88 astrologi

nemo negat;manus enim calefit etsi distet abigne: de frigore vero probant optici quod specu-lum Iphxrice concavum aquam calidam in focospeculi positam congelet, si glacies, aut aliudvim gelativam habens constituatur in axe veldiametro speculi longe a foco : quod fieri nullaratione posset, nisi glacies ageret suo frigore adaliquam distantiam : hoc igitur pacto Terrestris' globus ad aliquam a se-distantiam refrigerat;quod etiam ex eo patet evidenter, quia Terra et-si interdum a Sole calefiat, eo tamen occidente &sub Horizonte demerso illicö redit ad suum fri-gus , Aeremque natura sua calidum noctu pluri-mum refrigerat: tum quia idem globus hyeme,etiam in hoc climate producit in Aere frigus ple-rumque intolerabile : Terrae autem polo arcticosupposita, dum Sol percurrit signa australia, illi-que per sex menses occultatur, tam asperum, ri-gidumque frigus projicit in Aerem (unde radi-arim ad longinquas regiones expanditur )ut non ,solum illius Terrae homines &c bestiae , sed na-tiones tum vicinae tum longissime diffitx tamhorrendo frigore plurimum terreantur: lplaquebruta & praecipue lupi oculis plerumque priven-tur, ut testatur Olaus magnus lib. i.cap.rq. suaehistoriae Septentrionalis;ex quibus quanta sit glo-bi terreni virtus frigefaciendi evidentiffime patet.

His autem praemissis jam dicimus: quod Ae-ris regio infima nullo sibi tempore stat, sed mo-do calet, modo friget , modoque temperatur;quia perpetuo subjicitur impreffionibus tum Coe-li vel astrorum, tum globi Terrestris, tummete-ororum,quibus ob siiam raritatem resistere nequit.

Causae ergo frigoris ipsius infimae regionis suntStellas frigidae , praesertim vero Saturnus si inmagnis Planetarum conjunctionibus , vel anniquartis , vel Lunationibus aeris dominium sibivendicarit , ut loquuntur Astrologi ; tum enimfrigus in aere coelitiis producitur, &c in Terram *aquasque demissum partim in aerem infimum,utSolis calor repercutitur : Item meteora frigida,ut pluviae, nives, venti Septentrionales: at prae-sertim globus ipse Terrestris, qui natura sua fri-gidus aerem infimum si nihil obsit vi propria im-pense refrigerat, ut supra dictum est.

Causae vero caloris sunt Astra calida , velutiMars, si aeris dominium occuparit, ut de Satur-no dictum est sopra : veriti Australes aliaque me-teora calida , f e d praesertim Sol Terram radiisperpendicularibus feriens, a quibus calor non so-lum in hac regione generatur; sed a Terrestri glo-bo ex parte repercussus in ipsam regionem infi-mam , in hac plurimum intenditur.

Causie denique temperiei stint Stellae tempe-ratae, Jupiter & Venus, si aeri praefuerint ut jamdictum est: Tum Solis radii inter valde rectos,valdeque obliquos medii: nec non vapor & exha-latio Vere & Autumno e Terrestri globo libereascendentes, ut c. 3 • diximus; atque hae sunt causaediversarum temperaturarum infimae regionis aeris.

At perpetui frigoris medis regionis ejusoemElementi causas omnes hactenus allatas refutavi-mus in Astronomia nostra, sequentem vero reddi-mus, ab iplii Elementorum pugna manifeste de-sumptam : Creationis initio Elementa calida Aer& Ignis, tum frigida Terra &c Aqua juri suo relictain fe mutuo pugnare coeperunt; eum autem Aer

M GALLIC/&

& Ignis essent ad agendum, resistendumque debi-liores , ob suam nimiam raritatem : Globus veröTerrestris e contra tam ad agendum in distans,quäm resistendum fortiffimus, hic soo frigore su-periorum Elementorum invasit regionem,eorum-que calorem sorsum fugans, ut dictum estcap. Z,vim fui frigoris eo usque effudit, quousque repentxqpalem calidam,qux resisteret: Virtus enim acti-va in distans, quo longius recedit a soo principio»eo magis debilitatur; aiioquin esset activa ad infi-nitam distantiam, quod absurdum est; ac per con-sequens Terra: frigus quo longius recedit a Terraeo magis enervatur : Calor autem superiorum Ele-mentorum quo altius fugatur, sive repercutitur,edsursum fortior evadit: Virtus enim repercuffionesibi magis unita, fortior evadit; harum igitur qua-litatum quarum fortior,quippe Terras frigus,con-tinuo debilitatur: debilior vero quippe aeris calorcontinuo roboratur , sequalitas tandem contingitalicubi; quippe in convexo media: regionis aeris»ubi (non autem in ipla Telluris superficie calorsuperiorum & frigus inferiorum Elementorum va-tibus certantes viribus, fele mutuo repercutiuntatque sistunt, ne eorum alterum ulterius diffunda-tur. Quod autem eo loci frigus globi Terreni cohi-beatur exboc evidentiffime demonstratur,quia nisiid fieret,led frigus scipfum extenderet ad quantamposset distantiam sublatis impedimentis; nullibicerte sufficiens esset ad plu vias grandinelque gene-randas. Cum enim hxc non gignantur in infirssiaeris regione defectu frigoris liifficientis, multominiis gignerentur longius ä Terra, quandoqui-dem , ut dictum est supra, vis agendi in distans ebdebilior evadit, quo longius ä suo recedit fonte, nisirepercpffionem in via patiatur, ä qua in ipso reper-cuffioriis loco roboretur. Cum ergo Terrx friguslonge sit intensius in aeris media regione quäm ininfima;oportet ut in media repercutiatur. Deniquequod eo loci calor superiorum Sc frigus inferiorumElementoru paribus viribus certent ;ex hoc etiammanifestissime probatur.Quia si calor superaret,hiccerte frigus detruderet inferius, sicque media aerisregio depressior estet: si frigus superaret, hoc calo-rem adhuc altius fugaret, sicque media aeris regioadhuc altior esset: Ergo ibi viribus paribus certant,unde ibi utrumque sistit, neutrumque ulterius dif-funditur. Ex quo facilis occurrit responsio ad hancsubtilem quxstionem, cur Aeris media regio cumsit adeo frigida, supremam libi vicinam frigefacerenequit? quia scilicet frigus medix & calor sopremseviribus paribus pugnant; actio autem tantum est aproportione majoris inxqualitatis.

Nota vero quod dici nequit quod frigus globiTerrestris emissum in aerem repercutiatur ä den-sitate aeris in media ejus regione. Nam a superfi-cie Terra: quo magis ascenditur, eo est major ra-ritas : Ergo repercutitur a contraria qualitatate,nctnpe calore: Ergo super Terra: & Aqux globumdantur Elementa ex sc calida, quorum etiam ca<lor a frigore repercutitur.

Ex dictis igitur constat totum illud aeris spatiumin quod sparguntur radii frigoris globi Terreni»calore supremo repercuffi, constituere mediam ae-ris regionem perpetuo frigidam; quia globusTer'restris suum frigus in altum perpetuo projicit, ut *simili dictum est de radiis solis in Terra repercus-sis, & constituentibus mediam Terrx regionem’