j66 C. PLINII NATUR. HISTOR.
numi habuit Roma' privignus Sylla 1 * Scaurus. Diuque nulla alia fuit, donec PompeiusMagnus eam qui Mithridatis regis fuerat, inter dona in Capitolio dicaret, ut M. Var-ro aliique ejusdem itatis auctores confirmant , multum prxlatam 1 Scauri. Hoc exem-plo Cxiar Dictator fex dactyliothecas 4 in ide Veneris Genetricis consecravit: Marcel-5 lus 5 Octavia genitus in Palatina 6 Apollinis cella unam.
VI. Victoria tamen illa Pompeii primum ad margaritas gemmasque mores inclinavit:sicut 1 8 L. Scipionis, * & Cn. Manlii ad calatum argentum, vestes Attalicas, triclinia? Cap. i i. irata: sicut 3 L. Mummii, ad Corinthia & tabulas pictas. * Id uti planius noscatur,verba ex ipsis Pompeii triumphorum actis subjiciam. Ergo tertio triumpho , quem deio piratis, Alia, Ponto, gentibusque &c regibus 4 in septimo operis hujus volumine indica-tis , 5 M. Pisone , M. Messala Consulibus , pridie Kalend. Octob. 4 die natalis fuiegit, transtulit ? alveum cum tesseris lusorium e gemmis duabus, latum pedes tres ,longum pedes quatuor : ( & ne quis de ea re dubitet, nulla gemmarum magnitudi-ne hodie prope ad hanc amplitudinem accedente , in ea fuit Luna aurea pondo15 xxx. ) lectos tricliniares tres: vasa ex auro & gemmis a abacorum novem: signa aureatria, Minerva , Martis, & Apollinis: coronas ex margaritis triginta tres: montem aureumquadratum cum cervis & leonibus , Lc pomis omnis generis, circumdata vite aurea : * Mu-seum ex margaritis, in cujus fastigio horologium erat: Imago Cn. Pompeii e margaritis,illa regio honore grata, 9 illius probi oris venerandique per cunctas gentes, illa, inquam,zo ex margaritis, severitate victa, b & veriore luxuria triumpho. IO Prosecto inter mollesviros durasset cognomen Magni, si 11 * prima victoria sic triumphasses. E margaritis ,Magne, tam prodiga re, c <St feminis reperta, quam gerere te fas non sit, hinc fieri tuosvultus? sic te pretiosum videri? Nonne illa similior tui est imago, quam 11 Pyrenai ju-gis imposuisti ? Grave prosecto foedumque probrum erat, ni verius ira Deorum osten-, 25 tum credi oporteret, clareque intelligi posset , 13 jam tum illud caput, Orientis opibus si-
ne reliquo corpore ostentatum. Cetera triumphi ejusdem quam virilia! 14 * * Reipublica& Quastoribus, qui oram maris defendissent datum mille talentum: militibus singulis14 fena millia sestertium. Tolerabiliorem tamen fecit causam 17 Caii Principis, d qui su-per omnia muliebria, socculos induebat e margaritis: & Neronis Principis, qui sceptra30 18 & personas histrionum, & cubilia amatoria unionibus construebat. Quinimmo etiam jusvidemur perdidiile c corripiendi gemmata potoria, 6 c varia supellectilis genera, s anulos
I NTERPRETATIO.
a Ah,utrum. ] Qua: novem abacis onerandis paria forent. e Corripiendi. ] Reprehendendi.
b Et veriore. ] Et verius luxuria:, quam Pompeii triumpho. f Anulos . ] Quando de anulis silemus. Qua: enim non lu-
c Ft feminis. ] In feminarum usum. xuriapr* illa innocentior videatur ?
d Qui super. ] Qui inter alios mores muliebres.
Noxi
I. Scaurus.'] Hilis ille, de quo Iib. 5 6 . sect. 24. num. 7 ■
5. Scauri, ] Subintelligc, dactyliotheca:.
4. In <ede faneris, ] III Foro.
;. Othvia genitus. ] Fuit ea Augusti Principis foror, cu-jus ille nomine Sc Bibliothecam condidit, Octavianam ap-pellatam. Dio, lib. 4V- pag. 417. De hoc Marcello Maro,lib. 6 . /Eiieid.
