VAN JAPAN IV. Boek IX. Hööfdst-, 267
Voortbrengsels en de Waâren van hun] hen wiérdem Want om alleenlyk eeni
Land altyd in een grooter nlenigte uyt»gevoert,dan voorheen,en hunnen Koop-handel uytgebreidt, gelyk by de meeste°ostersche Volkeren, zo voornamentlykwet hunne Nabuuren de Japoneesen, by'velko zy altyd waren ontsangen gewor-den als aangeraame Gasten , en toegela-ten, vermits de naauwe overeenkomstdie 'cr is tusschen den Godsdienst, Ge»l v oontcns , Boeken , Geleerde Taaien ,gunsten en Wetenschappen dér beydeCatien. Eertyds bezochten zy de HaaveVa n Osacca en andere die nog onveyliger^ a ren wegens de menigvuldige Klippen,J^-otzen en Zandplaaten, dewelke de ge-keele Zeevaart om die reden by uytne-Wentheid moeyelyk en gevaarlyk ma-kvn, en ten eenemaal ondoenlyk voorSchepen van eenige zwaarte. Lenigentyd daar na wezen de Portugcefen henden weg naar de Haavevan Nagasaki, wel-, ie niet alleen veel veyliger is, maar ookw Veele opzichten veel voordeeliger. Detoevloed van Kooplieden naar deze plaats,die van alle de Gedeeltens van ’t Rykaanquamen om met de Portugeesen teHandelen,was al te groot, om den Chi-neeièn niet aan te lokken, om niet lieverin deze, dan in andere Haavens in teknopen. Eindelyk de bevelen van ’tHof, medebrengende, dat voor het toe-komende de Haave van Nagasaki de ee-nigste zoú zyn in alle de JapanfcheHeerschappyen , open voor alle Vreem-delingen, zo stelden z-ich daar ter neer.Zedert hebben de Cnineesen, zo wel diein China woonen, als andere die door delaatste Tartarische overheering vcrstrooyt^yn in ‘de Nabuurige Landlchappen enLylanden over de Ganges naar ’t Oosten,Jtoos op Nagasaki gehandelt, ’t zy voorhaar eige rekening, of voor die 5 hunner^esters, en eenigen tyd lang met alle
ge versche staaltjens te melden', in dejaaren i68z en 1684 , quarnen zy yderjaar over ten minsten met twee honderdChineesche Tanken , met vystig man opyder (tegenwoordig word hen niet toe»gelaten meer dan dertig mannen aanboord te hebben) zo dat ’er niet minder dantien duyzend menschen jaarlyks van Chi-na naar Nagasaki overquamen. Buytende nodige Zeelieden , waren op eenigeder grootste Ycmken veele Rcyzigers enandere byzondere Persoenen, die voorhun eige Rekening quarnen handelen,en op verschelde van de Schepen vondmen van vystig tot tachentig,ja zelfs tothonderd Koppen. Hoerery fcherpelykverboden zynde in China , en opentlyktoegelaten in Japan quarnen veele jongeryke Luyden naar Japan over , enkelom aan hunne lusten te voldoen, en duseen gedeelte van hun geld door te bren-gen met de Japanfche lichte Kooyen, ’twelk zeer groot voordeel aan de Stad toe-bracht. Niet lang geleden quam eenTartaarsche Mandarin over met een zeertalryk gevolg, en in hoedanigheid vanZeevoogd over een kleine vloot van zesVonken , doch hy wierd genootzaakt aan-stonds weder te keeren naar China , wantde Japoneesen lieten hem weten , dathun Land geene andere Bevelhebbers enMandarins wilde dulden, dan Inboorlin-gen. De vryheid welke de Chineeièneenigen tyd in dít Land genoten was tegroot om lang stand te houden zonderverandering, en verviel ras in een quaadeinde. Den Japoneesen was kundschapgezonden, dat de jesuiten, hunne doodvyanden , die voor eeuwig uyt Japanwaren gebannen , gunstiglyk onthaaltwierden aan het Hof van den toenmaalsregeerenden Tartariichen Monarch vanChina , door welken zy de vryheid ver-
1° vryhod' die zy m 4 mo|elykheid kregen om te prediken, en het EvangeZr,., j ^ ’ /- V 1 m tp nlnnfpn door alle zvni
°uden hebben kunnen wenichen. ZyHUanicn over wanneer, en met welkenf* van Menschen, Yonlcen en Goe-. Crei1 Zy wilden. Zulke uytgestrekte en^°°rdeelige vryheid kon niet anders danCli Zeer aangenaam voorkomen, en henj, wpooren om te denken op een verze-nder vaststelling; ten welken einde,en> ot de vrye oeffening van hunnen Godts-, len st Zy drieTempels bouwden, volgensi eh t ie Hoofdtaalen, die zy spraken,om-'V. bedient te worden door een Priester
China
ka
LC WUIUOI--
;, an haare eige Natie uyt China overge-Meu. Het getal der Chineesen en derkineefche Yonken groeyde zodanig aan,de achterdachnge en omzichtige Ja-P°neesen, by uytnementheid jaloers van
lium voort te planten door alle zynewyd uytgestrekte Heerschappyen. Som-mige Rooms Catholykfche Boeken, wel-ke de Paters van de Maatichappy inChina en in de Chineesche Taal haddenweten te doen drukken, wierden onderandere Chineesche Boeken in Japan over-gebracht, en bedachte] yk onder de handverkocht, ’t welk de /aponCesen deedduchten,dat door dit middel de Christe-lyke Godsdienst, díe met zo veel moey-te, en met verlies, van zo veele duyzen-I den van menie hen uytgeroeyt was, we-der in het Land mocht herleven. Men1 had ook eenige achterdocht van Chnste-; lykheid;op derzelver Inbrengers, en schoonj Zy niet wierden aangezien als werkelyk®l LI 2. be-