126

ASTROLOGIE' GALLICE

jymotum circularem alicui Coelo per se primo p ro-* ^prium esse ; per cujuTrevoiutionem toTaTMundi^machina Tellure excepta circumferatur. Jamvero neque Coelo Planetarum, neque Coelo fixa-rum motus is p/oprius esse potest; nam Planetae& Stellae fixae duplici motu circumagi deprehen-duntur: nempe communi ab ortu in occasum in24 horis; & proprio ab occasu in ortum, qui inPlanetis lingulis & fixis periodos habet maximediversas : nullum vero corpus potest fimul tem-pore moveri per se duobus diversis, imo opposi-tis motibus: quamobrem necesse est, ut motusPlanetis &c stellis communis tantum per accidens^filiis conveniat: sit autem proprius alicui corpori^sublimiori, quod primum mobile solet nuncu-M»pari: quodque hoc solo motu omnium primo ac^simpliciffimo uniformiter revolvitur in 2.4. bo-«_ #ris: sicque primus motus ad primum vel supre-^ ^num corpus pertineat. Quomodo autem ad ip-sum pertineat, utrum, soilicet, lita sola ejus for-ma, aut ab intelligentia, aut ab utraque causa,& qualiter, difficile videtur definiri posse, quodtamen sequenti capite stet t ad mentem Aristote-lis & Theologorum.

A P u T

V.

An primi Mobilis Motus , fit ab ejus for-ma, an ab intelligentia, an ab utraquecauja : <hs quomodo.

Q Uod non sit ab ejus forma sic probari potest.

Nam unicuique corpori naturale est in pro-prio loco quiescere : alioquin nullibi quiesceretnaturaliter, proindeque careret natura, quxexso in quovis corpore est principium motus &c qui-etis, & quidem motus, propter quietem, ideo-que magis ipsius quietis. At cum sit absurdumcorpus naturale carere natura, erit ergo unicui-que corpori naturale, in proprio loco quiescere :ergo in eodem moveri non naturale, motus enim& quies sibi opponuntur. Si autem primo Coeloin proprio loco moveri non fuerit naturale, mo-tus ejus non erit a natura, quae est ejus forma.Adde quod ex forma nequit reddi ratio cur mo-tus sit potius ab ortu quäm ab occasu, certoquetempore absolvatur, non autem majore aut mi-nore. Haec enim omnia non corporeas, scdintel-ligentis natune esse videntur.

Verum ut h«c evanescat difficultas sciendumest; quod etsi motus & quietis principium insitomni corpori, attamen non omne corpus move-tur aut omne quiescit. Nam aut Coelum move-tur St Terra quiescit, aut contra. Sed tantum,de quolibet corpore verum est asserere, ipsummoveri aut non moveri: de quolibet enim veraest affirmatio vel negatio, corpus autem quodnon movetur, nemo dubitat quiescere: quodli-bet ergo corpus movetur aut quiescit. Cumquenatura sit principium motus & quietis, omniquecorpori natura insit, negari quoque nequit omnicorpori inesse principium motus & quietis, ä quo* habet quod naturaliter quiescat aut moveatur."At cum nequeat este corpus, quin sit alicubi, du-^plex autem in Mundo sit Ubi corporum : quippe^naturale sive proprium , & non naturale sive alie-

num, nullus inficiabitur unicuique cofpori me»Irus esse in proprio seu naturali loco, quam inalieno seu non naturali : quandoquidem natura-lis est secundum propriam naturam corporis, di-*vinamque corporum ordinationem : non natura-lis vero contra: ideoque potest corpus initio tamsibi tum aliis quiescere; in hoc vero nec sibi, necaliis: quare etiam verisiimum erit, unicuiquecorpori esse maxime naturale in proprio loco qui-escere.

Ad id vero quod infertur, ergo in eodem mo-veri non erit naturale; quia motus & quies op-ponuntur : neganda est conseqentia. Quoniametsi motus & quietis oppositio equidem impediat,quo miniis simul inesse possint eidem subjecto;attamen non impediet quo minus ambo successi-ve eidem subjecto inesse queant in eodem loco,etiam naturaliter. Et ratio est , quia naturalitasmotus non petitur a naturalitate loci in quo fitmotus; alioquin lapis per Aerem descendens adcentrüm Telluris non moveretur naturaliter:quia non movetur in loco sibi naturali: scd tan-tum petitur a natura & non repugnantia mobilis..Ideoque cum corpus omne qua corpus sit mobile,vel in loco proprio, ut de primo Coelo, vel dcTellure in Mundi centro fatendum-est. Vel adlooum proprium, ut de lapide descendente; vela loco proprio, ut de Aqua fuga vacui ascenden-te: is tantum motus erit non naturalis qui sitaloco proprio, quia fit cum repugnantia naturalimobilis, cui proprium locum deserere, vel abeoavelli violentum est. At ad motum In loco pro-prio, vel ad locum proprium, nulla in est mobilirepugnantia naturalis. Motus ergo in loco pro-prio non erit non naturalis, ergo erit naturalis:hxc enim duo contradictoria sunt, quorum alte-rum esse verum necesse est. De naturalitate veroquietis aliter loquendum est.haec enim ita pendeta naturalitate loci », ut sine hac esse non possit,proindeque non possit lapis in Aere quiescere na-turaliter, etsi in Aere moveri queat naturaliter.Unde cum corporis quielcibilitas naturalis, to-taliter actoetur in ejus loco naturali, non autemmobilitas naturalis, quse etiam extra locum natu-lem actuatur: omnino sequitur naturalius essecuilibet corpori in proprio loco quiescere, quammoverhcum praesertim corpus quodlibet ad quie-tem in proprio loco determinetur sc ipso,non au-tem ad motum in eodem , quas est altera pars ob-jectionis suprapositae.

Quanvut in primo Coelo enodemus, praescien-dum est motum & quietem unicuique corporiesse naturales , quia inest unicuique natura quSest principium motus & quietis. Est autem mo-tus naturalis, seu corporis ut corporis tantum-modo simplex, cum etiam ipsum corpus mixtumquatenus corpus moveatur motu prasdominanti*Elementi qui simplex est in quolibet Elemento«'neque enimhic ad animalium motus, quatenusanimalia suqt descendimus. Atqui dantur tan-tum duo simplices motus, nempe rectus & cir-cularis. Quare cum rectus naturaliter soli con-veniat corpori extra proprium locum existent! .»ut de lapide descendente supra dicebamus, p*i~mum vero Coelum extra proprium locum e ^- e ,nequeat, superest ut solus circularis motus bitcinaturalis .- proindeque ab ejjus natura sive forma.