Buch 
Deutsche Rechtsalterthümer / von Jacob Grimm
Entstehung
Seite
180
JPEG-Download
 

180

einleitung. Jymbolc. münze.

überall valeat uti propria poteilate. . velut nobili pro-i'apia genitus elfet. Marteue anecd. l, 51. (a. 887);fervum juris uoliri nomine Albertum altantem in cou-fpectu nottro et fidelium procerumque noltrorum mannpropria a manu ejus excutientes dertarium fec. leg.fal. übertum fecimus atque ab omni fervilutis vinculoabfolvimus. Ducange 4, 470. (a. 888); quendam pro-prium fervum noitrum Johan nominatum in praefentiafidelium noltrorum per excujjlonem denarii. de manuillius juxta leg. fal. üb. dim. et a. o. j. f. a. Neugart658. (a. 906)» alle diefe urkunden lind erlaßen von frän-kifchen königen. Heda epil'c. traject. p. 70« liefert nach-folgendes beil'piel: qui ejus contuitu fatnulam qnandam,datis, ut lex falica docet, in commutatione duobus man-cipiis prius et pottea fecundum legem Francorum dena-rium ejus excutiens hoc modo fervitutis vinculo übera-vit. Und in des Audoenus vita Eligii 1, 10: redemptoscaptivos- protiuus coram rege fiatuens, jactatis anteeum denariis, cartas eis libertatis tribuebat. Der aus-druck homo denarialis, zum unterfchied von demeharlularius, lieht auch in den capitularien (Georg. 671.1555). Es ift klar, daß diefer reehtsgebrauch auf dasfraukifclie Volk zu befchränken fei, die gefetze keinesanderen deutfcben landes gedenken feiner, im zehntenjh. nach abgang der Caroünger erlifeht er auch beinahe,doch findet lieh die forrnel noch in diplomen Hein-richs 2* von 1013: quendam fervum nomine Weran-hardi excujjo de manu ejus noltra manu denarioÜberum fecimus et ab omni eum fervitutis jugo abfol-vimus. Meichelb. 1. pag. 209- und Heinrichs 3- von1050: Heinricus imp. Sygenam fervam nobilis viri Ri-colfi per dertarium. manu fua de manu Sygenae ex-cujjum emancipat. Lang reg. 1, 85. Alfo bloß in kai-ferüchen urkunden, die ihre Vorgänger nachahmten.Zuweilen fymboülierlen denare auch die Übergabe.Ducange 3, 1530. gibt zwei beifpiele ohne jahrzahl:quod donum ejusdem cenfu3 continuo, dum raatutinaüsmilfa cantaretur, pofuit fuper altare dominicum perocto denarios, in praefentia multorum; quibus omnibusille gratanter alfentiens, donum litnul et auctoramentum,manu propria fuper altare impofuit per unum denariumandegavinum et unum cultellum. Scheidende freunde

andegavinum et unum cultellum. Scheidende freunde

E en münzen (wie foult wohl ringe) zu theilen, jedert die hälfte: divifere limul unum aureum et uuam