702 . C. PLINII NATUR. HI S T O R.

tauro emisso expavescentem : 1! in Pompeia vero Cadmum ScEuropen. a Idem jocoso no-mine Gryllum ridiculi habitus pinxit. Unde hoc genus pictura; grylli vocantur. Ipse inALgypto natus didicit a Ctefidemo.

Decet non sileri & 16 Ardeatis templi pictorem - praesertim civitate donatum ibi, &5 carmine, quod est in ipsa pictura his versibus:

17 Dignis digna loca picturis condecoravit,

Reginae Junonis 18 Supremi conjugis templum ,

Marcus Ludius 19 Helotas ssstolia oriundus ,

Quem nunc & post semper ob artem hanc Ardea laudat,io Eaque sunt scripta 10 antiquis litteris Latinis: b 21 non fraudando & Ludio, Divi August 1aitate, qui primus instituit amoenissimam parietum picturam, villas & porticus, ac topia-ria opera, lucos, nemora, colles, piscinas, euripos, amnes, litora, qualia quis optaret,varias ibi obambulantium species , aut navigantium , terraque villas adeuntium alellis autvehiculis. Jam pileantes, aucupantelque, aut venantes, aut etiam vindemiantes, lunt istr * 5 ejus exemplaribus: c 22 nobiles, palustri accessu villae, succollatis sponsione mulieribus -labantes trepidique feruntur: plurimae praeterea tales argutiae facetissimi lalis. Idemqticd subdialibus maritimas urbes pingere instituit , blandissimo aspectu , minimoque im-pendio.

Sed nulla gloria artificum est, nisi eorum qui tabulas pinxere: eoque venerabilior appa-ro ret antiquitas. Non enim parietes excolebant dominis tantum , nec domos uno in locomansuras , qua; ex incendiis rapi non possent. Casula Protogenes contentus erat in hortulosuo. Nulla in Apellis tectoriis pictura erat. Nondum libebat parietes totos pingere.23 Omnis eorum ars urbibus excubabat, pictorque 2+ res communis terrarum erat. Fuit &Arellius Roma; celeber paulo ante Divum Augustum: nili flagitio insigni corrupisti25 artem, semper alicujus femina: amore flagrans , & ob id Deas pingens, sed dilectarumimagine. Itaque in pictura ejus scorta numerabantur. Fuit & nuper gravis ac severus,idemque floridus, humilis rei pictor Amulius. Hujus erat Minerva , spectantem aspectans,quacumque aspiceretur. Paucis diei horis pingebat, id quoque cum gravitate, quod sem-per togatus , 25 quanquam in machinis. " Carcer ejus artis Domus aurea fuit: &ideo non30 exstant exempla alia magnopere. Post eum fuere in auctoritate Cornelius Pinus, & Ae-cius Priscus, qui 27 Honoris & Virtutis aedes Imperatori Vespasiano Augusto restituentipinxerunt: sed Priscus antiquis similior.

Cap. xi. XXXVIII. Non est omittenda in pictura; mentione celebris circa Lepidum fabula-Siquidem in Triumviratu quodam loco deductus a magistratibus in nemorosum hospitium,3 5 minaciter cum iis postero die expostulavit, somnum ademptum sibi volucrum concentu*At illi draconem in longissima membrana depictum circumdedere loco : eoque terroreaves tum siluisse narratur, & postea cognitum ita est posse compesci.

XXXIX. 1 Ceris pingere, ac picturam inurere quis excogitaverit, non constat-

Interpretatio.

a Idem. ] Idem pinxit hominem habitu ridiculo , nomen- cuiusdam villae, colla mulieribus ex sponsione onerati, v3 '<juc tabula? finxit, Gryllum. cillantes ac vcluti oneri metuentes incedunt.

b Non fraudando. ] Neque pmermittenda Ludii com- c Subdialibus.] Iniis, qua; sub dio lunt, inambulationi-mendatio est. bus.

c Nobiles. ] Nobiles, ut bajuli, per accelfum palustrem

N o T M.

15. In Pompeia. ] Prope theatrum Ponipeii, regione Ur-bis nona, & porticus Pompeiana fuit, de qua Vitruvius,lib. 5. cap. 9. pag. 92.

16. Ardeatis templi. ] Cujus picturas antiquiores elfe UrbeKoma dictum est superius, fect. 6.

17. Dignis digna loca. ] Sic Gruterus edidit, in Inscrip-tionibus ,pag. 106;.ex vetusto Iapide:

DIGNE. DOCTlI.OQvEIS. PICTVREIS.

CONDECORAVIT.

KEGINL. JVNONI. SVPREMI. CON-IVGI. TEMPLVM.

MARCVS. LVDIVS. ELOTAS. AETO-LIA. ORIVNDVS.

OVEM. NVNC. ET. POST. SEMPER.OB. ARTEM. HANC. ARDEA.L A V D A T.

18. Supremi. ] Hoc est , Jovis. Ita M S S. Reg. 2. Colb. 3.aliique : non , ut editi hactenus libri, suprema.

19. Helotas. ] a Lacedaimoniis transfuga: appel-

lati. Strabo, lib. 6 . pag. 178.

20. Antiquis luteris Latinis. ] De his egimus lib. 7. fect. 58.2 I. Non fraudando & Ludio. ] Familiaris locutio Plinio,

nt constabit ex Indice.

2». Nobiles. ] Vide Notas & Eiugnd. num. XIII.

13. Omnis eorum. ] Reg. z. Omnium eorum. Malim ego, O n> 'nibus.

24. Res communis. ] Rem communem vocat, propter ta-

bulas , qua: demi, atque in locum alium transferri post cllt ’ut ex Achaia L. Mummium transtuhlie permulta lup er111 *vidimus. |

25 . Quanquam in machinis. ] Ut sunt ii qui vel in ‘ c3

sublimes , vel suspensi in corbibus, summa xdium tabuilata, camerarumque fornices picturis exornant. His c l ual1 'quam in machinis penderet ille , nunquam tamen induxanimum ut pingeret, nili togatus. ,

z6. Carcer ejus artis. ] praelata ejus artificis opera c0mo Neronis aurea inclusa fuere. De ea domo dicemusbro leq. fect. 24 num. ;. . c

27. Honoris o* Virtutis. ] Fuere aedes gemina: , proxiwinter fc fe juncta:. Symmachus , lib. l.epist. 14. Bene acpient er majores noßri , ut sunt alia alatis illius , sedes Honorique Virtuti gemellas junßim locarunt: commenti , quod( Aulbnium alloquitur) vidimus tibi eße premi a honoris >sunt merita virtutis. P. Victor in prima regione Urbis, 1"portam Capenam , Vicus Honoris C? Virtutis , ab aidibusrum proximis sic appellatus. Sunt Galba: Si Vitellii &pasiani nummi inscripti, H O N O S ET VI R T V •

Seil. X X X I X. I. Ceris pingere. ] Dlfcoloribus ceris P