VAN JAPAN. W. Boek Î. Hoogst. i8t

^enschen. ’t Grootste getal deszelfs In- ’ ders noemen ze Paapmberg. Deze laatste°°nders bestaat uyt daghuurders arbey- benaaming steunt op een fabelachtige ver-ers cn gemeen volk, die hun kost moe- telling van sommige R.ooms Catholyl-

, pinnen door hunnen dagelykichen° Cl d. Evenwel doed de gemakkelyke, Ve yligegélegentheidvan deszelfs Ree,et de gemeene haave zyn Voor zodanigegeïnde Schepen en Volkeren, welke° e S £ laten worden op Japan te handelen,om vreemde waaren in te brengen, ene Zelve aan Japaüfche Kooplieden te ver-hopen , die op zekere tyden van het^ ar derwaards komen , uyt verfcheide8 ç deeltens van het Ryk. Deze byzon-öer e gunst en dít voorrecht is alleenlykt0e gestaan aan de Chineelèn, of zodanige°°sterfche Natiën , dewelke onder dien? aa tn handel dryven , en aan de Neder-landers ; aan beyde waarlyk onder groote° e paalingen, en een zeer naauw en striktOnderzoek. Na die wreede vervolgingVa n den Christelyken Godsdienst, welkete n laatsten eindigde deszelfs geheele uyt-’oeying in het jaar Christi 1638. waaroy veele duyzenden van Inboorlingennet, leven inschoten, wierd onder andere^euwe wetten toen ingestelt, eene op-S e techt en besloten door ’t Keyzerlyk§ e? -ag en macht, dat de Haave van Na-£ a faki in het toekomende de eenigstc zynz °üw voor vreemdelingen, en dat byal dien eenig Schip genoodzaakt wierd,?Ö1 door gebrek,onweeder,of andersins,in eene andere Haave in te loopen om*ich te redden , niemant van het volk*ou toegelaten worden voet aan land te^tten ; maar dat aanstonds, zo ras alshet gevaar overgewaayt was, het Zynen*ys Zou vervolgen naar Nagasaki onderhet geleyde Van Japansche Wacht-Sche-Pet>, indien ’t nodig Was , en aan denGouverneur van die plaats aantonnen de^ se denen, waarom het in eene andere Haa-^ was ingeloopen.

^ De Haave begint aan het NoordenVa n de Stad. Deszelfs inkomst is zeereil g , en slechts weinige Vademen diep^et een zandige grond. Niet Ver van^ Zelve loopen eenige Rivieren in Zeet ari de nabuurige bergen. Ze word rasrc eder en dieper, en wanneer ze ontrent^ halve myle breed en vyf of zes va-ei Hen diep word, loopt ze naar ’t Zuyd-j c sten, en gaat zo Voort tusichen hoogari d cn bergen ontrent een myl ver,doorgaans een vierde van een myl' C£ d, een weinig meer osmin, totdat^ homt aan een Eyland, of liever een

7 ?"

r §» door de Zee omringt^ ama > 0 f tsaka Boko ,Wil zestien . als de Piek

, genaamt’t welk zo

j , - u zeggen, als de l J ick Bamboes of°°& e Berg van Bamboes. De Nederlan-

k-

sche Priesters , welke men zegt dat inden tyd der vervolging van dezen bersin de Zee zyn gesmeten en verdronken.

Alle de Schepen van Nagasaki naar Ba~iavia moetende , laten gemeentyk nabydit Eyland het anker vallen, om ha ge-legentheid te wachten om de haave uytIe loopen, ’t welk gemakkelyk zöuwkurtneil geschieden in twee uuren tydsof daar omtrent ; indien het niet verhin-derd wierd door de menigvuldige ban-ken , plaateh eil ondieptens , dewelkeden rechten doortocht evengelyk moeye-lyk en geVaarlyk maken ; om welke temyden de Schepen westwaards möetenstieren , latende het vaste land aan derechterhand, en zo zeylende tuslehen ver-schelde Eylanden uytkomen in de ruymeZee. Langs de Haave zyn eenige bol-werken gebouwt, als of het was omdezelve te beschermen, doch daar is geengefchüt op. Omtrent een halve myl van Deszelfsde Stad zyn twee Keyzerlyke Wachten, Wachten,tegen elkander over, en met Pallistadertomzet. Zy bestaan yder uyt ontrent ze-ven honderd Man, daar onder getelt, diein de wacht - Schepen zyn, welke in dehaave leggen, zo tot desezlfs bescherming^als om de vreemde Schepen, die ten an-ker leggen, te bewaren. Naby denPaapenberg , daar eigentlyk de haave be-gint, is een klein'Eyland, daar het laat-ste Portugeefche Schip , dat van Macaonaar Japan gezonden was, mèt alle degoederen die aan boort waren, verbrandtwierd,ontrent het jaar 1642. Zedert dientyd heeft men het altoos genaamt de ver-brand plaats van vyandlyke Schepen , zyndedezelve plaats geschikt, om diergelykéuytvoeringen in vervolg daar altyd tédoen.

Men telt ’er zelden minder dan vyftig Getal vanJapansche Schepen en schuyten in dezeHaave. Behalven eenige honderden Vis- tciu u ^~fchers Pinkjens, en andere kleinder boo-ten van de buytenlandlche Schepen zyn’er zelden, eenige weinige wintermaan-den uytgesloten, minder dan dertig,meest Chineeiche Vonken. De Neer-landfche Schepen blyven daar nooit lan-ger dan drie maanden in den Herfst, jazelfs, zelden zo lang ; want ontrent dientyd verandert het zuyder en wester tai-foen, of Monjoen , waar mede zy daargekomen zyn, en het Noorder of’t N.

Ooster Monfoen zet zich in, onder wel-kers begunstiging zy wederkeeren moe-ten naar Batavia of naar andere plaatsen,werwaafds hun reys legt. De anlcer-Z 3 grond