Iis' r> cap. 59. cctcrisqticJh'iptoribus , librisque Plinii MSS. non Scyrium, ut librinaitenus editi habent. Isidorus , lib. 19 . cap. 17. Syricum ru-"" coluris piamentum , ex quo Csr librorum capita pinguntur. Ip-sum efl 0 - l’bccniceum appellatum ita , eo quod in Syria colliga-> f r , in litoribm mans , ubi Phoenices habitant. Efl autem inter fa-Mtios. Nam flipe fit Sinopide or sandyce mixtis.

Sublmi diximus. ] Libro 33. icct. 40.

3. Fit autem. ] Sic Isidorus > loc. cit. Aliter Actius ,lib. 2.Ca P- 39. pag. 56. Sincera cerussa si crematur, in Syricum(mutatur , quod medici vocant sandycem : quod, cerussaCt yniata subtilior redditur, &c. M S. Gix>cus : K cudpfios xf

^ t&jupds -fiiftadlhoi, ei i os ijaPitqitipov 'Zo^/.i^s finußaXt.i-ead$ ot iarpoi msfoigs Isofjfe.tysoi ' htsrts/ueptfepos j istI/WkuSjov ylstrou xaufis , &C.

Scsl. XXV. I- Atramentum. ] Le noir.

Quanquam efl Qr terra. ] Prxtcr factitium , inqui', est" nativum ac fossile atramentum, gemina ratione e ferranatum : d» noir de terre. Totidem verbis , atque adeo pau-,° explanatius Diosc. lib. 5. pag. 118. T£V j fnhccsmt&lxi,’ r.k r opuy^TO» fipilot; , «<p‘ äs «» (i.tfc.tis.&Pni 0 ’ %»*.-*0r> 1 57770)03 treu d^ftofeiis rpsiros ’ ii y cdx ä sisa%s ioricpu-

t atris eipiip^s 01 s morus , ijVir 6 .Ai«<pe-

f Ci f dorne tj Oeto'xput, SCC.

S- Carbones infeilos. ] Carbones cum reliquiis usti cada-’ Vci 'is in urnam conjectos.

4 - Fit enim w fuligine > &C. ] Hi’C totidem verbis Diosc.

lib.

5- cap. 183. Oribas. lib. 13. sol. 230. b. Isidorus, lib. 19.cap. 17. Multo uberius considendi modum Vitruvius'nocet, lib. 7. cap. 10. pag. 143. Hanc fuliginem nostri vul-8° yocant, Noir de fumee. I.x hac atramentum hodie com-fnnitur, quo Typographi utuntur; ut olim ex ea pingen-ms characteribus parabatur.

. 5 - E tedis. ] Diosc. loc. cit. cm fuflus Oenus elfe arbo-r * S picein‘ferentis tedam antea diximus, lib. 16. sect 19.

^ 6. Sunt qui V vini fecem. ] Fit hodieqiie & sic a pictori-■y! S Italis , usta vini faxe , quam ii Fefcia di botta vocant,itruvius , lib. 7. cap. 10. pag. 144. Non minus fi fex vinicolla in fornace fuerit , U" ea contrita cum glutino inP ere _ ln d:icetiir, perquam atramenti suavem efficiet colorem : £7" quoct 11 ex meliore vino parabitur , non modo atramenti, sed etiam‘ u ‘ colorem dabit imitari. Sic pariter Isidorus , loc. .cit.

7 - Indici fp.ctcm ] De Indico inferius, fest. 27.

d Trynnon, ] Tc ofevos , faecatum ; nam tou'S fecem &

nuituin sonat.

nost" e ^ ore - I Atque hic etiamnum mos est pictoribus

osl'1 : llcc l ue cx ebore tantum cremato parant, sed & ex

1 os Perliconim listis. Du noir d'os.