. Tu Marcellus eris.
6 . Apollinis cella. ] Cella pars templi sacratior, in quamingredi nefas fuit. Sic M S S. non, ut editi, Apollinis ade.Fuit autem h*c jedes in Palatio, decima Urbis regione,unde Palatina dicta. Sic Gellius , lib. 7. cap. 1. ait Scipio-nem Africanum solitavisse noch i extremo , prius quam dilucularet,in Capitolium ventitaret , ac juberet aperiri cellam Jovis, atque ibisolum dm demorari, quaji consultaturum de Republica eunt Jove ,&c.
Seff. V I, I. L. Scipionis. ] Asiatici, de quo lib. 33. sect.53. & alibi siepius.
z. Ft Cn. Manlii. ] De eo, lib. 34 . sect. 8 .
3. L. Mummii. ] Achaici, qui Corinthum cepit, annoD C V Ii t.
4. In septimo. ] Libro 7. sect. 27 .
5 . M. Pisone, Sic. ] Anno Urbis D C XC 111.
6 . Die natalis fut. ] Unicum triumpho diem Plinius ad-iignat. Vide Plutarchum in Pompeio.
7. Alveum.... lujorinm. ] Un dann er, ou un ecbiquier.
8. Museum. ] Munia» simulacrum eile *dicul* Musis di-
cata: videtur. Sic 'leniet Isidis monumentum, tit alibi di-
ximus.
y. Illius probi oris. ] In quo forma & species est libera-
lis. Familiaris Plinio locutio , usurpata superius , lib. 7.
sect. x 1.
1 o. Profesto. ] Profecto & molles viri ad Magni cogno-
men alpirallcnt, si prima victoria sic triumphailes : cum
jncertum foret, virtusne tum, an luxuria triumpharet. A pro-
fuso quidem sumptu in exstructionem Pompeiam theatri,Magni ei cognomen hastille , sensit Calliod. lib. 4. Var. epist.
5 1. talso , ut constat ex Plinio , libro vn . sect. xxvi 1. Namex Africa tota subacta & in ditionem redacta id cognomentulit. Transiit illud ad posteros cognominis vice. Vide Notas
6 Einend. num. I.
11. Prima visloria. ] Africa nempe subacta , unde Magnicognomen tulit, ut dictum est proxime: etsi victori* anteaillius ali* commemorantur.
12. Pyrenxi jugis. ] Vide qil* dicta sunt lib. 7. sect. 27.
13. Jam tum illud caput. ] Quod c margaritis , hoc est,Orientis opibus, thorace tenus , ut solet, conflatum, eatriumphi pompa delatum est : perinde ac si s*vnm illuddeorum ostentum eilet, fore aliquando ut caput ejus pr*-cisum Orienti toti sine reliquo corpore ostentaretur. Ptolc-m*i scilicet regis Aigypti juifu trucidatus est . ut quidem re-ferunt scriptores rerum Romanarum omnes.
14. Reipublica, 8 ic. ] Vide Notas & Einend, num. II.
15. Mille talentum . ] Sic Tullius, 6 . Philipp. 15. Quis in-ventus efl , qui L. Antonio mille nummum ferret expensum f Ta-lenta porro Attica mille ( nam de his accipiendum id pu-to ) monet* nostratis libras seu storenos faciunt omnino2400000.
16. Sena millia sestertium. ] ‘Monet* Gallic* , libras sex-centas.
17. Cali. ] C*siiris Germanici. Indutum hunc muliebri-bus vestimentis, progressum 111 publicum , prodidere etiamJoscphus, lib. ij). Antiq. Jud. cap. 1. & Tranquillus inejus vita , cap. 5 2. Veflitu » calccatuque, cr cetero habitu, nequepatrio, neque civili , ac ne virili quidem ,ac denique humano fern •per ufm eß. Sape dcpislas gemmatafque indutus panulas.... acmodo in crepidis, vel cothurnis , modo in speculatoria caliga, non-numquam socco muliebri, &C.
18. Et personas, &c.] Sic Reg. 2. codex. In Colb. 3. C/(ttbilia visloria. In libris hactenus editis, personas, ev*