± 94 DE BESCHRYVING EN GESCHIEDENIS
winkels
onderhouden worden. Zo 'er echter ee-nig groot gedeelte van dezelve vervalt,kan het niet herbouwt worden zonderkennis en uytdrukkelyk verlof van denKeyzer. Veel min lyd de Keyzer dat 'ereenige nieuwe in zyne Heerschappyenworden gebouwt. De Kasteelcn , opwelke de Prmssen en Groote Heerenwoonen, leggen gemeenlyk aan het eindevan de eene of de andere groote Stad,welke dezelve omringt op de wyze van :een halve maan.
■ De meeste Steden zyn zeer volkryken wel bebouwt. Doorgaans zyn deStraaten recht uyt gaande, en elkandermet rechte hoeken overdwarslènde , alsosze alle te gelyk waren aangelegt vol-gens een algemeen grondbestek. De Ste-den zyn niet omvangen met Wallen enGrachten. De twee grootste Poorten,waar door de Mensehen uyt en ingaan,zyn niet betel - dan de gemeene Poortenaan het einde van yder straat, en wor-den by nacht gefloten. Somtyds is'ereen stuk van een wal aan yder zyde vandezelve opgeworpen, enkelyk om fraay-heid. In grooter Steden , daar de eenof d'ander Prins zyn verblyf houdt, Zynde twee grootste Poorten een weinig 'mooyer, en beter, onderhouden, en daartrekt doorgaans een sterke Wacht op,alles uyt achting voor den daar woonen-den Vorst. Het overige van.de Stad legtgemeenlyk open naar de Velden, en iszeer zelden omringt en ingestoten dooreen gemeene schutting of gracht. DeGrenssteden van de Keyzerlyke eige ofKroons - L anden , schoon niet versterktdoor veel kunst, zyn echter van wegende naaüwc wegen , die derwaards leiden,en die men niet wel vermyden kan, be-schermt door sterke Poorten, aan welkedagelykseen sterke Keyzerlyke toeziende’YV acht optrekt. In onze reys naar ’t Hoftelde ik drieëndertig Steden, en Woo-ningen van Prinilen van het Ryk, dooríòmmige dezer reysden wy heen, anderezagen Wy van verre. Ik telde van de
§ emeene Steden, ert groote Dorpen of■urgten tan vyfenzeventig tót over detachentig , om niets te zeggen van som-mige groote Paleyièn, die alleenlyk be-woont worden door de Schouten of Op-zichters van eenige Streeken van hetLand, noch ook van eenige andere diegebouwt zyn om de aanzienlyke Hec-ren op reys naar en van het Hof tehuysvesten. Ik kan my niet genoeg ver-wonderen over de menigte van winkels,:die wy in alle Steden en Dorpen zagen,zynde geheele Straaten hyna niets an-ders dan aaneengeschakelde ryen van
aan weerkanten , en wat myaangaat, ik moet bekennen, dat ik nietwel begrypen kan,hoe het geheele iLandin staat is genoegzaame klanten uyt te le-veren , om de Winkeliers pasjens huslbroodwinning te bezorgen,ik laate staanom rykdommen over te winnen.
De Dorpen langs de groote wegen ophet groote Eiland Nipoti, zyn bewoontdoor weinige Boeren cn Daghuurders,Wordende het grootste gedeelte der In-woonders uytgemaakt door ander Volk,dat derwaards gaat, om hun 'kost te win-nen, het zy door sommige beuièlingertte verkoopen aan de Reyzigers, of dooreenige dagelyksche ilaafschc dienst. Hiervan daan komt het dat de meeste Dorpenalleenlyk bestaan uyt eene lange straat,aan weerkanten raakende aan dé Heereweg, welke zich somtyds zodanig inlengte uytstrekt, datze aan het naasteDorp komt, op een vierde van een mylmeer of minder. Hier vaU daan is hetook, dat sommige Dorpen twee naamenhebben ; Want in den beginnen twééDorpen geweest Zynde, die door de aan-groeying der Inwoonders en Huyièn al*lengskens als tot een geworden zyn, be-houd yder gedeelte haaren eigen naam,hoewel dat mensehen die dit onderscheidniet weten, den naam van het een of’tander gedeelte by misllag aan ’t geheelsDorp geven. De Lezer gelieve híer aastte merken j dat de naamen en wöordertniet altyd geschreven en uytgeiprokeriworden op dezelve wyze, zynde het nietonbestaanbaar met de sraayheid van deJapansche Spraak, om sommige woordente verkorten, om sommige letters in an-dere te veranderen, na dat het ymandgoeddunkt, of om by eenige lettergreepcflte voegen de letter », ’t welk zy menig-maal doen,om een gemakkelykér,lichteren aangenaamer uytspraak. Zo schryvehzy somtyds Fonda voor Fon Tòmda ,tira Voor Matzidira , Tagarwa voor Fakö'
Hia , Firangaiva voor Firakavia , Nang^saki Voor Nagasaki ,en zo voorts. Ik oor-deelde het noodig eens voor al deze aan-merking te maken , en den Lezer teverzoeken het niet qualyk op te nemen»indien hy dezelve naamen op verscheide-ne plaatsen op eene andere wyze geschre-ven vind. ^
Der Boeren Huyièn zyn zo klein Mslecht, dat weinige regels zullen kunnevolstaan om den Lezer een volkomegrip derzelve te doen hebben. Zy be»*^uyt vier laage muuren, gedekt mek ■gefpart enkel dak. In het achterdeel ^net huys is de vloer iets verhevende straat, en daar hebben zy hunne h^ c -
pofP £
F
{et-