o

80

eas, cquæ dictæ ſunt. nam tot ſunt ſpecies artis, quot naturæ. ergo oportebit reperiri adhueunam ſpeciem ſecundum artem ipſius digeſtionis, aliam ab ijs quæ ſunt ſecundum natu-ramʒ& eſſe ſpeciem aliquam digeſtionis ſecundum artem, proportionalemilli, quæ eſt ſe-cundum naturam. Credo tamen opinionem Alberti meliorem eſſe& opinione prima,&opinione Alexandri, ſalua eius pace. Vnde ad argumenta contra Albertum. Ad primum,cum dicitur, calor non abſoluitur ab humido uel ſicco. Concedo. Sed non ſequitur, ꝙcalor agat inquantum in humido eſt, uel in ſicco. vnde aliquando fit exceſſus in actiuis,quandoque in paſſiuis. non enim oportet, quòd actio actiuorum fiat mediãte humido uelſicco. neque oportet, quòd ſi aliquid calefiat, id etiã ſiccetur, aut humefiat. De eo autemquod additur, quòd fi ſiccitatis tres ſunt modi ſecundum naturam, ita eſſent tres modi ſe-cundum artem. Reſpondeo dupliciter, uno modo, negando ſunilitudinem; quoniam li-cet ars imitetur naturam, multa tamen poteſt natura, quæ nõ poteſt ars:& èconuerſo multa facit ars, quæ non poteſt natura facere. nam ars componit hyrcoceruum,& tragela-phum, quæ non poteſt natura componere. Secunda reſponſio; eſt quòd ſunt etiam tresſpecies digeſtionis artificialis, ac de elixatione quidem& aſſatione nõ eſt dubium ʒadhuc

tamen eſt quidam modus digeſtionis artificialis, qui non eſt aliquis illorum, ut quandopanis eſt coctus in fornace: tun non eſt elixatus nec aſſatus.& ideo forte cum eſt arte co

ctus, tunc eſt maturatus: Ariſtoteles autem de hoc mentionem non facit, quoniam res ma

nifeſta eſt ualde. 5 inan 10 ih Ein IIA i.

ö DVBITATIO XLIIII.

1 dubitatio, contra Albertum, quoniam Albertus dicit, quòd pepanſis eſt in ſemĩ-Lnibus, elixatio in ætate puerili, aſſatio autem non. De primo; quod ſeminibus con-

ueniat maturatio, hoc poteſt intelligi, uno trium modorum, primo ut quando producitur

4⁰

& perficitur id quòd fit ex ſemineʒ ut Socr. in matrice: ſecundo ut ſemen maturetur inactu coitus, nam non emittitur ſemen niſi prius excitetur calor per motum: tertio utrun-que eorum ſimul, hoc eſt tam proĩectio ſeminis, quàm etiã generatio in matrice: ſed nul-lum horum uidetur eſſe ad mentem Ariſtotelis. ergo&c. Probo. digeſtio, quæ eſt matura-

tio, non poteſt dici ſecundum Ariſtotelem eſſe in productione ſeminum, nam digeſtio illa

(dicit Ariſtoteles) fit in pericarpijs: ſed quando uiuens generatur, tunc non fit illa dige-ſtio, cum ſcilicet generatut uiuens illud ex ſemine: ſed digeſtio eſt in carne quæ comedi-tur ſine alio cibo, iuxta uerba A riſtotelis. Vnde Albertus uidet᷑ debere, quòd productiofructus ſit maturatio. Sed Ariſtoteles dicit, quòd caro continens ſemina fructuum; ſcili-cet quæ comeditur,& eſt deducta ad hoc ut poſsit generare ſiue producere ſemina; illaeſt matura:& non dicit quòd productio ſeminum ſit maturatio. Profectò hæc materia dedigeſtione adeo inuoluta mihi uidetur, ut non uiderim aliquam inuolutiorem. Dico tamẽ,uod uerum eſt, Ariſtotelem nolle quòd pepanſis ſit diſpoſitio nec productio ſeminis;ſed maturatio fructuum eſt propriè maturatio. Albertus tamen ſaluari poteſt, quoniã ho-mo dicitur maturus, quando poteſt producere fructum ſiue ſemen: quoniam reductus eſttunc in eam diſpoſitionem, ut poſſit generare animal uiuens. Namponitur cauſa pro effe-ctu, de per cauſam datur intelligi effectus. Vnde maturatio animal is ſiue uiuentis eſt cau-ſa quòd producatur poſtea ſemen,& animal nouum: ideo ponitur cauſa pro effectu. Etſic Albertus complet dicta Ariſtotelis, non autem ei contradicit. Vnde etiã homines ma-turi& perfecti debent habere calidum temperatum, quoniam natura non aſſat nec elixatſemen, ſed maturat. ö lille g 2000 U

DVBITATIO XIV.

58 La dubitatio. Videtur Albertus non conuenienter aſſignare aſſationem eſſe inæ-5 tate iuuenili, in qua abundat calidum,& ſiccum& elixationem in ætate infantili:. hoc enim uidetur contra Ariſtotelem, qui in capite de aſſatione dicit, quòd omnis. E nutritio