Buch 
1 (1768) Plantae flore composito. Didynamiae. Papilionaceae. Cruciatae. Meiostemones. Isostemones. Diplostemones / Albrecht von Haller
Seite
365
JPEG-Download
 

VI. I S O STE M ON E 8.

Incisa animalia ostenderunt intestina inflammata g) & ventriculum b)

jneri* ;

Homines occidit, hos quidem facilius quam bestias, qui teneri sint, in exemplis j« 11 ^4PoMPON-vr ii praeceptorem i) ; Batavos milites h ); pueros Dresdenses /); a l ° S orü P'plures pasiim mortales n). Qui Cicutam infeliciter in cibum fumferunt,stinaca o/» aut Dauco habuerunt. Aliquando etiam subito, & intras)horae partem enecuit. Effectus, ut experimenta ostendunt, sunt fere q ul *

a bid° S

etiam fortiores r).

Sed etiam animalia, homine plerumque vivaciora , t tamen superat. Porcos raocciditque i^; anseres t) necat.

Qpare perantiqua fuit in Graecia consuetudo , Cicutae sive succo, sive condit 0

quo cum Cicuta pharmaco, eos cives ynecare, quos, ne viverent,

x)

videbatn r

sabi 01

cie"

n;t

e re publica. Chii utebantur Cicuta trita , & detracto tegmine pistatn - tmortario tundebant, & pertenui cribro transmissam, in aqua spissam bibe J ^ a I«celeriter, & absque dolore interibant. TIStrAsyas Mantineensis y) remed^ ^ ^inventum fuisse gloriabatur , quod absque dolore vitam abrumperet, eX ^Papaveris succo mistum : id drachmae pondere somtum omnem medicinam *

spernere.' Athenis Cicuta publicum erat supplicium. Eadem Phocion a )} t ^ e nS cO t i

est & prior Socrates. Nostra enim Cicuta in Graecia b) provenit ,

Caulem edulem fuisse Plinius

ci)

des c) potius de aquatica scribere videatur,est , semen nocuisse. ^

- Male ergo femen Cicutae pro Plarmalae semine in officinas irrepsit, etiam MatT^ .$$vatici & Auctoris Luminarii culpa. Inde, cum in pilulas ingrederetur »proximus e) : male etiam pro Hyperici femine/) receptum est.

Externo quideiri uso , fine leniendi 'g ), & dolorum sopiendorum, non sine

admota fuit , ad calidas podagras b) , ad mammas cancfosas , ad fcrophulasduros , chronicos, musculos ex labore nimio laesos , genitales partes a nim ia

dolentes i) , ad Priapismum jam veteres adhibuerunt fs).

f! Sed etiam nuper externo usu ad scirrhos recentes valere comperta est /): & a °

ifl« 1

dolores m): ad tumorem hypogastrii n) & inguinis a puerperio superstit elTl . $eademque glandulas mammae coactas dissipavit p ): solus etiam vapor tum° rlae q) dispulit. ^ ^

Incrementa /nammarum & testium cohibere Anaxilaus r) & Dioscorides ,

veteres Cicuta veneream cupidinem reprimi putarunt. " P'

Porro neque interni usus tantum esse periculum paulatim adparUit. Olimi piricus exemplum feminae narravit, quae drachmam unam socci Cicutae absq° e 1 ^peret s).' Deinde radices & folia a pueris absque malo eventu comesta fuisse rj'testis t) est. Suibus non nocere Aelianus, etsi homini sanguinem cofl» af e$

- - & agnos Cicuta vesci 'x). In morbo equorum farcin utiliter adhiberi y) > , 0 $

men amare , & quemdam Henly uncias tres & quatuor Cicutse absque ^raffe Jacobus Petiver z).

Inde ad experimenta ventum est. Succo intrufo cuniculus Brasilianus celeriter P ^ /

g ) Hardhr. apiar. obs 2;. Wepfer. cicut. p. 334.

h ) Harder ibid. & obs 24.

r) Apud Sc aligerum. Subtil. Ex ere. 192.k) Watson. Pbil. Trans, n. 493.

/) Heins pharm. rat. p. 370. Add. Sami, tur Geschichtevon Ober-Sachs III. p. 221.

m ) Amat. I. c.

n ) Fritsch. 1. c. Wolf. 1 . c. Brassavola 1 . c. Car..

DANUS.

0) Comm. Ut. Nor. ann. 1740. bebd. 49. Wolf.

p ) Wbpfer. cicut. p. 71. 3 i2.

q) Watson. Pbil. Trans, h. 473.

r ) Hirsch bl. p. 2g.

j) LIsle husbandry II. p. Brassavola.t ) Brassavola p. 33 5.

x ) Cum integra libra Veteres indiguerint, quas drachmis

duodecim venierit Petit, miscellan. I. c. 17.

y ) Thsophrast. L. IX. c. 17.

2) Idem ibid.

«) Plut^rchus in vit.b) Anguillara p. 273.

«0 Trew. Commere. Lit. Nor. ann. 1740. bebd. 49»d) L XXV; n. 93.

]ir r

e) Rondelet. pond. p. 82.' Amatus p.j*

.p-n-

j) Brassavola Exam.fimplic. p. 222.g) Mollire femen Cels. L.V. c. 3.

hj Idem L. V. c. ig.i) Henr. ab Heers. p. gt.

k) Aret/lus cur. acut. II. c. XI.

/) Hirschel. p. 28.

ni) Herkep.eus baubosobi. p. 63.

n) Störk. contin. p. 238.

o ) Idem p. 240. . 0 tfa. ,/'

p ) Dionis accoucbement p. 361. in &

ma cum decocto Solani vulgaris , J° u17 66. Jul.

q ) Störk. ibid. p. 241.

r ) Plin. L. XXV. n. 93.i) Hypotbes. L. I.

1) De ulcer. p. 43.

r>) JElian. auim. L. IV. c. 22.

x) Lobel. advers. p. 393.

y) Pharmacobas.

2) Lo-votborp abridgm.il. p. 640. 64 r- ^

*) Wepfer. p. 334. Eph . II . n. }.