-}?■ apportatur O 1 Indicum. ] Atramentum scilicet, tam"i An "odieque, quam Plinio olim ignotum. At non Lco-Sj at ‘°, qui penes se habuisse testatur, atramentum e(pj tca regione advectum, nigerrimum, lucidistimumquc,tr u r nex Pl°ra« sibi prsparationis, ut ipse ait in Animadv.- pum. 79. pag. 144. Plinium igitur Salmasius frustra

ar fiUit,iu Solin. pag. 25s.

11. Fit etiam. ] Isidorus, lib. 19. cap. 17.

12. Fit ar e tedis. ] Vitruvius, lib. 7. cap. 10. pag. 143.Sarmenta > aut tedx febidia comburantur : cum erunt carbones, ex-linguantur : Deinde in mortario cum glutino terantur. Ita erit atra-mentum udioribus non invenuflum*.

13. Sed ex his non fit. ] Non fit, sed nascitur: vel nonfit, quod nempe sit pictoribus usui. Persius, Satyra 3. sinecontroversia atramenti e sepia meminit :

Nigra quod infusa vanescat sepia lympha.

Et Ausonius :

Notasque furva fisi«.

Afros sepia sibi atramentum parasse aiunt Glossa: veteres,Cornutus , Casaubosus, ccterique.

14. Librarium gummi. ] Reg. 2. comme : hoc est, adjectogummi: in sexto, ut aiunt, casu, voce ea efferri olimlic solita. Vitruvius , loc. cit. F uligo > qux circa parietem Cr ca-mera curvaturam adh.crescit, inde collefla , parlim componitur exgummi snbaslo ad usum atramenti librarii : reliqua teblores, glu-tinum admiscentes, m parietibus utuntur.

15. Teflorittm. ] Librarium est, quod exscribendis libris:tectorium , quod parietibus illinendis, incrultandilquc adhi-betur.

Seil. XXVI. I. £ reliquis .... quos.. . . dari diximus. ]

Sect. 12.

2. Purpurißum e creta , &c. ] Ha?c totalem verbis Isido-rus , lib. ljj.Orig. cap- 17. De creta argentaria dicetur in-ferius , sect. 3 8. dictumque jam supra, lib. 17. sect. 4. Ea li-quore purpurx imbuta , purpurislum vocabatur , ab eo co-lore quem acceperat - reddebatque. Ad fucandam faciem,ut cerussam olim , sic & purpurifliim adhiberi mos fuit. Plau-tus , in Mo/iell. act. i.sc. 3. raf. 101.

Pl-II. Cedo cerußam. S C. Quid ce ruß a opus nam ?P II I. Qui malas oblinam.

Tum tu igitur cedo purpurifliim. S C. Non do : scita entu quidem.

'Nava pistura interpolare vis opus lepidissimum.

Non iflanc xtatem oportet pigmentum ullum attingere :

Neque cerußam , neque melinum , neque ullam aliam offu-ciam.

Et in Trucul. act. 2. sc. 2. vers 45.

Quiaque iflas buccas tam belle purpurissatas habes.

3. Prxcipuum, &c. ] Isidorus . loc. cit. totidem verbis.

4. In jus idem. ] In eu indem liquorem. Ita nimirum se

res habuit: Dum purpura in aheno coqueretur, creta: istiuspartes immittebantur eo, ut inebriarentur : celeriusquc quamipsa: lanie hunc succum bibebant. Hunc succum, hoc jusGrxci vocant. Isidorus , loc. cit. In vas idem.

s. Levatur bonitas. ] Sic etiam M S S. Isidorus, loc. cit.elevatur, rectius. Minoris bonitatis est ac pretii colos ille,cum creta fecundo additur, quam cum primo : tertio, quamcum fecundo, & lic deinceps, quia quo saipius additur, eodilutior fit color.

e. Dilutiore sanie. ] Hoc est, liquore purpura: magis di-luto , minus faturo.

7. Puteolanum. ] Nustc quoque in Puteolano litorc, ubi