Buch 
De beschryving van Japan : behelsende een verhaal van den ouden en tegenwoordigen Staat en Regeering van dat Ryk, van deszelfs tempels, paleysen, kasteelen en andere gebouwen; van deszelfs metalen, mineralen, boomen, planten, dieren, vogelen en visschen. Van de Tydrekening, en Opvolging van de Geestelyke en Wereldlyke Keyzers. Van de oorfpronkelyke afstamming, Godsdiensten, gewoonten en handwerkselen der inboorlingen, en van hunnen koophandel met de Nederlanders en de Chineesen. Benevens eene beschryving van het Koningryk Siam / In 't Hoogduytsch beschreven door Engelbert Kæmpfer, ... ; in het Engelsch overgezet, door J.G. Scheuchzer ... ; Voorzien met kunstige kopere platen, onder het opzicht van den ridder Hans Sloane uytgegeven
Seite
98
JPEG-Download
 

Kusuna.Kamas.S ulula.

Adiï.

Taka.Ka me.

Jcje.

Come.

Karei.

Bora.

Karafumi.

Katfuwo.

Managat-

suwo.

Sake.

98 DE BESHCRYVING

K.iisnna een Kort-neus. Kamas eenSnoek. Sufuki is de Schaarvisch der Hol-landers , alleenlyk een weinig langer ensmal der soort. Adfi is de Maasbancker derHollanders. Van deze zyn 'er verschei-de onderscheidene soorten, welker groot-ste en voornaamste word genoemt O adfi,(zie tafel 11. fig. 6.) Taka is wat de Ne-derlanders noemen een Kaay. Kame enTakafame (tafel ii.fig. 7.) zynRochgen,van welker harde huyd men m Japandooien en andere fraaye dingen maakten.De huyd van dezen visch word ook in-gébracht van Stam , daar ze veel sraayerword gevonden. Jeje is een breede plat-visch met een lange staart. Daar is eendezer soorten , welke een hoornachtigeos beenachtige angel aan het einde vande staart heeft,t welk de Hollanders inde Indien noemen Pylstaart. De Japo-neesen gelooven, dat deze angel vaneenlevendige visch genomen een ontwyffel-baar hulpmiddel is tegen de beeten derstangen, het gebetene deel daar medevryvendc. Om die reden voeren zy zeoveral met zich onder andere huys ge-nees middelen. Come of Jci zyn Tongen,en Karei , Botten. Bora is een visch zeergelykende na een Snoek, met een wit enaangenaam vleesch. Sommige noemenhem de Songaats-Vifch , om dat hy gevan-gen word in de Songaats , of eerste maandvanü Japansche jaar. Zy zouten en ron-ken ze, gelyk men te Bremen den Snoekdoed. Deze en alle gezoute visch intgemeen, hoe ze is , word Karafumi ge-noemt. Zy voeren ze uyt van Nagasakien Nomo , daar zy veel gevangen wor-den , en brengen ze naar Jedo en andereplaatsen van het Ryk, aan stroo-riflèngebonden, aan yder rist' tien. Ze wor-den ook uytgevoert door de Neerlandersen de Chineescn. Andere Visch, totKarafumi of gezoute visch gemaakt, wordby de Inboorlingen weinig geacht. Heteerste soort van Katfwao word ontrentGotho gevangen. Dezen Visch snydenze in vier stukken,welke zy allengskensdroogen over de waaflem van ziedend wa-ter, en brengen ze dan zo met deslclfsvocht en zap op de tafel. De Hollandersvoeren ze uyt onder den naam van Com-Vlom aas , welke evenwel de eige naamniet is. Managatfunxo is een plat vischde Bot niet ongelyk met een oog aanyder zyde. Sake , misschien een soort vanCablian , is een gezoute visch, den Ka-beljauw niet ongelyk. Deze word ingé-bracht van het Landschap Jefo, en heeftzyne naam ontleent van zynen reuk ,welke niet ongelyk is den reuk van hunSake bier. Tara is een soort van Kabel-

Saj° ri

en geschiedenis

jauw van de noorder Provintien ingé-bracht ; de beste van dit stag komt vanTfofyn , waarom hy word genoemtTfiofjn Tara . Sujori ist geen de in woon*ders van Nagasaki noemen Sufimoeoso, ende Neerlanders Naadelvifcb. (taf. 1 r fis8.)t welk betekent Naalde-vifch. Het iseen kleíne visch , niet boven een sp anlang, dun, met een ry van lange schor-pe steekels over den rug. Tob'mo is wat 1de Nederlanders noemen een Springt(vliegende Visch) om dat ze uvt het wa-

ter springt. Díe ontrent Japan woï

den

voet

gevangen zyn zelden meer dan eenelang , en ze is zeer smaakelyk, d ° c0 i^-word zelden gevangen. Iwas is de S/ffdw-Kijft go is Spiering of Bank-Spiering- j. pk'(o door de Nederlanders genoemt Zf 'knijper is een middel soort van vn CI *tusschen de Spiring en de Aal. SabafiffiMakreelen. Ai of ai m iwo door de B° 'landers Modevifcb genoemt, vind men 111zoete wateren , is niet boven een fp al1 ^lang, en zwemt verbaasd snel. Syro'fi 0ist geene de Hollanders noemen Ki nerStind. Zy noemen ze ook Witvifib. H e ' ;ze word gevangen ontrent den Lente m ^de monden der Rivieren. Konofyro dooide Nederlanders Sajjap genaamtis eensoort van Haring , niet ongelyk de Zwce 7 pfil 1sche Strobmimgs. Kingjo de Goudvtfch iseen kleine visch zelden meer dan eenevinger lang, rood met een schoonegeele of goudverwige staart, die i sl dejongen eerder zwart is. In China , Jdp 0en byna in alle de Indien word d &>visch in Vyvers gehouden , en met vh c 'gen eer haare wieken uytkomen scvoedt. Een ander soort heeft een zilv eI ' ^1#achtige staart. Unagi is de gemeeneOotmagi is een ander soort van Aal, v^ ,,grooter dan de gemeene (tafel iz.fig- fJaatzme Unagi , dat is een Aal met atmoogen, is de geene die men noemt v#

Oog,of een Aal met negen oogen (tafelfig. 2.) Doods o word door de Hollanders ffnoemt Puyt-Jal (tafel ïz.fig. 3.) pse 1 ^een Visch ontrent een vinger lang, ^een zeer groote kop in vergelykinghet lyf, welke veeltyds gevonde Wst 1 ^in waterachtige Ryst-velden en mo dde 'rige staande poelen. Hier van zyn tV eonderscheidene soorten, de eene met, e ^de andere zonder een baard. De J a Pfneescrs meenen dat men ze door k°fkan doen voortkomen , uyt geftedestrooi, en met modder en drek geinen^'ens morgens vroeg voor de hitte dZ,on blootgestelt. Fammo door de PCderlanders genoemt Conger-Aal is g 1 ' 0 ^dan een gemeene aal, welke zy g e yGals ze onder water is,doch spigtiger ( ,tafel 12. fig. 4.) Jk

Tara.