gcnoemt Gokokf,è,\t is de Vyf veld Vruch-ten. Na dat ze goed öf qualyk groeyen,schatten xy de grond, de vruchtbaarheidVan ’t jaar en den rykdom van den Be-zitter. Van deze vruchten maken xyhaare beste opdiflehingen by gasteryen,cn vervullen dus het gebrek dat 'er isaan vleeich-spys, welke de Costume enhvá Godtsdienst. hen verbieden te eeten.De Gukokf zyn (x) Rome of Ryft. Daargroeyt verscbeiderley soort van Ryst inhet land. De beste soort heest haare ge-lyken niet in alle de Indien. Die is vol-komentlyk wit gelyk sneeuw, ert zot'oedsaam en lyvig dat vreemdelingen,die daar aan niet gewoon Zyn HechtsWeinig op een tyd daar van eeten kun-nen. Tot eene bequaame dikte gekookteeten xy xe in plaats van brood. Uythet geene van haaren jaarlykschen voor-raad overschiet brouwen xy een soort■kt. van sterk dik bier, Sacki genoemt, dochin geen grootcr meenigte dan zy meenenmet haar huysgezin te vertieren. DeVreemdelingen mogen geen meerder rystnoch bier uytvoeren, dan de Magistra-ten aan hen tocstaeil. (2.) Ovmttggi, 't,, welk zo veel wil zeggen als groot Koorn,is, dat wy noemen Garft. Zy voedenhun vee en paarden daar mede : zommi-ge bereiden hunne spyZen met de bloemvan de Garft cn maken koeken daarvan. Daar is een soort van garft, datm Japan groeyt, met purperachtige aai-ren, dewelke als ze ryp zyn een schooncn lustig verciersel Xyn op de v.elden."hirw ^ 3 ) Koomuggi , dat is klyn Koorn , is ’tgeen wy Tarvo noemen. Dít is uytnc-mend goed koop en ik weet niet dat zydaar van iets anders , dan uyt dest'elfská hloem een byzonder soort van koekenÏTins ' maken. (4) Daid/u , dat is Daidbeans ,een zeker soort van boonen , van degrootte ontrent als 1 nrkfche Erwetengroeyende op dezelve wyze als de Lupi-nen. Deze zyn naait den ryst geachtontrent haare nuttigheid. Uyt het meel'lezer boonen word gemaakt het geenezy noemen Miels» , een meelige pap, waarmede zy daar benevens hunne spys toe-hjçjjj bereiden, gelyk wy met boter doen. t

Geene zy Soeju noemen word ook daarvan gemaakt, ’t welk een soort is vaneen Embamma gelyk zy het noemen, ’t

afgebeeld is. ij) Adjuki of Sod/h, dat isSobeans. Deze groeyen ook op de wyze Sobeans,der Lupinen, en zyn zwart, de Linzen ,of de lndiaansche Cajmi niet ongelyk.

Dc bloem word met suykcr gebakkenin Maasje en andere koeken. Behalvende verschelde zo even genoemde soortenvan Go koks , worden de volgende plan-ten onder den zelven naam begrepen;

Avia, Jndiaansch Koorn, (Panic/im In-cite mn ‘Tabern.) KM , of milium vulgarcnojiras , onze gemeene Geerst : Fye , of Pa-nicum vulgarejuba minore , femine nigricante :en in’t algemeen alle soorten Van koorn,cn Matin , stat is erweten en peulvruchten.

Raapen groeyen zeer menigvuldig enovergroot in dit land. Van al wat de Raapen. :Velden vóórtbrengen, strekken deze mis- .schien het meest van alle tot onderhoudder Inboorlingen. Maar de landen ge-mest wordende met menschen drek,ruyken ze zo sterk, dat de vreemdelin-gen, inzonderheid de Europeaancn de-zelve niet verdragen kunnen. De In-boorlingen eeten ze raauw, gekookt, ofingezult. Mierikwortel, carotert, Icau-woerden, meloenen, comcommers,dullappelen, venkel en sommige soorten vansalade , die by ons in de hoven geteeltworden , groeyen in Japan in ’t wild.

De Paftinaca Hortenjis , of het pingster-mkel is niet te krygen. Maar de wildepingsternakel groeyt over al in menigte.Pietersoly, comyn , fuykerey , en onzegemeene Etiropische latouw , Wordendoor de Nederlanders geZaait, gelyk tevooren gedaan wierd door de Portugee-scn, cn tieren buyten gemeen.

Behalven de tot dus ver genoemde Grootcplanten zyn ’er ontelbare andere die in de V r! 5 lie kvelden groeyen , zo ook op heuvelen, van p i an „bergen, in bosten, wildernisièn,op moe- ten inraffige, dorre en onbebouwde plaatsen, J a P an -ook langs de zeekusten , en met eenwoord, overal. Van deze alle zyn er’

Zeer weinige, of zy geven haare worte-len, bladen, bloemen en vrachten, nietalleen tot onderhoud van ’t gemeenevolk, maar ook zelfs voor de tafels vande aanzienlykste tot lekkerney. Daar iseen grootc menigte van verscheide soor-ten van Kampernouillens,welker meestegegeeten worden. Sommige zyn in d erdaad vergiftig, en veeltyds komen d aar

var»

V A N JAPAN. Í. Boek. IX. Hoofdst.

veele uytmuntende wetten , ten aanzienv an den Landbouw, hebben zy ’er een,uyt kracht van welke ymant,,die. Zynhnd in den tydt van een jaar niet be-q o1 _ bouwt, zyn recht èn bezitting verbeurt.'°lcf. ’ t Voornaamste voortbrengsel der Vel-den , welk ’t meest trekt tot onderhouddes levens, word door de Japonecsers

87

om een graage

j. welk zy over'tafel eetenj maag te maken. Deze Soeju word door| de Nederlanders uytgevoert , en zelfs! naar Holland . overgebracht. Haare ma-| nier van dezelve te bereiden hebbe ikj beschreven in myne. Amoenit , Exotic. opI de 839. bladz. alwaar de plant zelfs dezeboomesl voortbrengende beschreven en