q6 DE BESCHRYVÍNG EN GESCHIEDENIS

men zegt dat ’natuurlyk op zynen rugvertoont word. Dez e is niet zeer groot, enzelden meer dan tien vademen lang ; hyword dikwils gevangen ontrent Japan ,doch het vleesch word voor ongezondvoedsel geschat, zynde,zo als zy zeggente heet, en veroorzaakende hoesten ,koortsen, uytloopen aan de huyd, ensomtyds de kinder-pokkeü. Deze wordmet andere visch ter markt gebracht, envoor ’t vleesch van de Sebio verkocht,maar de geene die het kennen, zullen hetMak°. noo i t Poopen. (5) Mako is nooit langerdan drie of vier vademen. Dezen naamgeeft men ook de jonge van de anderesoorten. Deze , van welken ik hierspreek, word doorgaans op de Ooster-sche kusten van Japan gevangen, als me-de op de kusten van Kynokmï en Satzu-ma. In de darmen van dezen walvischword de Amber de gris gevonden. Dekop geeft een groote meenigte traans. (6)

ïwasikura. lxcasikura , dat is de Sardains Eeter , heefteen staart en vinnen gelyk gemeenevistchen. Dit soort hebben wy gezientoen wy naar ’t Hof trokken, tullekenCaminoseki en Simonosckt ,cn ik zag dezenvisch aan voor dezelve, welken de Ne-derlanders noemen Noord-Kaaper. Vanalle deze verschelde soorten van Walvis-schen word niets als nutteloos wegge-worpen, dan alleenlyk de groote schou-derbeenderen. De huyd die in de meestezoorten zwart is, het vleesch dat rood isen na ’t rundvleesch gelykt, de darmen,welke om haare uytnemende lengte ge-noemt worden Fïakfiro , dat is, honderdvademen lang , en alle de ingewandenworden gegeeten, ingezult,gekookt,ge-braaden of gefruyt. Het vet word ge-kookt tot traan, en ’t bezinksel zelfs vande tweede kooking gegeeten. De been-deren , die als kraakbeemg zyn, wordenversch zynde gekookt en gegeeten , ofafgeichrapt, gezuyvert en gedroogt omin de keuken te gebruyken. Uyt de ze-nuwachtige en peesachtige deelen, zo wit-te als geele, maken zy touwen en koor-den , voornamentlyk tot hunne katoene-Fabriken, gelyk mede voor haare musyk-Instrumenten. De karwey of’t ingewandzelf word niet weggeworpen, maar toteenig gebruyk in de keuken bewaart.Verlcheide kleinigheden worden ge-maakt van de kaakebeenen, de vinnenen andere beenen, dewelke van een veelvaster stof zyn ; inzonderheid haare fyneschaaltjens om Goud en Zilver daar me-de te weegen,worden hier van gemaakt,en hebben hier van haaren naam ont-leent.

Satötoko. Satfifiko is een Visch, twee, drie en

somtyds vyf en zes 'vademen lang, » ic£twee lange of uytsteekende tanden uytde mond opwaards staande, die somtydsals uyt cierlykheid gestelt worden op hetbovenste topje van Kasteelen, tempels enStaats-Gebouwen. My is door de Vis-schers gezegt, dat deze V ifch eene loosten doodvyand is van de Walvistchen,en dat hy" dezelve doodt door in haai'bek te kruypen en haare tongen op teeeten. Hy heeft een manier, als hy in-kruypt, om zyn hoofd en tanden in zul'ken gestalte te stellen , dat zy hem nietverhinderen. .. t

Iruku is een bekende Visch ,' in de k uIndien lenije genaam t ( zie tafel 11. à1. figuur.) . „

Furube is een andere Visch niet zeer F®groot {zie tafel n.fig. 2. De Nederlan-ders noemen hem Blaazer , om dat hykan blaasen en zich zelfs doen opzwellen iop de wyze van een ronde bal. Hy wordgerekent onder de vegiftige Vistenen, enindien hy geheel gegeeten word , zegt jmen, dat hy onvermydelyk de dood ver-ooríâakt. Driederley soorten van dezenVisch worden ’er gevonden in de Japan-sche Zeen, en alle in menigte. Het eer-ste soort Sufumebuka genoemt is klein,enword zelden gegeeten. De tweede soortword genoemt Mabuku , dat is de op-rechte Buku. Dezen houden de Japonee-scn voor een lekkere Visch , en zy zynzeer verzot op den zelven. Maar de kop,darmen, graat, en al de karwey moetweggeworpen, en het vleesch zorgvul-dig! yk gewasschen en schoon gemaaktworden voor dat het bequaam is om teeeten. Echter sterven veele menichesldaar van uyt gebrek, zo als Zy zeggen,van ze niet door en door gewasschen engezuyvert te hebben. Menschen, diedoor eenige langduurige en verdrietigeziektens hun leven moede geworden zyn,of die onder andere droevige toevallenen omstandigheden zuchten, verkiesenmenigmaal dezen vergiftigen Visch, inplaats van een mes of strop , om zichZelyen van kant te maken. Een Nabuurvan myn knecht te Nagasaki , zo krach-tig besmet zynde door de pokken, datZyn neus op ’t afvallen stond, nam eenbesluyt om zyn maaltydt met dezenVisch te doen,om daar door op een reysen te gelyk een einde van zyn leven enziekte te maken. Vervolgens kocht hyeen redelyke meenigte van dezen vergif-tigen Visch, iheedze in stukken, kook-te ze, en om, zo als hy dacht, het ver-gif noch krachtiger te maken , nam hyroet van het riete dak van zyn huys, cnmengde dat onder het andere. Na den

eeten