historie va
aan die Lootsen, die Wel behoorden tekennen desselfs oridieptens , klippen enplaaten. Indien ’er'eenige andere goedehavens zyn, is het meer dan wy weeteri,en meer dan de Inboorlingen, zozy hunleven lief hebben, ons durven bekentmaken. Om niet te melden van alle derampspoeden en moeyelykheden van on-ze vaart door de ruyme zee zelve, inzon-derheid naby Formosa en de Liqttejo Ey-landen ; een Vaart die altyd verzelt isgeweest met zo veele uytmuntende ge-vaaren, dat in vorige tyden der Portu-geeièn, wanneer de Zeevaart noch zowel niet verbetert was dan nu, het vooreen zeer goede reys geoordeek wierd ,Wanneer van drie schepen derwaardsmoetende, een behouden overquam.
Zeer volk- Het Land is onuytipreekelyk volkryk,ry ' en men zou meenen dat het byna onmo-gelyk was, dat het niet grooter zynde,dan het is , niettemin kan bevatten enonderhouden Zulken overgroot getal vanInwoonders. De groote wegen zyn by-na een aan een geschakelde ry van Dor-pen en Burg ten : Men komt naauwlyksuyt het een, of men treedt in het ander •en men kan veele mylen reyzen als in eenestraat, zonder te weeten dat ze zaamge-stelt is uyt veele Dorpen, dan alleen doorde verscheidene naamen , die voortydsaan dezelve gegeven zyn, en die zy na-derhand behouden hebben , schoon aaneen gevoegt. Het Land bevat veelesteden , waar van de voornaamste tegende allergrootste in de waereld opmag vanuytgestrektheid , deftigheid en volkryk-heid. Een der grootste word genoemtKio of Miaco, dat is de Stad, of Metro-polis, Hoofdstad, by uytstek dus ge-noemt, zynde de Zetel van den Geestely-fcen Erfkeyzer. Deze stad is omtrentdrie uuren gaans lang , en twee uurenbreedt. Ze is zeer ordentelyk en ge-Ichiktelyk gebouwt, loopende alle destraaten met rechte hoèken over den an-deren. (Ziet de zy. plaat.) Jedo, ei-gentlyk de Hoofdstad van het gantfcheRylt, en Zetel van den WaereldlykenKeyzer, is zo groot, dat ik durf zeg-gen, dat het de grootste Stad is die te-kent is. (Ziet de zo. plaat.) Dit kanik uyt eigene wetenschap bevestigen, datwy op een matige tret den ganschen dagreeden van Sinagawa , daar de Voorstadbegint, langs de groote straat die overdwarich loopt, in der daad een weinigongeschikt , eer wy aan het ander eindeVan de stad quamen.
De Japo . De Japoneesen hebben iets, ’t we lkneefen een ik niet weet hoe ik het zal noemen, ofSf cht * eca Zoutheid, of eest heldhaftigheid, L
N JAPAN.
479
meen Zulkenverftnading van ’t leven,datwanneer zy t’ondergebracht en overwon-nen zyn door een vyand, of wannnecrzy zien dat het boven hunne macht iswraak te nemen over ongelyk hen aan-gedaan , zy geen zwarigheid maken ommet een onverichrokke moedt geweldigehanden aan zich zelven te slaan : ( Des
Scbryvers Latynfebe uytdrukkïng betekentgeweldige banden te Jlaan in hunne eige inge-wanden , om dat zy zich gemeenlyk om denbals brengen , door zich den buyk open téryten.)
De Geschiedenisten van haare Burger-lyke Oorlogen zyn vol van zodanige ver-wonderlyke daaden, waar uyt het blykt,dat zy in voorige Eeuwen streefden wiede grootste moed toonen kon. Een y-gelyk die uyt haare Geichiedenislcn zichkon onderrichten van de groote helden-daaden van eenen Jositzne , eenen Kyo-mori , eenen Kujnoki, en eenen AbinoNakimar, en andere doorluchtige persoe-nen, die zou moeten bekennen, dat Ju-pan zo wel als Romen roemen kon vanhaare Mutii Scœvolœ en Horatii Coclites.Tot bewys van ’t geen ik hier gezegtheb, zy voor het tegenwoordige genoegeene onderneming van zeven jonge Luy-den, Inboorlingen van de Provintie Sat-zuma, een daadt te meer te verwonderen,nadien ze bedreeven wierd in een vreemdLandt, in tegenwoordigheid der Neder-landers, niet langer dan in het jaar i6zo.gebeurt. Het geval was dus : Eertklein Japansch vaartuyg had koophandelgedreven op het Eyland Formqfa , toennoch in bezetting der Nederlanders. Indien tyd was Japan noch niet ingesloten,en desièlfs Inwooners hadden vryhcidom te handelen op welk Land zy wil.den, zedert is het Eyland Formojà doorde Chineesen ingenomen , die het nochtegenwoordig bezitten. Pieter Nuyts ,een Nederlander, toenmaals Gouverneurvan Formosa , handelde de Japoneeièn diemet dit vaartuyg waren overgekomen,met eenige hardheid en gestrengheidmisschien by wegen van wedervergelding!De Japoneesen namen dit op als eenhoon, niet zo zeer hen zelf als wel hun-nen Vorst aangedaan, aan wien zy',t’huys gekomen zynde, groote en bittereklachten deeden, in zo ver dat hy zeeroploopend en toornig wierd , te meer,wanneer hy zich zelf als onder een on-mogelykheid bevond , om over zodani-gen fmadelyken hoon en affront hem aan-gedaan, wraak te nemen ; en noch temeer, nadien het hem aangedaan wasdoor Naiibani , dat is Züydcrlyk Volk,(een verachten naam welken zy geven1 aan