«

79

LIBER T

Sed postquam ab Agricolis coactus est distin-guere radium lucis a radio caloris, jam ipso sen-so & supraposois rationibus scire debebat quodradius lucis equidZ totaliter cohibetur in super-ficie Terrx ab hujus opacitate ; at radius calorisquamvis aliquantum reflectatur in Aeris infi-mam regionem ä denso frigidoque Terree cor-pore : non tamen ex toto reflectitur, sed Terrameo usque penetrat quousque Terrae frigus cumillo viribus paribus certare valeat 5 tunc enimipse calor Solis ex toto reflectitur, reflexufq; me-diam Terrae regionem efficit perpetua calidam,utäfimili dicemus infra cap. io. globi terrestrisfrigus repercussum efficere mediam Aeris regio-nem perpetuo frigidam; Influentia autem totumTerrae corpus penetrat ut ostendetur lib. iz.Astrol. Gall.

Aliae caloris subterranei perpetui causae affe-runtur ab Hippo crate lib. de natura puer i a textu2.6. ad zz. &ab aliis quas in anatomia nostra re-fellimus, & graviores in hanc nostram senten-tiam objectiones dilucide solvimus, quas hic bre-vitatis causa omittimus.

Caput VIII.

Quantaßt globi terreßris peripheria , dia-meter^JuperßcieS) atque soliditas.

G Lobi terrestris peripheria diversimode in-quiritur , ut a nobis ostensum est in doctrinaIphxrica. At sequens methodus mihi videturomnium accuratiffima} expensis generosi cujuf-dam Principis ad praxim reducenda.

Sint in superficie Terrae sub eodem exacteMeridiano duo loca A & B. ab invicem distantia8. vel io. milliaribus Germanicis ex conjectura.Atque inter ipsa loca nullus fit mons, vallis,sylva, aliud ve, quod impedire queat, dimensio-nem lineae A B. ( quae est pars circonferentixT erras ) opera perticae, funis, vel cathenx ferreae.Sumatur in A poli altitudo accuratiffima; indeq;proficiscendo versus Meridiem B. mensureturjustiffime lineä A B. atque sumatur etiam in B.exactissima Poli altitudo, ope quadrantis 3. aut4 ’ pedum, instructi artificio ad secunda quoqueminuta mensuranda, fitque reperta distantia A B9- milliariorum Germanicorum , sive 36000.passuum geometricorum; & differentia altitudi-num poli inventa sit 36. minutorum. Dicatur-que per regulam auream, si 36. minuta circum-ferentis Coeli vel Terrx valent 9. milliaria:quotvalebunt 360. gradus, quos tota complectiturperipheria ? Invenientur 5400. milliaria Ger-manica pro totius Terrx ambitu.

Quae si ex Archimede lib. de dimensione eir-cuh , dividantur per 3 y prodibunt 1718milliaria Germanica pro ipsius T errx diametro,quorum dimidium 859 ~ T milliaria, eritsemi-lameter. Consequenter multiplicetur hxc fe-midiameter per dimidium peripherix 2.700. fi-e ptque 2.31954) | r milliaria quadrata, pro areac mculi aqualis ipsi peripherix ex Archimede so-P r a effato. Deinde superficies hxc multipliceturP er 4 - & prodibunt 9Z77 181 f r milliaria qua-ra ta pro totius globi terrestris superficie sphoe-

E R T I ü S.

rica: ex eodem Archimede lib. de fphoera & cy-lindro prop. 31.

Denique tertia pars hujus superficiei multipli-cetur per superiorem semidiametrum, & consur-get totius terrestris globi soliditas, qux invenie-tur esse 139-15772.72. I®, milliarioriun cubico-rum , similique ratione mensuratur quivis idiusglobus,

Notandum vero quod P- Gassenduslib. z. in-stitutionis Astronomicx cap. 13. censet, uni gra-dili in maximo Terrx circulo correfpondereproxime 73. milliaria Italica, quorum quodlibetest 1000. passuum,& passus 5.pedum geometrico-rum, pedem verö esse minorem Parifino sive Re-gio decima fere parte, &j ait sibi constare quodTerrx semidiameter sit4i77. milliariorum Ita-licorum : quo pacto milliare Germanicum ferevaleret 4 i milliaria Italica.

C A 1 J U T IX.

Globus terreßris eß immobilis in medio foecentro Mundi.

C ^Eleberrimasi qua sit hoc foculo inter primx,>notx Philosophos , Astronomos , atqueTheologos controversia de Tellure proponiturdiscutienda , eaque biceps. An scilicet Tellussit in Mundi centro, vel extra : tuta an ipso motualiquo mo veatur: hoc enim est primum Astrono-mix pnncipum, j uxtacujus soppositionem uni-VerfusjAstronomix apparatus extruendus est. Ari-stoteles enim lib. z. de coel. cap. 14. PtolomasusAstronomorum princeps in Almagesto, atqj The-ologi fere omnes Terram in medio Mundi collo-cant : Copernicus vero vir prxterito sxculo cele-berrimus , cum Pytagorxos nonnullos ac prxexteris Aristarchum Samium T erram unum esteex Planetis, apud Ciceronem vero Nicetam, &apud Pluiarchum hofce Philosophos Philolaum,Ecpantum ac Eraclidem Terram moveri jamolim asseruisse deprehendisset ; inde occasionesumpta,atque Sole Terraque transpositis,quippeSole immobili in Mundi centro, Terra mobiliinter sphaeras Veneris &: Martis universos mo-tuum Cxlestium apparentias tanta facilitate &mundanx machinx concinnitate demonstravit,ut non modo cunctos Astronomos, atque Philo-sophos in ingenii fui' admirationem rapuerit, abeifque magni cognomen aceperit, sod plurimosetiam ad suam sententiam pertraxerit j Origa-num, Longomontanum, Keplerum, Galilxum,Lansbergium, & alios hujus tempestatis prxstan-tiores Mathematicos, qui etiam aliter sentientes,superstitiosos,timidos, & ignorantia excosnonverentur appellare, ut videre est apud Keplerumipsum in fine lib. J. Epitomes Astron. Copern.

At Copernici , Kepleri & quotque aliorumhujus sectx Philosophorum rationibus fundituse ver sis in solutione famosi problematis de T ellu-ris motu vel quiete jamdiu in lucem edita; cunriresponsione ad Apologiam Jacobi Lansbergij,

& nostro Tychone Brahxo; quibus accessit libel-lus contra Gaflendum, cui titulum facimus, Alsetelluris fractx; evidenter probavimus Coelummoveri, Terram autem quiescere in medioG 4 Mun«